Vymaloŭvajecca novaja karcina adnosin Zachadu z Łukašenkam
Niahledziačy na toje, što represii nie spynilisia, ale Łukašenka tak i nie adkryŭ druhoha frontu z Ukrainaj, tamu Zachad idzie na novyja kroki pa naładžvańni kamunikacyi ź Biełaruśsiu. Pra imaviernaść takoha scenara ŭ artykule «Našaj Nivy» pisałasia jašče vosieńniu 2024 hoda. Čaho možna čakać dalej?
Ilustracyjny zdymak. Fota: AP Photo / Tatan Syuflana
Lod zrušyŭsia
Vierasień vydaŭsia nasyčanym na kantakty režymu Łukašenki z Zachadam. Paśla čarhovaha vizitu Koŭła vyjšli na volu i byli departavanyja ŭ Litvu jašče 25 palitviaźniaŭ. U adkaz Złučanyja Štaty vykreślili z sankcyjnaha śpisu AAT «Łakafarba» i kancern «Biellespapierpram». U ZŠA adpraviłasia pieršaja za čatyry hady partyja biełaruskich kalijnych uhnajeńniaŭ.
Na palach Hienieralnaj asamblei AAN u Ńju-Jorku 22 vieraśnia ź inicyjatyvy biełaruskaha boku adbyłasia sustreča ministraŭ zamiežnych spraŭ Biełarusi i Polščy Maksima Ryžankova i Radasłava Sikorskaha. Heta byŭ pieršy taki kantakt paśla padziej 2020 hoda i rezkaha paharšeńnia biełaruska-polskich adnosin.
Ministry zamiežnych spraŭ Biełarusi i Polščy Maksim Ryžankoŭ (źleva) i Radasłaŭ Sikorski. Fota: MZS Biełarusi
Avans ad Varšavy
Da hetaha ŭ pieršaj pałovie vieraśnia žurnalist, aktyvist Sajuza palakaŭ i były palitźniavoleny Andrej Pačobut źjeździŭ u Biełaruś i paśpiachova viarnuŭsia ŭ Polšču. Što, biezumoŭna, vyrazny sihnał Minska pra toje, što režym choča palepšyć adnosiny z Polščaj, jakaja nieŭzabavie adkryje novy budynak pasolstva ŭ Minsku.
Aproč taho, jość sihnały pra toje, što Biełaruś hatovaja ŭzakonić dziejnaść Sajuza palakaŭ Biełarusi (SPB).
I kali kantakty z amierykanskim bokam pačalisia jašče letaś, to z Polščaj — adnosna niadaŭna. Pakul robiacca tolki pieršyja kroki na dypłamatyčnym uzroŭni — Sikorski skazaŭ, što kali susied choča razmarozić i palepšyć adnosiny, to Polšča zaŭsiody hatovaja da zhody.
Dzianis Kučynski ŭ svaju čarhu nazvaŭ hety kantakt palityčnym avansam, z čym nielha nie pahadzicca. I jak my bačym pa raniejšych krokach, Polšča raniej taksama rabiła avansy.
Tak było z adkryćciom «Bierastavicy». Polšča spačatku kazała pra toje, što adnović pracu punkta propusku na nastupny dzień paśla vyzvaleńnia Pačobuta. Ale ŭ vyniku adkryła «Babroŭniki» i ŭ dadatak jašče «Kuźnicu» amal na paŭhoda raniej, čym Pačobut apynuŭsia na voli.
Andrej Pačobut u Hrodnie ŭ vieraśni 2026 hoda. Fota: andrzej.poczobut.9 / Facebook
Ciapier ža miač na baku Łukašenki. I zajavy Pačobuta pra namier viarnucca ŭ Biełaruś, kab tam pracavać nad knihaj, buduć adnym z vyprabavańniaŭ dla režymu. Kali Minsk sapraŭdy maje namier palapšać adnosiny z Varšavaj, to pryjezd Pačobuta i jaho dalejšaje spakojnaje znachodžańnie na radzimie budzie hrać u hetym važnuju rolu.
Taksama nielha vyklučać, što režym moža pajści na rehistracyju Sajuza palakaŭ, jaki nie maje lehalnaha statusu jašče z 2005 hoda.
U adkaz Polšča, naprykład, moža zapuścić aŭtobusny i hruzavy ruch praz punkt propusku «Kuźnica-Bruzhi», jaki z momantu adnaŭleńnia pracy ŭ listapadzie 2025 hoda možna pierasiakać tolki lehkavomu transpartu.
Taksama va ŭmovach, kali Minsk budzie spravami pakazvać svaju zacikaŭlenaść u palapšeńni adnosin z Polščaj, moža pačać vieścisia havorka pra skasavańnie jašče kavidnych abmiežavańniaŭ, jakija byli ŭviedzienyja ŭviesnu 2020 hoda, ale paśla nie byli admienienyja praz pavodziny Łukašenki.
Heta jak adnaŭleńnie pasažyrskaha čyhunačnaha złučeńnia, tak i adnaŭleńnie pracy jašče troch punktaŭ propusku ŭ Bresckaj vobłaści: dvuch aŭtadarožnych «Słavatyčy-Damačava» i «Pałoŭcy-Piasčatka», a taksama piešachodnaha «Biełaja Vieža-Pieraroŭ» u Biełaviežskaj puščy.
