BIEŁ Ł RUS

Hatunak i sort: u čym roźnica?

21.09.2026 / 21:01

Siarhiej Hiezhała

U praduktaŭ, tavaraŭ — hatunki. A ŭ raślin — sarty. Heta važnaja asablivaść łohiki biełaruskaj movy.

Jabłyki sortu «Załaty raniet» uradžaju 2026 hoda. Fota z sacsietak

Pabačyŭ pytańni ŭ sacsietkach adnosna artykuła «Štoranku tazik pamidoraŭ». Što za biełaruski sort «Zorka», jaki tak chvalać», tamu zapišu adkazy i tut. Čamu tut sort, a nie hatunak?

Hatunak — heta razrad, katehoryja jakohaści tavaru pa jakaści, rascenkach i pad. Muka pieršaha hatunku. Čaj vyšejšaha hatunku. Sukno lepšaha hatunku. Cukierki roznych hatunkaŭ.

Kali ž havorka pra raznavidnaść raśliny, jakaja adroźnivajecca ad inšych raślin hetaha ž vidu, — tut sort. Sarty pšanicy. Sarty pamidoraŭ. Staryja biełaruskija sarty jabłyk: štryfiel, załaty raniet, piepin litoŭski.

Kali sort pamidoraŭ nazyvajuć «hatunkam» — heta z razradu asabliva prykrych dla mianie pamyłak movy. U biełaruskaj movie słovy majuć nie toje ž pole značeńniaŭ, što ŭ rasiejskaj. Heta tonka. Kožnaja mova — heta asobnaja sistema, sa svajoj łohikaj. 

Prykładam, pa-rasiejsku kažuć «silnyj dožd́», «silnyj moroz». Pa-biełarusku naturalniej: «vialiki doždž», «vialiki maroz».

Što da «sartoŭ» i «hatunkaŭ», to tut prykład paradaksalnaj rusifikacyi «łohiki» movy tymi, chto schilnyja valić usio «aby kab nie jak pa-rasiejsku». 

U praduktaŭ, tavaraŭ — hatunki. A ŭ raślin — sarty.

Praviarajcie značeńni słovaŭ praz słoŭniki, najpierš — praz akademičny Tłumačalny słoŭnik biełaruskaj movy.

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła