BIEŁ Ł RUS

Hetaja ptuška buduje hniazdo svajho koleru nasupierak mierkavańniu bolšaści

5.03.2026 / 15:05

Idala Sałaviej

Kanadskija navukoŭcy vyśvietlili, što samcy ziebravych amadzinaŭ majuć ułasnyja kalarovyja husty pry budaŭnictvie hniazda. Kali hetaja simpatyja dastatkova mocnaja, nijaki prykład susiedziaŭ nie prymusić ich pieradumać.

Fota: Dr. Lauren Guillette / Animal Cognition Research Group

Uładalniki sabak abo katoŭ vydatna viedajuć, što ŭ žyvioł jość svaje zachapleńni: lubimaja cacka, kankretny kutok na kanapie ci łasunak. U dzikaj pryrodzie indyvidualnaść prajaŭlajecca nie mienš jaskrava. Adnak husty, jak piša IFL Science, byvajuć nie tolki ŭ chatnich žyvioł. U śviecie ptušak, naprykład, samcy ziebravych amadzinaŭ akazalisia nadzvyčaj pryncypovymi ŭ vybary koleru materyjału dla hniazda.

Daśledčyki z Univiersiteta Albierty (Kanada) vyrašyli pravieryć, ci majuć samcy ziebravaha amadzina (Taeniopygia guttata) ustojlivyja kalarovyja pieravahi i ci zdolnyja jany admovicca ad ich pad upłyvam mierkavańnia bolšaści. Inšymi słovami, navukoŭcaŭ cikaviła, što pieravažyć — asabisty hust abo sacyjalny cisk.

U dzikaj pryrodzie ziebravyja amadziny — vielmi sacyjalnyja ptuški. Jany nie vyjaŭlajuć vyraznaj terytaryjalnaści, hniazdujucca kałonijami ŭ Aŭstralii i raźmiaščajuć hniozdy davoli blizka adno da adnaho. U łabaratornych umovach jany taksama zdolnyja hniezdavacca ciaham usiaho hoda, što robić ich zručnaj madellu dla pavodzinnych daśledavańniaŭ.

Na pieršym etapie navukoŭcy vyznačali asabistyja husty kožnaha samca. Ptuškam prapanavali dva pučki nitak — žoŭtyja i sinija — i padličvali čas, praviedzieny z kožnym ź ich. Heta dazvoliła vyznačyć nie tolki sam fakt pieravahi, ale i jaje siłu. Kali samiec pravodziŭ 600 siekund z žoŭtaj nitkaj i 400 — ź siniaj, heta śviedčyła pra pačatkovuju pieravahu žoŭtaha koleru z «siłaj pieravahi» 60 pracentaŭ.

Zatym ptušak čakała pravierka na kanfarmizm. Ich pieramiaścili ŭ inšuju častku łabaratoryi, dzie jany mahli nazirać za surodzičami, jakija ŭžo pabudavali hniozdy.

Umovy varjiravalisia: adny paddoślednyja bačyli, što bolšaść susiedziaŭ vykarystoŭvaje ich lubimy koler, inšyja ž nazirali advarotnuju karcinu — bolšaść vybirała toj koler, jaki samcu nie padabaŭsia. Paśla nazirańnia ptušak viartali nazad, kab jany pabudavali ŭłasnaje hniazdo. Hałoŭnym pytańniem było: ci źmienicca ich pieršapačatkovy vybar pad upłyvam ubačanaha?

Vyniki pakazali vyraznuju tendencyju. Samcy, jakija ad pačatku mieli słabuju pieravahu (ich vybar byŭ blizki da vypadkovaha), čaściej źmianiali svajo rašeńnie i dałučalisia da bolšaści, vybirajučy «papularny» koler.

Zatoje tyja ptuški, jakija pieršapačatkova prademanstravali mocnuju ciahu da peŭnaha koleru, vyjavili zajzdrosnuju pryncypovaść. Nijaki sacyjalny ŭpłyŭ nie zmoh prymusić ich pieradumać. Jany ihnaravali vybar surodzičaŭ i zastavalisia viernymi svajmu pieršapačatkovamu vybaru.

Takim čynam, navat u nievialikich ptušak možna nazirać składanaje ŭzajemadziejańnie pamiž indyvidualnymi schilnaściami i hrupavoj dynamikaj. I, jak pakazvaje ekśpierymient, kali asabisty hust dastatkova mocny, jon moža pieramahčy navat cisk kalektyvu.

Čytajcie taksama:

Enierhietyki pakazali, jak vyhladajuć stvoranyja imi damy dla busłoŭ FOTAFAKT

Uviali zabaronu na razbureńnie ptušynych hniozdaŭ

U Varšavie zaviali «ptuškamat» dla ratavańnia paranienych ptušak. Kažuć, što jon taki pieršy ŭ śviecie

Kamientary da artykuła