У Швецыі левыя партыі атрымалі большасць на выбарах, прэм’ер пайшоў у адстаўку

Прэм’ер-міністр Швецыі і лідар ліберальна-кансерватыўнай Партыі ўмераных Ульф Крыстэрсан падаў у адстаўку пасля паразы ягонага правацэнтрысцкага блока на парламенцкіх выбарах. Паводле папярэдніх вынікаў, чатыры левыя і левацэнтрысцкія партыі на чале з Сацыял-дэмакратычнай партыяй Магдалены Андэрсан атрымліваюць большасць у Рыксдагу, піша Бі-бі-сі.

Ульф Крыстэрсан. Фота: AP Photo/Marius Burgelman

Крыстэрсан абвясціў пра адстаўку раніцай 17 верасня пасля таго, як былі апублікаваныя папярэднія вынікі нядзельнага галасавання. Левы блок перамог з вельмі невялікім адрывам — каля 50 тысяч галасоў.

Паводле папярэдніх падлікаў, левыя і левацэнтрысцкія партыі атрымаюць 176 з 349 месцаў у парламенце, што на адзін мандат больш за колькасць, неабходную для большасці. Правацэнтрысцкія партыі разам атрымліваюць 173 месцы.

Падлік галасоў яшчэ не завершаны. У сераду пачалі падлічваць бюлетэні датэрміновага галасавання, якія паступілі са спазненнем, а таксама бюлетэні з замежных участкаў. Канчатковыя вынікі чакаюцца ў выхадныя.

Пры гэтым, паводле шведскіх палітолагаў, змена ўрада істотна не паўплывае на палітыку краіны ў дачыненні да Расіі і Украіны. У шведскім грамадстве існуе шырокі кансэнсус наконт таго, што Расія нясе сур’ёзную пагрозу для Швецыі, а Украіне неабходна дапамагаць. Гэтую пазіцыю падзяляюць нават ультраправыя «Шведскія дэмакраты».

У шведскай палітыцы склалася сістэма двух асноўных блокаў — левага і правага, у кожным з якіх па чатыры партыі. Таму кааліцыйныя ўрады і ўрады меншасці з’яўляюцца звычайнай з’явай.

Пасля адстаўкі прэм’ер-міністра спікер Рыксдага павінен правесці перамовы з усімі парламенцкімі партыямі і вылучыць кандыдата на пасаду кіраўніка ўрада. Пасля гэтага парламент прагаласуе па яго кандыдатуры.

Магдалена Андэрсан ужо пачала перамовы аб стварэнні кааліцыі з трыма іншымі партыямі, лявейшымі ад цэнтра — Левай партыяй, Цэнтрысцкай партыяй і Партыяй зялёных. Аднак перамовы могуць быць складанымі і зацягнуцца, паколькі гэтыя партыі маюць розныя пазіцыі ў некаторых важных пытаннях, у тым ліку аб падатках.

Пасля выбараў 2022 года на фармаванне ўрада спатрэбілася 37 дзён, а пасля выбараў 2018 года гэты працэс заняў каля чатырох з паловай месяцаў.

У сваім паведамленні аб адстаўцы Ульф Крыстэрсан адзначыў, што цяпер асноўная роля ў фармаванні новага ўрада належыць спікеру, і папрасіў вызваліць яго ад пасады, каб гэты працэс мог пачацца неадкладна.

Андэрсан пасля выбараў заявіла, што шведскі народ прагаласаваў за новы курс краіны. Сацыял-дэмакраты на працягу большай часткі XX стагоддзя былі галоўнай палітычнай сілай Швецыі і застаюцца адной з вядучых партый. Калі Андэрсан зноў узначаліць урад, яна вернецца да ўлады пасля чатырохгадовага перапынку.

У правацэнтрысцкі блок, акрамя Партыі ўмераных Крыстэрсана, уваходзяць ультраправая антыіміграцыйная партыя «Шведскія дэмакраты», Хрысціянска-дэмакратычная і Ліберальная партыі.

«Шведскія дэмакраты» былі заснаваныя ў 1980‑х гадах людзьмі з пранацысцкімі поглядамі, таму асноўныя шведскія партыі доўгі час адмаўляліся ад супрацоўніцтва з імі. У сярэдзіне 2000‑х партыя змяніла свой імідж, стала больш памяркоўнай і набрала папулярнасць.

На выбарах 2022 года «Шведскія дэмакраты» занялі другое месца, выступаючы ў тым ліку з антыіміграцыйнай і антызлачыннай павесткай. Яны не ўвайшлі ва ўрад Крыстэрсана, сфармаваны трыма іншымі правацэнтрысцкімі партыямі, але падтрымлівалі яго галасамі ў парламенце. Перад цяперашнімі выбарамі Крыстэрсан абяцаў у выпадку перамогі даць прадстаўнікам «Шведскіх дэмакратаў» міністэрскія пасады.

Аднак на гэтых выбарах «Шведскія дэмакраты» выступілі слабей, чым чатыры гады таму, атрымаўшы прыкладна на тры працэнтныя пункты менш галасоў.

Каментары да артыкула