BIEŁ Ł RUS

Viedańnie čatyroch moŭ moža amaładzić mozh na 13 hadoŭ

29.08.2026 / 08:00

Idala Sałaviej

Navukoŭcy vyjavili cikavuju zakanamiernaść: čym bahaciejšy moŭny dośvied čałavieka, tym pavolniej mohuć adbyvacca ŭzrostavyja źmieny ŭ jaho mozhu. Značeńnie majuć nie tolki kolkaść vyvučanych moŭ, ale i ŭzrost pačatku navučańnia, a taksama ŭzrovień vałodańnia imi.

Vyjava: vecteezy

Jak paviedamlaje Science Daily, navukoŭcy znajšli jašče adzin arhumient na karyść vyvučeńnia zamiežnych moŭ. Daśledavańnie, pradstaŭlenaje na forumie Fiederacyi jeŭrapiejskich tavarystvaŭ nieŭrałohii (FENS) 2026 hoda, pakazała suviaź pamiž šmatmoŭnaściu i bolš pavolnym stareńniem mozhu. Pryčym čym bolš moŭ viedaŭ čałaviek, tym bolš prykmietnym byŭ hety efiekt.

U daśledavańni ŭdzielničali žychary Krainy Baskaŭ u Ispanii, jakija vałodali ad adnoj da čatyroch moŭ u roznych spałučeńniach — ispanskaj, baskskaj, francuzskaj i anhlijskaj.

Spačatku daśledčyki praanalizavali danyja 728 čałaviek i stvaryli svojeasablivy «hadzińnik stareńnia mozhu». Dla hetaha jany vykarystoŭvali mahnitaencefałahrafiju — mietad, jaki rehistruje vielmi słabyja mahnitnyja pali, što ŭźnikajuć padčas aktyŭnaści niervovych kletak.

Zatym z dapamohaj štučnaha intelektu navukoŭcy praanalizavali asablivaści mazhavoj aktyŭnaści ludziej roznaha ŭzrostu. Tak jany zmahli vyznačyć, jakija madeli suviaziaŭ u mozhu zvyčajna charakternyja dla taho ci inšaha pieryjadu žyćcia.

Atrymany «hadzińnik» pravieryli na asobnaj hrupie sa 144 čałaviek. Dla kožnaha ŭdzielnika daśledčyki raźličyli mierkavany «ŭzrost mozhu» i paraŭnali jaho z realnym uzrostam čałavieka.

Bolš moŭ — maładziejšy mozh

Vyniki pakazali vyraznuju zaležnaść. U ludziej, jakija vałodali dźviuma movami, mozh vyhladaŭ prykładna na šeść hadoŭ maładziejšym, čym u adnamoŭnych udzielnikaŭ. Dla tych, chto havaryŭ na troch movach, roźnica składała kala siami hadoŭ. A ŭ ludziej z čatyrma movami jana dasiahała prykładna 13 hadoŭ.

Efiekt byŭ źviazany nie tolki z kolkaściu moŭ. Bolš vysoki ŭzrovień vałodańnia movaj i jaje rańniaje zasvajeńnie taksama karelavali z zapavoleńniem stareńnia mozhu. Heta śviedčyć ab tym, što vopyt šmatmoŭja pracuje jak hradyjent: važnaja nie prosta bilinhvalnaść jak fakt, a hłybinia i praciahłaść hetaha moŭnaha vopytu.

Fota: pixabay.com

Pry analizie vynikaŭ uličvali ŭzrost, poł i adukacyju ŭdzielnikaŭ. Tym nie mienš daśledavańnie pakul pakazvaje tolki suviaź i nie dakazvaje, što mienavita viedańnie niekalkich moŭ niepasredna zapavolvaje stareńnie mozhu.

Na jaho stan mohuć upłyvać i inšyja asablivaści žyćcia šmatmoŭnych ludziej — naprykład, sacyjalnaja aktyŭnaść, ład žyćcia i toje, nakolki časta čałavieku davodzicca vyrašać składanyja intelektualnyja zadačy.

Ciapier navukoŭcy chočuć vyśvietlić, ci nazirajecca padobny efiekt u ludziej ź niejradehienieratyŭnymi zachvorvańniami, u tym liku z chvarobaj Alchiejmiera. Jany taksama płanujuć pravieryć, ci maje značeńnie padabienstva moŭ. Mahčyma, pastajannaje pieraklučeńnie pamiž blizkimi movami patrabuje ad mozhu bolšaha kantrolu, bo jamu davodzicca vybirać pamiž padobnymi słovami i moŭnymi sistemami.

Čytajcie taksama:

«Žonka časam nie razumieje, čaho ad jaje choča dačka». Biełarus i polka vychoŭvajuć dzicia adrazu na dźviuch movach

Čamu bilinhvy mohuć mieć pieravahu ŭ pamiaci — novaje daśledavańnie

Bilinhvizm mianiaje ŭjaŭleńnie dziaciej pra suśviet

Jak chutka vyvučyć zamiežnuju movu? Voś 11 prostych paradaŭ

Kamientary da artykuła