BIEŁ Ł RUS

Sakretnaja kafiedra Baŭmanaŭskaha ŭniviersiteta Rasii ciapier rychtuje chakieraŭ i dezynfarmataraŭ dla HRU — rasśledavańnie

8.05.2026 / 16:12

Antoś Župran

Va ŭniviersitecie imia Baŭmana dziejničaje faktyčna zakrytaja škoła HRU, dzie studentaŭ vučać uzłomu kampjutarnych sietak, elektronnaj raźviedcy, psichałahičnym apieracyjam i stvareńniu dezynfarmacyjnych kampanij. Vypuskniki prahramy traplajuć u padraździaleńni, jakija Zachad źviazvaje z kibieratakami na krytyčnuju infrastrukturu ŭ Jeŭropie i ZŠA. 

Hałoŭny korpus MDTU imia Baŭmana. Fota: Wikimedia Commons

Žurnalisty The Guardian, Der Spiegel, Le Monde, The Insider, Delfi i VSquare atrymali bolš za dźvie tysiačy ŭnutranych dakumientaŭ MDTU imia Baŭmana. Siarod ich — navučalnyja prahramy, kantrakty vykładčykaŭ, ekzamienacyjnyja materyjały i źviestki pra raźmierkavańnie vypusknikoŭ.

Hetyja materyjały achoplivajuć pieryjad da 2025 hoda i dazvalajuć daviedacca padrabiaznaści taho, jak u Rasii arhanizavana sistema padrychtoŭki budučych supracoŭnikaŭ HRU na bazie «Kafiedry №4», viadomaj taksama jak «Śpiecyjalnaja padrychtoŭka».

Navučalnaja prahrama

Zhodna z dakumientami, Kafiedra №4, intehravanaja ŭ vajskovy navučalny centr univiersiteta, padzielena na try śpiecyjalizavanyja kirunki. Samy značny ź ich pad kodam 093400 maje nazvu «Śpiecyjalnaja słužba raźviedki».

Z dakumientaŭ vynikaje, što pradstaŭniki HRU niepasredna kantralujuć adbor studentaŭ, prymajuć ekzamieny i vyrašajuć, kudy vypusknik budzie nakiravany paśla zakančeńnia vučoby.

Były vysokapastaŭleny čynoŭnik rasijskaha Ministerstva abarony apisaŭ hetu sistemu jak svojeasablivy «kanviejer»: pierśpiektyŭnych školnikaŭ adbirajuć jašče ŭ junym uzroście, paśla jany pastupajuć u Baŭmanaŭski ŭniviersitet, a adtul traplajuć u śpiecsłužby.

Kiraŭnikom kafiedry nazyvajecca padpałkoŭnik Kirył Stupakoŭ — śpiecyjalist pa radyjoelektronnaj raźviedcy. Pavodle dakumientaŭ, u 2022 hodzie jon padpisaŭ kantrakt z vajskovaj čaściu №45807, jakaja ŭvachodzić u strukturu HRU.

Na svaich zaniatkach Stupakoŭ vykładaje mietodyki elektronnaha sačeńnia i tajnaha nazirańnia. Na słajdach prezientacyj u PowerPoint, raspracavanych dla jaho lekcyj, demanstrujucca schavanyja kamiery pad vyhladam datčykaŭ dymu, pryłady dla pierachopu naciskańniaŭ kłaviš i kabieli manitoraŭ, zdolnyja tajna rabić skrynšoty ekrana.

Siarod vykładčykaŭ zhadvajecca i hienierał-major Viktar Niatykša — čałaviek, jakoha Zachad ličyć adnym z kiraŭnikoŭ chakierskaj hrupy Fancy Bear.

Hetaje padraździaleńnie HRU amierykanskija ŭłady abvinavačvali va ŭmiašańni ŭ prezidenckija vybary ŭ ZŠA ŭ 2016 hodzie.

Jak vynikaje z navučalnych materyjałaŭ, jakija trapili da žurnalistaŭ, adzin z asnoŭnych kursaŭ, raźličany na 144 hadziny, nazyvajecca «Abarona ad techničnaj raźviedki». Na praciahu dvuch siemiestraŭ studenty vyvučajuć mietodyki ataki na kampjutarnyja sietki, uraźlivaści prahramnaha zabieśpiačeńnia, pierabor parolaŭ i vykarystańnie trajanskich prahram.

Dla zdačy kursa nieabchodna pravieści praktyčnyja ataki na sietki, a taksama samastojna raspracavać kampjutarny virus.

