Выявілася, што зёлкі лекуюць свіней лепш за антыбіётыкі. Гэтае адкрыццё можа мець далёкасяжныя наступствы і для чалавека

Навукоўцы выявілі, што звычайныя раслінныя экстракты здольныя не проста замяніць антыбіётыкі, але і перасягнуць іх па эфектыўнасці ў доўгатэрміновай перспектыве.

Свінні ў Столінскім раёне. Ілюстрацыйнае фота: Наша Ніва

Доўгі час лічылася, што інтэнсіўная жывёлагадоўля немагчымая без выкарыстання антыбіётыкаў і высокіх доз цынку, якія стымулююць рост і абараняюць маладых жывёл ад хвароб. Як піша SciTechDaily, даследчыкі з Сельскагаспадарчай эксперыментальнай станцыі Арказнаса (ЗША) вырашылі праверыць гэтую аксіёму, правёўшы рэдкае па сваіх маштабах назіранне. Яны параўналі ўплыў на жыццёвы цыкл свіней традыцыйных прэпаратаў і натуральных фітахімічных рэчываў, атрыманых з мацярдушкі звычайнай (арэгана) і размарыну.

Звычайна навукоўцы аналізуюць толькі першыя тыдні пасля адлучэння парасят ад маці — самы складаны і стрэсавы перыяд у іх жыцці. Менавіта тады ў жывёл парушаецца баланс мікрафлоры кішачніка, пагаршаецца засваенне корму і ўзрастае рызыка хвароб. Але такі кароткі гарызонт назіранняў не дазваляе зразумець, як розныя дабаўкі ўплываюць на жывёлу ў будучыні.

Каб запоўніць гэты прабел, даследчыкі назіралі за свіннямі на працягу ўсяго вытворчага цыклу. У эксперыменце ўдзельнічалі 192 парасяты, якіх падзялілі на чатыры групы. Адна не атрымлівала ніякіх дабавак. Другая — стандартную «прамысловую» схему: антыбіётык карбадокс і высокія дозы цынку на раннім этапе пасля адлучэння.

Дзве іншыя групы атрымлівалі раслінныя дабаўкі: у адной гэта быў экстракт мацярдушкі (300 грамаў на тону корму), у другой — сумесь мацярдушкі, размарыну і гумату натрыю ў дозе 900 грамаў на тону. Гумат натрыю, які здабываюць з асадкавых парод, валодае антыдыярэйнымі, антывіруснымі і супрацьзапаленчымі ўласцівасцямі.

Каб адлюстраваць стандартную галіновую практыку, антыбіётыкі і цынк выкарыстоўваліся толькі на раннім этапе пасля адлучэння. Фітахімічныя ж дабаўкі жывёлы атрымлівалі пастаянна, што дазволіла ацаніць іх доўгатэрміновы эфект.

Паказчыкі і прычыны росту

На старце ўсё выглядала прадказальна: свінні, якія атрымлівалі антыбіётыкі, раслі хутчэй і набіралі большую масу. Але пасля спынення лячэння гэтая перавага знікла.

Больш за тое, да канца перыяду — на 155‑ы дзень — найлепшыя вынікі паказалі групы з расліннымі дабаўкамі. Асабліва эфектыўнай аказалася сумесь мацярдушкі, размарыну і гумату натрыю. Свінні, якія атрымлівалі корм з ёй, мелі найвышэйшую масу і лепш засвойвалі корм.

Каб зразумець, чаму так адбываецца, даследчыкі прааналізавалі мікрабіём — сукупнасць мікраарганізмаў у кішэчніку — у некалькіх часавых пунктах (0, 16, 126 і 155 дні). І тут выявіліся прынцыповыя адрозненні.

У жывёл, якія атрымлівалі антыбіётыкі і цынк, назіралася рэальнае зніжэнне мікробнай разнастайнасці і рост колькасці патэнцыйных патагенаў. У супрацьлегласць гэтаму раслінныя дабаўкі падтрымлівалі і нават узбагачалі карысную мікрафлору. У групе, якая атрымлівала мацярдушку, адзначалася больш высокая колькасць бактэрый, звязаных са здароўем кішэчніка і развіццём нейрамедыятараў, у тым ліку сератаніну.

Гэта азначае, што эфект фітахімічных рэчываў не абмяжоўваецца толькі страваваннем — ён можа ўплываць і на агульны стан арганізма. Паводле назіранняў даследчыкаў, такія свінні таксама паводзілі сябе спакайней і праяўлялі менш агрэсіі, хоць гэта не было асобна вымерана ў межах эксперыменту.

Гэтыя вынікі важныя не толькі з пункту гледжання прадукцыйнасці. Шырокае выкарыстанне антыбіётыкаў, як адзначаюць аўтары, спрыяе росту антымікробнай рэзістэнтнасці, з-за чаго ў шэрагу краін уведзены абмежаванні або забароны на іх выкарыстанне ў жывёлагадоўлі, перадусім як стымулятараў росту. Акрамя таго, высокія дозы цынку, якія выкарыстоўваюцца для прадухілення дыярэі пасля адлучэння, могуць назапашвацца ў навакольным асяроддзі як цяжкі метал і шкодзіць раслінам.

У гэтым кантэксце раслінныя альтэрнатывы выглядаюць перспектыўнымі. Спажыўцы ўсё часцей чакаюць прадукцыю, вырабленую адказным спосабам, і гэта даследаванне дае свінаводам больш натуральныя інструменты.

Пры гэтым даследчыкі падкрэсліваюць, што пакуль не існуе ўніверсальнага рашэння, якое магло б цалкам замяніць антыбіётыкі ва ўсіх умовах, таму гаворка ідзе пра пошук і адаптацыю розных падыходаў.

Каментары да артыкула