Беларусь у 2025 годзе ўпершыню за час свайго суверэннага існавання дасягнула рэкорднага ўзроўню экспарту прадуктаў харчавання і сельскагаспадарчай сыравіны — каля 10 мільярдаў долараў ЗША. Пра гэта паведаміла Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання, піша выданне «Белорусы и рынок».
Пастаўкі аграрнай прадукцыі забяспечылі прыблізна чвэрць усяго таварнага экспарту краіны, замацаваўшы аграпрамысловы комплекс як адну з галоўных крыніц валютных паступленняў.
На фоне санкцый, абмежаванага доступу да рынкаў ЕС і праблем у прамысловасці менавіта сельская гаспадарка застаецца асноўнай апорай знешняга гандлю.
Структура гэтага экспарту істотна не змянілася. Асноўную частку паставак, каля 40 %, складае малочная прадукцыя — сыры, сухое малако, масла, сыроватка і іншыя перапрацаваныя вырабы, арыентаваныя на масавыя рынкі. Гэта найбольш стабільны сегмент, менш залежны ад цэнавых ваганняў.
Другую пазіцыю займае мясная прадукцыя — каля 19 % экспарту. Пастаўкі ялавічыны, птушкі і прадуктаў перапрацоўкі павялічваюцца за кошт росту вытворчасці і выхаду на новыя рынкі, дзе патрабаванні да якасці ніжэйшыя, але аб’ёмы большыя.
Астатнюю частку экспарту складаюць збожжавыя і алейныя культуры, прадукцыя раслінаводства, камбікармы і іншыя аграпрамысловыя тавары. У цэлым акцэнт робіцца на аб’ёмы і перапрацоўку сыравіны, а не на дарагія нішава-тэхналагічныя прадукты.
У 2025 годзе беларускае харчаванне пастаўлялася ў 116 краін свету, але асноўныя аб’ёмы прыпадаюць на краіны СНД, перадусім на Расію. Значны рост паставак адзначаецца таксама ў краіны Азіі, Афрыкі і Блізкага Усходу, куды Беларусь пераарыентавала экспарт з-за закрытых або абмежаваных заходніх рынкаў. Еўрапейскі напрамак застаецца нестабільным і не адыгрывае вызначальнай ролі з-за санкцый, лагістычных і рэгулятарных бар’ераў.
Рэкордны рост, як лічыць «Белорусы и рынок», быў дасягнуты не за кошт эканамічнага прарыву, а дзякуючы глыбокай перапрацоўцы сельгассыравіны, актыўнай дзяржаўнай падтрымцы АПК, пашырэнню гандлёвых кантактаў па-за межамі ЕС і стаўцы на вялікія аб’ёмы паставак, а не на высокую рэнтабельнасць. Фактычна Беларусь навучылася стабільна прадаваць шмат і адносна танна.
Аднак за лічбай у 10 мільярдаў долараў хаваюцца і рызыкі. Харчовы экспарт усё больш кампенсуе слабасць іншых сектараў эканомікі — машынабудавання, хіміі і высокіх тэхналогій. Гэта ўзмацняе залежнасць краіны ад аграсектара і робіць эканоміку ўразлівай да цэнавых ваганняў і палітычных рашэнняў асноўных пакупнікоў.
Цяпер чытаюць
Расіянін месяц лётаў па Беларусі на машыне так, што атрымаў больш за 20 штрафаў на круглую суму7
Расіянін месяц лётаў па Беларусі на машыне так, што атрымаў больш за 20 штрафаў на круглую суму
Магілёў, Віцебск і Гомель удалося далучыць да БССР толькі таму, што Масква такім чынам хацела спакусіць Заходнюю Беларусь — апублікаваныя дакументы6767
Каментары
колькі на тыя $10млрд прадукцыі было "асвоена" $млрд на яе вытворчасць - прамых і ўскосныых?
$8млрд, ці $11млрд? )