Patrabavańni da Łukašenki źnizilisia
Pry hetym vielmi važna razumieć, što dla ŭsich mahčymych palapšeńniaŭ ad Łukašenki ciapier patrabujecca našmat mienš, čym heta było raniej. Niama razmoŭ pra praviadzieńnie novych sumlennych vybaraŭ i poŭnaje spynieńnie padtrymki rasijskaj vajennaj mašyny.
Pa fakcie asnoŭnaje patrabavańnie — heta nie psavać žyćcio susiedziam. Pavodle Sikorskaha, siarod abmierkavanych z Ryžankovym temaŭ byli situacyja na miažy i rehijanalnaja biaśpieka.
To bok Minsku pierš za ŭsio treba skončyć ź mihranckim kryzisam i zabaranić pralatać bieśpiłotnikam i rakietam praz svaju terytoryju. Abiedźvie temy majuć mocny praktyčny aśpiekt. U dadatak jašče treba pierastać pryciskać polskuju mienšaść — i płan minimum, možna skazać, budzie vykanany.
Naturalna, što dla Polščy taksama važna, navat z reputacyjnaha punktu hledžańnia, kab u Biełarusi spynilisia represii i ŭ turmach nie zastałosia palityčnych źniavolenych. Ale heta ŭžo bolš unutrybiełaruskija pytańni.
Nie leź da susiedziaŭ i žyvi spakojna
Kali pahladzieć na toje, jakija sankcyi byli ŭviedzienyja ŭ dačynieńni da režymu Łukašenki, to vidavočna, što samaj rezkaj była reakcyja na tyja dziejańni, jakija naŭprost zakranali intaresy inšych dziaržaŭ.
Ilustracyjnaje fota: Naša Niva
Tak było z pasadkaj samalota z Pratasievičam, ź mihracyjnym kryzisam i, naturalna, z saŭdziełam u vajnie suprać Ukrainy.
Što da palityčnaj častki, to adkaz vyhladaje vidavočnym: Zachad abiraje stratehiju «nie złavać dzieda». Tamu pytańni praviadzieńnia sumlennych vybaraŭ i demakratyzacyi Biełarusi naŭrad ci buduć siarod pieršych umoŭ dla palapšeńnia adnosin z Zachadam.
Heta nie aznačaje, što Polšču ci niejkuju inšuju krainu zadavalniaje toj fakt, što ŭ susiedziaŭ 32 hady trymajecca kantralavany z Maskvy režym, jaki pieryjadyčna ažyćciaŭlaje hibrydnyja ataki i pieratvaryŭ krainu ŭ farpost rasijskaha impieryjalizmu. Ale ž i zrabić z hetym jany ničoha nie mohuć, bo, badaj, adziny mahčymy na ciapier varyjant prybrać Łukašenku — heta vienesuelski scenar, jaki, viadoma, u vypadku ź Biełaruśsiu nichto paŭtarać nie stanie.
Pra toje, što (prynamsi ciapier) nijakaj havorki pra demakratyzacyju Biełarusi nie idzie, paćvierdziŭ Džon Koŭł, jaki pryznaŭsia, što nie padymaŭ hetyja pytańni padčas svaich vizitaŭ u Minsk.
Koŭł z Łukašenkam padčas sustrečy ŭ Minsku. Fota: AR
Značnaha paciapleńnia čakać nie varta
Tamu raźličvać na adlihu, padobnuju da toj, što była ŭ 2015—2020 hadach, nie varta. Pry Łukašenku viartańnie da taho ŭzroŭniu adnosin z Zachadam i adnosnych svabod unutry krainy absalutna niemahčymaje.
Ale peŭnaja adliha ŭ adnosinach z Zachadam Łukašenku ŭsio ž patrebnaja, tamu pry ŭmovie, što nichto nie budzie nahadvać pra praviadzieńnie sumlennych vybaraŭ i demakratyzacyju ŭ Biełarusi, jon, napeŭna, hatovy da šmatlikich sastupak. Praŭda, tut adrazu ž uźnikaje vielmi važnaje pytańnie: nakolki Łukašenka samastojny ŭ adnosinach z Zachadam.
Režymu vyhadna palepšyć adnosiny, kab atrymać ad hetaha ekanamičnyja bonusy. Łukašenka, napeŭna, bačyć, što jakoje-nijakoje adnaŭleńnie znosin z Zachadam moža pazityŭna paŭpłyvać na ekanomiku.
Aproč taho, mienšaja zaležnaść ad Maskvy moža dać jamu krychu bolš pola dla manieŭru ŭ adnosinach z Pucinym. Asabliva kali pryhadać 2020 hod, kali krynicaj pahrozy svajoj uładzie jon nazyvaŭ spačatku mienavita Kreml, a nie Zachad.
Ilustracyjnaje fota: Maxim Shipenkov Pool Photo via AP
Pry hetym ad luboha palapšeńnia adnosin z Zachadam svaje plusy atrymlivajuć i zvyčajnyja biełarusy.
U toj ža čas dla biełaruskaha hramadstva važna, kab praz hetyja paciapleńni ŭ zachodnich palitykaŭ i biurakrataŭ nie pačało źjaŭlacca pamyłkovaha mierkavańnia, što ŭ Biełarusi ciapier usio narmalna, kab pra biełarusaŭ nie zabyli i nie pakinuli zusim na volu dyktataraŭ.