За тыдзень вайны з Іранам краіны Блізкага Усходу выкарысталі больш ракет Patriot, чым атрымала Украіна за чатыры гады вайны

На пачатку поўнамаштабнага ўварвання Кіеў неаднаразова звяртаўся да заходніх саюзнікаў з просьбамі аб пастаўках сістэм супрацьпаветранай абароны Patriot, аднак атрымаў іх у значна меншай колькасці, чым патрабавала сітуацыя на фронце. У выніку Украіна была вымушаная распрацаваць уласныя, значна таннейшыя спосабы барацьбы з іранскімі дронамі, якія Расія масіравана выкарыстоўвае супраць украінскіх гарадоў. Сёння гэты ўнікальны досвед Кіеў прапануе Вашынгтону і яго партнёрам на Блізкім Усходзе. З падрабязнасцямі знаёміць The New York Times.

Амерыканскія зенітна-ракетныя комплексы Patriot. Фота: Mindaugas Kulbis / AP

Вайна ЗША і Ізраіля ў Іране можа адцягнуць увагу сусветнай супольнасці ад украінскага пытання. Тым не менш для Кіева гэты канфлікт адкрыў магчымасць прадэманстраваць сваю экспертнасць і выкарыстаць перадавыя тэхналогіі на новым фронце.

Украінскі бок актыўна прапануе дапамогу амерыканскім сілам і іх блізкаўсходнім саюзнікам у абароне ад іранскіх ударных беспілотнікаў — тых самых мадэляў, якія расійскія войскі гадамі запускаюць па ўкраінскай тэрыторыі.

Як адзначыў у інтэрв'ю NYT Уладзімір Зяленскі, з першых дзён эскалацыі на Блізкім Усходзе ён і яго каманда пачалі атрымліваць званкі ад лідараў Бахрэйна, ААЭ, Іарданіі, Кувейта, Катара і Саудаўскай Аравіі з просьбамі аб кансультацыях і дапамозе.

Ужо 5 сакавіка Злучаныя Штаты афіцыйна звярнуліся да Украіны з запытам аб садзейнічанні ў абароне амерыканскіх вайсковых баз у Іарданіі. Паводле слоў украінскага лідара, спецыялізаваная каманда з дронамі-перахопнікамі ўласнай вытворчасці выехала на месца прызначэння ўжо на наступны дзень.

Журналісты выдання падкрэсліваюць, што гэтае супрацоўніцтва разгортваецца на фоне даволі складаных адносін паміж Кіевам і Вашынгтонам. Характэрна, што ў той самы дзень, калі паступіла просьба аб дапамозе, Дональд Трамп зноў публічна назваў кіраўніка ўкраінскай дзяржавы большай перашкодай для мірнага пагаднення, чым Уладзіміра Пуціна.

У гэтых умовах украінскія ўлады разлічваюць, што падтрымка амерыканскіх ініцыятыў на Блізкім Усходзе ўмацуе давер з боку Вашынгтона і палепшыць пазіцыі Кіева ў мірных перамовах, якія праходзяць пры пасярэдніцтве ЗША.

Акрамя таго, супрацоўнічаючы з ЗША на Блізкім Усходзе, Кіеў таксама імкнецца падкрэсліць розніцу паміж сваёй пазіцыяй і пазіцыяй Масквы. У той час як Кіеў абараняе саюзнікаў, Масква, паводле звестак амерыканскай разведкі, перадавала Тэгерану дадзеныя аб дыслакацыі амерыканскіх караблёў і вайскоўцаў.

У размове з карэспандэнтам NYT прэзідэнт Украіны падкрэсліў, што, нягледзячы на шчырае жаданне дапамагчы блізкаўсходнім краінам, ён вымушаны балансаваць паміж вонкавымі запытамі і ўнутранымі патрэбамі абароны, бо вайна дома ідзе ўжо пяты год. Існуе перасцярога, што канфлікт у Іране можа перакрыць пастаўкі зброі, неабходнай самім украінцам.

Менавіта таму Кіеў прапануе краінам рэгіёна фармат бартару: у абмен на ўкраінскія тэхналогіі супрацьдроннай абароны і БПЛА-перахопнікі Украіна хоча атрымаць магутныя сістэмы СПА, здольныя збіваць расійскую балістыку.

Да таго ж, Кіеў разлічвае на дыпламатычны ўплыў арабскіх краін, многія з якіх маюць шчыльныя сувязі з Масквой.

«Магчыма, яны змогуць пагаварыць з рускімі, каб тыя зрабілі паўзу. У такім выпадку мы, безумоўна, дапаможам Блізкаму Усходу з абаронай», — патлумачыў логіку ўкраінскі бок.

На сёння Украіна з’яўляецца адной з самых кампетэнтных краін у свеце па знішчэнні іранскіх «шахедаў», на аснове якіх Расія ўжо стварыла ўласныя версіі.

Спачатку ўкраінскія сілы спрабавалі збіваць такія беспілотнікі дарагімі ракетамі, у тым ліку Patriot. Але хутка высветлілася, што гэта эканамічна невыгодна: вытворчасць аднаго «шахеда» каштуе да 50 тысяч даляраў, у той час як ракета-перахопнік Patriot — больш за 3 мільёны даляраў.

Каб не марнаваць дарагія заходнія рэсурсы, Украіна навучылася эфектыўна выкарыстоўваць цяжкія кулямёты, танныя ракеты для F-16, сродкі радыёэлектроннай барацьбы і ўласныя дроны-перахопнікі.

Украінскія вайскоўцы мабільнай агнявой групы СПА на пазіцыі ў Данецкай вобласці. 21 мая 2025 года. Такія групы на пікапах з кулямётамі і сістэмамі навядзення кругласутачна палююць на расійскія беспілотнікі і з’яўляюцца важнай часткай абароны ўкраінскага неба. Фота: Oxana Chorna / Global Images Ukraine via Getty Images

Паводле дадзеных украінскіх ВПС, цяпер атрымліваецца збіваць большасць такіх дронаў. Напрыклад, у лютым Расія запусціла каля 5000 беспілотнікаў і імітатараў па ўкраінскіх гарадах, і каля 87% з іх былі знішчаныя.

Як заўважае выданне, падчас інтэрв’ю Зяленскі паведаміў, што акрамя Іарданіі яшчэ адна група ўкраінскіх спецыялістаў можа адправіцца ў рэгіён, каб дапамагчы краінам ацаніць, як можна абараняцца ад іранскіх дронаў без масавага выкарыстання дарагіх ракет Patriot.

Як адзначае NYT, гэтыя ракеты застаюцца вельмі дэфіцытнымі. У 2025 годзе сусветная вытворчасць новых Patriot склала ўсяго 620 адзінак — і гэта лічыцца рэкордам.

Аднак толькі за першы тыдзень актыўных баёў на Блізкім Усходзе было выдаткавана больш за 800 такіх ракет. Паводле еўракамісара па абароне Андрыюса Кубілюса і прэзідэнта Украіны, гэтая колькасць спатрэбілася для супрацьдзеяння атацы больш як 2000 іранскіх беспілотнікаў і больш як 500 балістычных ракет.

Выніковая лічба, якую прыводзіць NYT, найлепш ілюструе дыспрапорцыю: за ўсе гады поўнамаштабнай вайны Украіна, па словах дарадцы прэзідэнта Украіны Дзмітрыя Літвіна, атрымала каля 600 сучасных ракет Patriot.

Каментары да артыкула