Ці не здарацца летам масавыя адмены авіярэйсаў праз дэфіцыт паліва?

Авіякампанія AirBaltic, напрыклад, ужо паведамляла пра адмену часткі рэйсаў на лета. Што кажуць агулам пра авіягаліну?

Здымак ілюстрацыйны. Фота: «Наша Ніва»

Нягледзячы на страты паставак з Блізкага Усходу і рэкордны скачок цэн, Еўропа пакуль пазбягае крызісу на рынку авіяпаліва.

Яшчэ ў красавіку кіраўнік Міжнароднага энергетычнага агенцтва (МЭА) папярэджваў, што ў рэгіёна засталося рэсурсаў прыкладна на шэсць тыдняў, аднак сёння прадстаўнікі галіны заяўляюць, што такі сцэнар наўрад ці спраўдзіцца.

Як піша Financial Times, ключавую ролю ў стабілізацыі сітуацыі адыгралі нафтаперапрацоўчыя заводы, якія здолелі адаптаваць свае тэхналагічныя працэсы. Іспанская група Repsol павялічыла вытворчасць авіяпаліва на 20—25% у параўнанні з мінулым годам, правёўшы пераналадку заводаў для атрымання большага аб’ёму авіяцыйнай газы з кожнага бараля нафты.

Такі крок з’яўляецца нетыповым для галіны, дзе гнуткасць вытворчасці звычайна абмежаваная, але неабходнасць закрыць патрэбы пікавага сезону прымусіла кампанію нават адкласці планавыя рамонты. Падобную стратэгію абрала і партугальская Galp, якая максімізуе выпуск прадукцыі для поўнага пакрыцця ўнутранага попыту.

Авіяперавозчыкі таксама пацвярджаюць гатоўнасць да летніх нагрузак. British Airways заявіла аб наяўнасці дастатковай колькасці пастаўшчыкоў для выканання поўнага раскладу, а Air France забяспечыла свае аэрапорты запасамі на некалькі месяцаў.

Кіраўнік Wizz Air Ёжэф Варады адзначыў, што высокія рыначныя цэны прымусілі рынак адаптавацца і стымулявалі дадатковыя пастаўкі з-за мяжы: заводы ў ЗША і Нігерыі пачалі актыўна накіроўваць паліва ў Еўропу.

Цэнавая дынаміка застаецца напружанай: пасля піка ў красавіку, калі тона паліва каштавала рэкордныя $1904, цана апусцілася да $1328, што ўсё яшчэ на 60% вышэй за даваенны ўзровень.

Важным фактарам бяспекі стала дыверсіфікацыя крыніц паставак. Гэта пацвярджае прыклад стамбульскага аэрапорта, які стаў важным транзітным хабам пасля закрыцця галоўных авіяхабаў у Персідскім заліве.

Паводле ацэнак аналітыкаў FGE NexantECA, тэхналагічныя змены на еўрапейскіх НПЗ могуць даць дадатковыя 100 000 бараляў авіяпаліва ў суткі, што кампенсуе каля 20% страчаных паставак з Блізкага Усходу.

Астатнюю частку дэфіцыту плануецца пакрыць за кошт імпарту і выкарыстання стратэгічных запасаў краін, якія ўваходзяць у МЭА. Паводле ацэнак экспертаў, гэтыя рэзервы могуць пакрыць каля 34% дэфіцыту паставак авіяпаліва ў Еўропе.

Акрамя павелічэння прапановы, на рынак паўплывала і невялікае зніжэнне попыту. Еўрапейскія авіякампаніі скарацілі колькасць непрыбытковых кароткіх маршрутаў, што знізіла патрэбу ў паліве прыкладна на 2% у другім квартале. Гэта дапамагло пазбегнуць рэзкага падзення попыту, якога баяліся эксперты ў пачатку года.

Пры гэтым высокая цана паліва дазваляе нафтаперапрацоўчым кампаніям атрымліваць рэкордныя прыбыткі, што стымулюе іх павялічваць вытворчасць авіяпаліва за кошт іншых відаў паліва.

Нягледзячы на бачную стабільнасць, удзельнікі рынку заклікаюць да асцярожнасці. Старэйшы трэйдар польскай кампаніі Orlen Лукаш Струпчэўскі, які мае 20‑гадовы досвед, называе будучае лета сапраўдным «стрэс-тэстам» для сусветнай сістэмы энергетычнай бяспекі. На яго думку, цяперашні баланс вельмі крохкі, і нават нязначнае змяненне знешніх умоў можа зноў стварыць сур’ёзныя праблемы для ўсёй галіны.

Каментары да артыкула