Як у акупаваным Данецку выжываюць без вады?
Канфлікты паміж суседзямі за доступ да крана, цыстэрны з тэхнічнай вадою і замена туалета на цэлафанавы пакет. Так выглядае паўсядзённае жыццё жыхароў Данецка пад уладай Уладзіміра Пуціна.
Людзі набіраюць пітную ваду. 17 жніўня 2025 года. Данецкая вобласць. Фота: Ed Ram / For The Washington Post via Getty Images
З ліпеня жыхары Данецка і вобласці пакутуюць ад перабояў з водазабеспячэннем. Афіцыйна ваду ў жылыя дамы падаюць па графіку адзін раз на некалькі дзён і толькі на некалькі гадзін.
Акрамя таго, улады арганізавалі падвоз тэхнічнай вады. У паведамленнях людзей папярэджваюць, што такую ваду нельга піць.
Як пішуць людзі ў мясцовых чатах, некаторыя не бачылі ў сябе ў кранах вады яшчэ з ліпеня.
Нярэдка ўзнікаюць канфлікты паміж суседзямі з-за вады. Людзі здымаюць краны з труб на ўрэзцы вадаправоду ў дом, каб іншым не ўдалося набраць ваду, а тыя, хто жыве побач з бочкай тэхнічнай вады, не падпускаюць людзей з іншых дамоў.
У адказ суседзі перасоўваюць бочку да свайго двара.
Звычайную ваду з-пад крана даводзіцца купляць у кіёсках. Для патрэб туалета людзі выкарыстоўваюць поліэтыленавыя пакеты, сурвэткі і паперу: усё гэта кладуць у ўнітаз, каб калі-небудзь потым вынесці фекаліі, бо пакуль што змываць іх няма чым.
У чым карані праблемы
Водазабеспячэнне гістарычна было сур’ёзнай праблемай для Данбаса. У 1958 годзе быў пабудаваны водаканал «Северскі Данец — Данбас», які стаў асноўнай крыніцай вады для Данецкай вобласці. Таксама была створана сетка вадасховішчаў на выпадак надзвычайных сітуацый.
У 2022 годзе інфраструктура канала апынулася ў зоне актыўных баявых дзеянняў і атрымала сур’ёзныя пашкоджанні. У пачатку 2025 года паведамлялася, што ў раёне Часава Яра расійскія вайскоўцы выкарыстоўвалі калектар канала як сховішча ад украінскіх удараў, а затым падпалілі яго, каб схаваць свае страты.
Вясной 2023 года ў рэгіёне быў уведзены ў эксплуатацыю новы вадавод «Дон — Данбас». Аднак ён так і не выйшаў на праектную магутнасць і працуе нестабільна: абстрэлы з боку УСУ прыводзяць да перабояў, а на асобных участках здараюцца прарывы.
Акрамя таго, праз маласнежную зіму і анамальную спякоту ў ліпені і жніўні абмялелі ўсе ключавыя вадасховішчы рэгіёну.
Людзі запісваюць відэазвароты да кіраўніка «ДНР» Дзяніса Пушыліна, патрабуючы справядлівага размеркавання вады.
Па словах жыхароў, «бяздзейнічанне супрацоўнікаў «Вады Данбаса» і гарвадаканала, а магчыма, і карупцыя» прыводзіць да таго, што вадой забяспечаны гандлёва-забаўляльны цэнтр «Данецк-Сіці», на тэрыторыі якога знаходзіцца аўтамыйка, спартыўны клуб з душавымі, уласная вытворчасць супермаркета. А жыхары дзесяці суседніх дамоў пакутуюць ад адсутнасці вады «нават у дні падачы, нават на ўрэзках».
Па словах жыхароў, пасля шматлікіх скаргаў вада паступіла толькі адзін раз 4 жніўня, і жыхарам трох ніжніх паверхаў удалося набраць яе з крана. Пасля гэтай даты вады ніхто больш не бачыў. За вадой даводзіцца хадзіць на аўтамыйкі. Але там выдаюць на аднаго чалавека не больш за 5 літраў пітной вады і 10 літраў тэхнічнай.
Жыхары выказваюць здзіўленне, чаму ў такіх надзвычай цяжкіх умовах воднай катастрофы не ўводзіцца рэжым надзвычайнай сітуацыі, і выказваюць занепакоенасць, што крызіс не ўдасца вырашыць да зімы, і гэта сарве ацяпляльны сезон.
Палітычнае выкарыстанне праблемы
Кіраўнік «ДНР» Дзяніс Пушылін спрабуе выкарыстаць сітуацыю ў палітычных мэтах, ініцыяваўшы відэазварот да Пуціна і атрымаўшы аўдыенцыю.
На сустрэчы ён прызнаў да 60% страт вады праз «знос сетак» і адрапартаваў пра падвоз вады караванамі цыстэрнаў. Пры гэтым Пушылін заявіў, што водны крызіс можна вырашыць толькі ваенным шляхам — «пасля вызвалення Славянска і аднаўлення канала «Северскі Данец — Данбас».
Чытайце таксама:
«Пояс крэпасцяў» на Данбасе: чаму ён важны для Украіны
Пуцін хоча, каб Украіна прызнала за ім увесь Данбас?
Расія першапачаткова патрабавала ад Украіны тэрыторыі чатырох рэгіёнаў у іх адміністрацыйных межах