BIEŁ Ł RUS

U 16‑hadovaha chłopca znajšli zub kala voka. Jak jon tam apynuŭsia?

15.10.2026 / 15:03

Idala Sałaviej

U Indyi lekary vydalili 16‑hadovamu padletku zub, jaki vyras u niezvyčajnym miescy — pamiž vierchnim paviekam i bryvom levaha voka. Jak takoje mahło zdarycca, tłumačyć The Sonversation.

Fota: American Academy of Ophthalmology 

Usio pačałosia ź nievialikaj prypuchłaści kala levaha voka, jakaja nie vyklikała ŭ padletka nijakaha bolu. Kala miesiaca jon nie źviartaŭsia pa miedycynskuju dapamohu. Ale kali pamiž vierchnim paviekam i bryvom pačali vystupać dva ćviordyja biełavatyja končyki, chłopca advieźli ŭ balnicu.

Paśla abśledavańnia vyśvietliłasia, što ŭ vobłaści vačnicy znachodzicca całkam sfarmiravany ikoł — zub, jaki ŭ normie raźmiaščajecca trecim ad siaredziny zubnoha rada. Daktary vydalili jaho.

Takija vypadki ŭ miedycynie nazyvajuć ektapijaj zuboŭ. Heta redkaja anamalija, pry jakoj zub farmirujecca abo prarazajecca nie ŭ tym miescy, dzie pavinien. Čaściej za ŭsio takija zuby znachodziać u vierchniaskivičnaj pazusie — połaści za skułaj. Ale miedyki taksama vyjaŭlali ich u nosie, padniabieńni, padbarodku, skivičnym sustavie i navat u vobłaści vačnicy.

Heta mohuć być jak zvyčajnyja małočnyja abo pastajannyja zuby, tak i dadatkovyja, jakich u čałavieka ŭ normie być nie pavinna.

Ahlad 61 apisanaha ŭ miedycynskaj litaratury vypadku pakazaŭ, što ektapičnyja zuby mohuć zastavacca niezaŭvažanymi hadami. U asobnych vypadkach jany vyklikajuć bol, acioki, hałaŭny bol abo ciažkaści z adkryvańniem rota. Tak, zub, jaki vyras u nasavoj połaści, moža vyklikać zakładzienaść nosa, vydzialeńni ź jaho i nasavyja kryvacioki.

Jak zub moža apynucca kala voka

Ale jak zub uvohule moža apynucca ŭ takim niezvyčajnym miescy jak vačnica? Adkaz treba šukać jašče na etapie ŭnutryčeraŭnaha raźvićcia čałavieka.

Tvar čałavieka farmirujecca ź niekalkich hrup kletak i tkanak, jakija pastupova pieramiaščajucca i złučajucca pamiž saboj. Ad ich pravilnaha ŭzajemadziejańnia zaležyć i raźvićcio zuboŭ. Kali na hetym etapie adbyvajecca zboj, zub moža pačać farmiravacca ŭ nienaležnym miescy, časam navat daloka ad rotavaj połaści.

Adnak pryrodžanyja asablivaści raźvićcia — nie adzinaja mahčymaja pryčyna. Da źjaŭleńnia ektapičnych zuboŭ mohuć pryvodzić taksama traŭmy, stamatałahičnyja ŭmiašańni, kisty i puchliny.

Fota: American Academy of Ophthalmology 

U niekatorych vypadkach najaŭnaść niekalkich lišnich zuboŭ moža śviedčyć pra spadčynnaje zachvorvańnie. Naprykład, pry takoj redkaj hienietyčnaj chvarobie jak klučyčna-čarapnoj dyspłazii parušajecca raźvićcio kostak i zuboŭ.

Ale ŭ vypadku indyjskaha padletka daktary nie vyjavili nijakich traŭmaŭ u minułym i tak i nie zmahli vyznačyć, čamu zub vyras kala voka.

Ci zaŭsiody taki zub treba vydalać

Nie ŭsie ektapičnyja zuby patrabujuć vydaleńnia. Kali zub nie vyklikaje prablem, daktary mohuć prosta nazirać za jaho stanam. Adnak kali jon stanovicca pryčynaj zapaleńnia, pieraškadžaje dychańniu, paškodžvaje susiednija tkanki abo źviazany z utvareńniem kisty, moža spatrebicca apieracyja. Rašeńnie zaležyć i ad taho, dzie mienavita znachodzicca zub.

Pierad vydaleńniem miedyki vykarystoŭvajuć kampjutarnuju tamahrafiju, kab dakładna vyznačyć raźmiaščeńnie zuba i vyśvietlić, nakolki blizka da jaho znachodziacca niervy, kryvianosnyja sasudy i inšyja važnyja struktury.

Składanaść apieracyi zaležyć ad miesca, dzie vyras zub. Časam dastatkova zvyčajnaha vydaleńnia, a ŭ inšych vypadkach patrabujecca bolš składanaje chirurhičnaje ŭmiašańnie.

Naprykład, zuby, jakija apynulisia ŭ nosie abo nasavych pazuchach, časta možna vydalić z dapamohaj endaskopa — tonkaj trubki z kamieraj i chirurhičnymi instrumientami. Jaje ŭvodziać praz nozdry, što dazvalaje abyścisia bieź vialikich razrezaŭ. U adnym z navukovych ahladaŭ apisana 27 vypadkaŭ takich apieracyj.

Paśla vydaleńnia ektapičnaha zuba na jaho miescy nie vyrastaje novy. Adnak kali ŭ čałavieka jość adzin lišni zub, mohuć być i inšyja, tamu daktary časam pravodziać dadatkovyja abśledavańni, kab ich znajści. U miedycynskaj litaratury apisany adzinkavyja vypadki, kali paśla vydaleńnia zuba ŭ toj samaj vobłaści farmiravaŭsia jašče adzin lišni zub. Adnak takoje zdarajecca nadzvyčaj redka.

U indyjskaha padletka inšych zuboŭ u niezvyčajnych miescach nie znajšli. Vypadak zastaŭsia redkaj anamalijaj, dakładnuju pryčynu jakoj miedyki nie zmahli zrazumieć.

Čytajcie taksama:

U Vialikabrytanii znajšli mužčynu z tryma pienisami — i jon moh pra heta nie viedać

Zialony vałasaty jazyk — amierykanskija lekary paviedamlajuć pra tryvožny vypadak z adnym z pacyjentaŭ

U Indyi sa straŭnika maładoj žančyny dastali amal 1,5 kh upryhažeńniaŭ i maniet

Kamientary da artykuła