Navukoŭcy ŭpieršyniu vyjavili padobnuju da Ziamli płanietu z atmaśfieraj. Heta daje nadzieju na isnavańnie pazaziamnoha žyćcia
Heta adkryćcio stała samym pierakanaŭčym na siońnia śviedčańniem taho, što za miežami Soniečnaj sistemy mohuć isnavać śviety, padobnyja da našaj płaniety.
Amierykanskija navukoŭcy paviedamili, što ŭpieršyniu vyjavili płanietu, jakaja pa svaich asnoŭnych charaktarystykach nahadvaje Ziamlu i maje atmaśfieru. Hetaje niabiesnaje cieła taksama abaračajecca vakoł zorki i znachodzicca ŭ zonie, dzie tearetyčna mahčyma isnavańnie žyćcia, piša Bi-bi-si.
Na dumku daśledčykaŭ, heta adkryćcio stała samym pierakanaŭčym na siońnia śviedčańniem taho, što za miežami Soniečnaj sistemy mohuć isnavać śviety, padobnyja da našaj płaniety.
U atmaśfiery hetaj płaniety byŭ znojdzieny hielij. U takim asiarodździ žyćcio niemahčymaje, adnak tam mohuć prysutničać i inšyja hazy.
Aŭtar daśledavańnia, doktar Kolin Čerubim z Harvardskaha ŭniviersiteta, ličyć adkryćcio nadzvyčaj važnym.
«My stali pieršymi, chto vyjaviŭ atmaśfieru na kamianistaj płaniecie, jakaja znachodzicca ŭ zonie žyćciaprydatnaści kala inšaj zorki», — adznačyŭ vučony.
Płanieta, pra jakuju idzie havorka, nazyvajecca LHS 1140 b. Jana znachodzicca prykładna za 48 śvietłavych hadoŭ ad Ziamli i abaračajecca vakoł čyrvonaha karlika — zorki, jakaja značna mienšaja i chaładniejšaja za naša Sonca.
Na siońnia navukoŭcam viadoma bolš za 6 tysiač płaniet, jakija znachodziacca na arbitach inšych zorak. Značnaść novaha adkryćcia ŭ tym, što jano tearetyčna nabližaje čałaviectva da adnaho z najvažniejšych navukovych dasiahnieńniaŭ — vyjaŭleńnia žyćcia na inšaj płaniecie.
Aŭtary daśledavańnia, apublikavanaha ŭ časopisie Science, padkreślivajuć, što hetaha rubiaža jany pakul nie dasiahnuli.
Što takoje «zona Zołatavałoski»?
Kab na jakoj-niebudź płaniecie mahło ŭźniknuć žyćcio, na joj pavinna być vada.
Dla hetaha płanieta pavinna znachodzicca na adpaviednaj adlehłaści ad svajoj zorki: kali jana zanadta blizka, tempieratura budzie nadta vysokaj, a kali zanadta daloka — zanadta nizkaj.
«Pravilnaja» adlehłaść nazyvajecca «zonaj Zołatavałoski» — pa anałohii ź viadomaj kazkaj pra dziaŭčynku, jakaja vybirała toje, što «nie zanadta haračaje i nie zanadta chałodnaje». U takich zonach vakoł roznych zorak užo adkryty sotni płaniet.
Adnak tolki niamnohija ź ich akazalisia kamianistymi i adnosna nievialikimi — mienavita takimi, jak Ziamla. Hetyja ŭłaścivaści ličacca adnymi z klučavych dla mahčymaści isnavańnia žyćcia.
Da hetaha času ni na adnoj z takich płaniet nie ŭdavałasia vyjavić atmaśfieru. Ciapier heta ŭpieršyniu atrymałasia.
Praŭda, pakul navukoŭcy znajšli ŭ atmaśfiery tolki hielij, imavierna, u jaje vierchnich płastach. U iniertnym hielii žyćcio niemahčymaje, ale ŭ nižnich płastach atmaśfiery LHS 1140 b mohuć znachodzicca i inšyja hazy.
Doktar Devid Šarbano z Harvardskaha ŭniviersiteta adznačyŭ, što hałoŭnaje značeńnie adkryćcia zaklučajecca ŭ tym, što ŭpieršyniu znojdziena płanieta ź ćviordaj pavierchniaj i atmaśfieraj.
«Ludziej cikavić samaje hałoŭnaje pytańnie: ci adny my ŭ Suśviecie? Ci isnuje žyćcio pa-za miežami Ziamli abo navat Soniečnaj sistemy? Heta daśledavańnie pakazvaje, što ŭpieršyniu vyjaŭlena atmaśfiera na kamianistaj płaniecie ŭ zonie žyćciaprydatnaści za miežami našaj Soniečnaj sistemy», — skazaŭ jon.
Kamientary