«Nivodnaja kraina ŭ XXI stahodździ nie zmoža dasiahnuć siaredniaj praciahłaści žyćcia ŭ 100 hadoŭ»

Kali ludzi buduć žyć da 150 hadoŭ, jakim maksimalnym moža być nasielnictva Ziamli, i ci realna, kab u ZŠA stała bolej narodu, čym u Kitai?

Si Czińpin, Uładzimir Pucin, Kasym-Žamart Takajeŭ i Šaŭkat Mirzijojeŭ prybyvajuć dla ŭdziełu ŭ vajennym paradzie, pryśviečanym 80‑j hadavinie zakančeńnia Druhoj suśvietnaj vajny, u Piekinie, Kitaj. 3 vieraśnia 2025 hoda. Fota: Alexander Kazakov, Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP

Viadomy demohraf Alaksiej Rakša parazvažaŭ pra heta ŭ intervju jutub-kanału «vDud́».

Što budzie, kali ludzi buduć žyć da 150 hadoŭ?

Na vajskovym paradzie ŭ Kitai Pucin i Si Czińpin abmiarkoŭvali, što ludzi, mahčyma, buduć žyć i da 150 hadoŭ.

Adnak, jak śćviardžaje rasijski demohraf Alaksiej Rakša, hetaha nie zdarycca pry ich žyćci. Pa jaho słovach,

nivodnaja kraina śvietu, navat samaja bahataja (naprykład, Manaka, dzie ciapier u siarednim žyvuć 87—88 hadoŭ), u XXI stahodździ nie zmoža dasiahnuć siaredniaj praciahłaści žyćcia ŭ 100 hadoŭ.

Kali ž dapuścić, što heta adbudziecca, naprykład, u nastupnym stahodździ, to, pa słovach ekśpierta, vialikich prablem dla płaniety nie ŭźniknie. Navat kali nasielnictva pavialičycca ŭ try razy, Ziamla vytrymaje.

Demohraf tłumačyć, što pytańnie charčavańnia i resursaŭ — heta nie stolki demahrafičny, kolki technałahičny i arhanizacyjny faktar. Kali razumna raźmiarkoŭvać resursy i vykarystoŭvać adnaŭlalnyja krynicy enierhii, na płaniecie moža žyć značna bolš ludziej, i ekałohija pry hetym nie pahoršycca. Rakša śćviardžaje, što ježy i vady chopić na ŭsich, asabliva kali navučycca tanna vykarystoŭvać soniečnuju enierhiju, jakaja ŭžo stała samym tannym sposabam atrymańnia elektryčnaści.

«Vytvorčaść charčavańnia na płaniecie raście chutčej, čym nasielnictva», — padkreślivaje Rakša. Jon ličyć, što na płaniecie moža žyć navat 15 miljardaŭ čałaviek. 

Čamu skaračeńnie nasielnictva — heta drenna?

Bolš aktualnaj ciapier źjaŭlajecca prablema nie rostu, a źmianšeńnia nasielnictva ŭ asobnych rehijonach.

Pa słovach ekśpierta, hałoŭny niehatyŭny faktar, jaki vyklikaje depapulacyja, — niavyhadnaść padtrymki infrastruktury. Skaračeńnie nasielnictva pryvodzić da zakryćcia i zapuścieńnia nasielenych punktaŭ i daroh. U vyniku infrastruktura stanovicca nierentabielnaj, bo joju karystajecca ŭsio mienš spažyŭcoŭ.

Alaksiej Rakša. Skryn videa: vdud / YouTube

Demohraf śćviardžaje, što sučasnyja, chutkasnyja darohi i zručnyja avijarejsy mahčymyja tolki ŭ krainach, dzie jość dastatkovaja kolkaść ludziej, kab heta akuplałasia. U jakaści prykładu jon pryvodzić Kitaj, dzie hustaja sietka chutkasnych čyhunak stała mahčymaj dziakujučy hihanckaj ščylnaści nasielnictva. A voś u ZŠA, navat pry bolšym bahaćci, heta małavierahodna, tamu što ščylnaść nasielnictva nižejšaja, čym u Jeŭrasajuzie.

«Kali skaračajecca nasielnictva, to ŭ ciabie prablemy pačynajucca ź infrastrukturaj, zakryvajucca niejkija ofisy, biznesy. (…) Kraina «skurčvajecca» i sychodzić ad usiaho astatniaha śvietu, tam jaje karparacyja pačynajuć pastupova hublać technałohii».

Rakša ličyć, što Japonija realna straciła z-za demahrafii za apošnija 35 hadoŭ, i toje ž samaje čakaje Kitaj.

Nasielnictva ZŠA zraŭniajecca z Kitajem

Demohraf miarkuje, što nasielnictva ZŠA moža zraŭniacca z nasielnictvam Kitaja, chacia i nie ŭ najbližejšaj pierśpiektyvie. Ciapier roźnica kałasalnaja: u ZŠA kala 345 miljonaŭ čałaviek, a ŭ Kitai — kala 1,4 miljarda.

Rakša prahnazuje, što kali ŭ Kitai zachavajecca ciapierašniaja nizkaja naradžalnaść (1,0) i nie budzie vialikaj imihracyi, to da kanca XXI stahodździa jaho nasielnictva skarocicca ŭ 2,5 razu — da 450—550 miljonaŭ čałaviek. Heta aznačaje, što za 75 hadoŭ kraina moža stracić amal miljard čałaviek.

Ilustracyjnaje fota: AP Photo / Ng Han Guan

U toj ža čas, ZŠA mohuć lohka dasiahnuć paŭmiljarda, kali adkryjuć šluzy dla imihracyi. Navat kali hetaha nie adbudziecca, nasielnictva ZŠA, vierahodna, nie źmienšycca, pakolki jano padtrymlivajecca za košt unutranych faktaraŭ i mihracyi.

Rakša adznačaje, što siaredniaja naradžalnaść u ZŠA vyšejšaja, čym u Rasii (1,6 suprać 1,4), a tym bolš, čym u Kitai (1,0). Heta tłumačycca najaŭnaściu vialikaj kolkaści relihijnych mienšaściaŭ (takich jak amišy i marmony, jakija majuć naradžalnaść vyšej za siaredniuju), a taksama vychadcy z Łacinskaj Amieryki, jakija naradžajuć značna bolš, čym miascovaje nasielnictva.

Demohraf padkreślivaje, što mihranty časta prynosiać z saboj svaje pavodnickija madeli: mihranty z Afryki naradžajuć bolš, čym miascovyja, a mihranty z Uschodniaj Azii — mienš, čym miascovyja. Hetyja madeli zachoŭvajucca jak minimum u pieršym pakaleńni.

Kamientary da artykuła