Для вайны з Іранам Ізраіль стварыў сакрэтную базу ў Іраку
Апорны пункт у пустыні Ірака, прызначаны для сіл спецыяльнага прызначэння і пошукава-выратавальных груп, ледзь не быў выкрыты на раннім этапе канфлікту. Ізраільцяне нават наносілі авіяўдары па іракскіх войсках, якія выпадкова наткнуліся на гэты аб’ект. З падрабязнасцямі знаёміць The Wall Street Journal са спасылкай на крыніцы, знаёмыя з аперацыяй, у тым ліку амерыканскіх чыноўнікаў.
Ілюстрацыйны здымак. Ударныя верталёты AH-64A Peten ізраільскіх ВПС. Фота: Ofer Zidon / Stocktrek Images / Getty Images
Як адзначае WSJ, таемная база была пабудаваная непасрэдна перад пачаткам баявых дзеянняў са згоды Злучаных Штатаў. Яна служыла лагістычным вузлом для ізраільскіх ВПС і месцам дыслакацыі спецназа. Асобную ролю адыгрывалі пошукава-выратавальныя групы, якія павінны былі эвакуяваць ізраільскіх пілотаў у выпадку, калі б іх самалёты былі збітыя над Іранам. Паводле крыніц выдання, такіх выпадкаў не здарылася.
Усё пачалося з пастуха
Аднак база ледзь не была раскрытая ўжо ў пачатку сакавіка. Як піша WSJ, мясцовы пастух паведаміў іракскім уладам пра падазроную вайсковую актыўнасць у пустыні, у тым ліку пра палёты верталётаў.
Пасля гэтага іракскае камандаванне накіравала войскі для праверкі раёна. Паводле інфармацыі адной з крыніц выдання, ізраільскі бок нанёс авіяўдары, каб не дапусціць набліжэння іракскіх падраздзяленняў да сакрэтнага аб’екта.
Сутыкненне атрымала шырокі розгалас у іракскіх і арабскіх СМІ, выклікаўшы шматлікія здагадкі наконт таго, хто менавіта быў удзельнікам бою.
Іракскія дзяржаўныя СМІ паведамлялі, што пасля атрымання паведамлення ад пастуха іракскія салдаты на аўтамабілях Humvee рушылі да месца падзей на світанку, але трапілі пад інтэнсіўны агонь.
Намеснік кіраўніка Аб’яднанага аператыўнага камандавання Ірака генерал-лейтэнант Кайс аль-Мухамадаві заявіў, што адзін салдат загінуў, яшчэ двое былі параненыя. Пасля гэтага ўлады Ірака накіравалі ў раён яшчэ дзве групы са Службы па барацьбе з тэрарызмам — элітнага фарміравання, якое адыграла ключавую ролю ў вайне супраць «Ісламскай дзяржавы».
Падчас пошукаў, як адзначаў аль-Мухамадаві, былі выяўленыя сляды прысутнасці вайсковых сіл. Паводле яго слоў, у раёне дзейнічала «нейкая сіла», якая мела падтрымку з паветра і значныя магчымасці. Маштаб аперацыі пераўзыходзіў магчымасці іракскіх падраздзяленняў.
Урад Ірака асудзіў напад. Аль-Мухамадаві назваў аперацыю «неабдуманай» і заявіў дзяржаўным СМІ, што яна была праведзеная «без каардынацыі або дазволу».
У скарзе, пададзенай пазней у сакавіку ў Арганізацыю Аб’яднаных Нацый, Ірак заявіў, што напад быў здзейснены замежнымі сіламі з выкарыстаннем авіяцыі, прыпісаўшы адказнасць ЗША. Аднак, паводле слоў крыніцы, амерыканскі бок не меў дачынення да гэтага ўдару.
Прэс-сакратар іракскага ўрада адмовіўся ад далейшых каментароў адносна гэтага інцыдэнту і не стаў адказваць на пытанне, ці ведаў Багдад пра існаванне ізраільскай базы.
Значэнне базы Ізраіля ў пустыні Ірака
Як адзначае аўтар матэрыялу, гісторыя з сакрэтнай базай дапамагае зразумець, якім чынам Ізраіль змог весці інтэнсіўную паветраную кампанію супраць краіны, якая знаходзіцца на адлегласці прыкладна 1600 кіламетраў.
База ў Іраку дазваляла значна скараціць адлегласць да зоны баявых дзеянняў і хутчэй рэагаваць у выпадку надзвычайных сітуацый. Паводле крыніц WSJ, там таксама знаходзіліся спецпадраздзяленні ВПС Ізраіля, падрыхтаваныя да правядзення дыверсійных аперацый на варожай тэрыторыі.
Паводле кіраўніка даследчага аддзела стратэгічнай кансалтынгавай кампаніі Horizon Engage Майкла Найтса (Michael Knights), з якім паразмаўлялі карэспандэнты WSJ, практыка стварэння такіх часовых аператыўных баз перад пачаткам буйных аперацый з’яўляецца звычайнай для амерыканскіх войскаў.
На яго думку, заходняя пустыня Ірака ідэальна падыходзіць для такіх задач: гэта велізарны і маланаселены рэгіён. Ён нагадаў, што амерыканскі спецназ ужо выкарыстоўваў гэтыя тэрыторыі падчас аперацый супраць Садама Хусэйна ў 1991 і 2003 гадах.
Паводле Найтса, жыхары пустынных раёнаў Ірака за апошнія гады прызвычаіліся да дзіўнай актыўнасці — ад перамяшчэнняў баевікоў «Ісламскай дзяржавы» да дзеянняў спецпадраздзяленняў — і навучыліся трымацца далей ад такіх месцаў. Ён таксама сцвярджае, што мясцовыя жыхары расказвалі яму пра незвычайную актыўнасць верталётаў падчас цяперашняй вайны.
Як адзначае WSJ, ізраільскія ўлады ўскосна намякалі на правядзенне сакрэтных аперацый. У пачатку сакавіка кіраўнік ВПС Ізраіля Томэр Бар звярнуўся да асабовага складу са спецыяльным лістом. Паводле яго слоў, байцы спецыяльных падраздзяленняў ВПС у гэтыя дні выконвалі «асаблівыя місіі, здольныя ўразіць любое ўяўленне».
Ваеннае кіраўніцтва Ізраіля адмовілася ад каментароў.