Asobnyja lekcyi pryśviečanyja struktury amierykanskich i brytanskich śpiecsłužbaŭ, zachodniaj raźviedcy ŭ vajnie va Ukrainie i vykarystańniu bieśpiłotnikaŭ.

Akramia techničnaj padrychtoŭki, prahrama achoplivaje infarmacyjnuju vajnu. Studenty starejšych kursaŭ pavinny prajści sieminar pa raspracoŭcy kampanii dezynfarmacyi.

Im stavicca zadača stvaryć videa dla sacyjalnych sietak z vykarystańniem «manipulacyj, cisku i prychavanaj prapahandy». Budučych apieratyŭnikaŭ vučać miechanizmam psichałahičnaha manipulavańnia i tamu, jak naviazać aŭdytoryi «pravilnaje» ŭsprymańnie infarmacyi.

Pry hetym navučalnyja materyjały nasyčanyja aficyjnaj kramloŭskaj rytorykaj. U ich śćviardžajecca, što vajna suprać Ukrainy była «niepaźbiežnaj», u Kijevie nibyta znachodziacca va ŭładzie «nacyjanalisty i nieanacysty», a ruskija ŭ Danbasie nibyta sutykajucca z «hienacydam», jaki padtrymlivajuć jeŭrapiejskija krainy.

Z aŭdytoryi ŭ chakierskija padraździaleńni

Dakumienty dazvalajuć prasačyć i dalejšy los vypusknikoŭ. Siarod 69 studentaŭ, jakija skončyli kafiedru ŭ 2024 hodzie, zhadvajecca Daniił Poršyn. Za šeść hadoŭ navučańnia jon mieŭ amal biezdakornyja adznaki i hulaŭ za futbolnuju kamandu fakulteta. Paśla vypusku jaho nakiravali ŭ Fancy Bear. Jašče 15 čałaviek z taho ž vypusku taksama atrymali pryznačeńni ŭ struktury HRU.

Adzin z vypusknikoŭ trapiŭ u vajskovuju čaść №74455 u Anapie na Čornym mory. Zachodnija śpiecsłužby ličać, što mienavita tam bazujecca viadomaja chakierskaja hrupa Sandworm.

Abviestka FBR pra vyšuk šaści ŭdzielnikaŭ padraździaleńnia HRU №74455, viadomaha pad nazvaj Sandworm, 2023 hod. Fota: FBI

Jaje źviazvajuć z hučnymi rasijskimi kibieratakami apošniaha dziesiacihodździa: uzłomam ukrainskaj enierhasistemy ŭ 2015 hodzie, atakami na štab Emanuela Makrona pierad vybarami ŭ Francyi, apieracyjami suprać zimovaj Alimpijady ŭ Paŭdniovaj Karei i sprobami sarvać rasśledavańnie atručvańnia ŭ Sołśbiery.

Pry hetym nie ŭsie studenty prachodziać adbor. U dakumientach sustrakajucca žorstkija charaktarystyki ad kurataraŭ z HRU. Adnamu z navučencaŭ, naprykład, pastavili ŭ vinu «niedastatkovaje razumieńnie taho, jak ažyćciaŭlać dystancyjnuju sietkavuju ataku».

Jak adznačajuć aŭtary, na fonie naroščvańnia Rasijaj «hibrydnych» atak na krainy Jeŭropy raskrytaja imi prahrama ŭ Baŭmanaŭskim univiersitecie vyhladaje jak častka doŭhaterminovaj dziaržaŭnaj sistemy padrychtoŭki kadraŭ dla kibiervajny. Pavodle dakumientaŭ, čarhovy nabor studentaŭ skončyć navučańnie ŭ 2027 hodzie.

Adnak surazmoŭcy žurnalistaŭ śćviardžajuć, što Baŭmanaŭski ŭniviersitet — tolki adna ź niekalkich elitnych VNU, praź jakija rasijskija śpiecsłužby adbirajuć i rychtujuć budučych chakieraŭ i raźviedčykaŭ. Jašče bolš važnuju rolu, pavodle ich słoŭ, adyhryvaje ŭniviersitet MIREA ŭ Maskvie.

Čytajcie taksama:

Vialikabrytanija nazvała imiony 18‑ci pucinskich špijonaŭ

«Vahnier» zavierbavaŭ ludziej u Łondanie, kab tyja vykrali rasijskaha biznesmiena Čyčvarkina. Adzin ź ich pierapisvaŭsia z «Minsk KGB»

Ci mohuć biełaruskija śpiecsłužby vykradać apanientaŭ za miažoj? Rasijskija ŭžo sprabujuć — byŭ i varyjant vyvieźci na łodcy

Kamientary da artykuła