Afryka patrabuje stvaryć novuju kartu śvietu

Krainy Afryki prapanujuć admovicca ad kłasičnaj prajekcyi karty śvietu, raspracavanaj jašče ŭ XVI stahodździ, bo jana skažaje realnyja pamiery rehijona. Jakuju alternatyvu prapanujuć afrykanskija dziaržavy, piša VVS.

Fota: Matthias Kulka / Getty Images

Na zvyčajnych školnych kartach Hrenłandyja vyhladaje amal suvymiernaj z Afrykaj. Adnak heta — hieahrafičny mif. Nasamreč płošča afrykanskaha kantynienta składaje bolš za 30 miljonaŭ km², što ŭ 14 razoŭ pieravyšaje pamiery Hrenłandyi (usiaho 2,5 miljona km²).

Takaja defarmacyja — spadčyna prajekcyi fłamandskaha kartohrafa Hierarda Mierkatara, stvoranaj jašče ŭ 1569 hodzie dla patreb marakoŭ. Hetaja madel raściahvaje abjekty pa miery nabližeńnia da palusoŭ, što robić Jeŭropu i Paŭnočnuju Amieryku vizualna daminantnymi, adnačasova «ściskajučy» ekvataryjalnyja rehijony.

Skažeńnie realnych maštabaŭ afrykanskaha kantynienta, na pohlad mnohich krytykaŭ, niepasredna ŭpłyvaje na toje, jak Afryka pazicyjanujecca ŭ hłabalnaj śviadomaści. Kantynient, jaki vałodaje kałasalnymi resursami i dzie žyvie bolš za 1,4 miljarda čałaviek, vizualna «źmianšajecca» ŭ vačach školnikaŭ, palitykaŭ i ŚMI, što spryjaje jaho marhinalizacyi.

Karta śvietu ŭ prajekcyi Mierkatara. Fota: Getty Images

Kab vypravić hetaje pamyłkovaje adlustravańnie, aktyvisty asacyjacyj «Africa No Filter» («Afryka bieź filtraŭ») i «Speak Up Africa» («Vykažysia, Afryka») raspačali maštabnuju kampaniju «Correct the Map» («Vypraŭcie kartu»). Jany zaklikajuć admovicca ad prajekcyi XVI stahodździa i pierajści na bolš spraviadlivuju prajekcyju Equal Earth («Roŭnaja Ziamla»), stvoranuju ŭ 2018 hodzie. Hetaja madel pakazvaje kantynienty ŭ ich realnych praparcyjanalnych suadnosinach, paźbiahajučy vidavočnych skažeńniaŭ.

Prychilniki pieramienaŭ ličać, što takoje skažeńnie rečaisnaści farmiruje pamyłkovuju kalektyŭnuju śviadomaść, uzmacniaje stereatypy ab «druharadnaści» Afryki i źjaŭlajecca adlustravańniem starych kałanijalnych ideałohij pra «centr» i «pieryfieryju» śvietu.

Na pierakanańnie aŭtaraŭ kampanii «Correct the Map», vizualnaja niespraviadlivaść zakranaje identyčnaść i honar afrykancaŭ, asabliva dziaciej, jakija ź pieršych kłasaŭ bačać svaju radzimu štučna pamienšanaj. Siońnia arhanizacyi aktyŭna pracujuć nad tym, kab Equal Earth stała asnoŭnym standartam va ŭsich afrykanskich škołach.

Fota: Klaus Vedfelt / Getty Images

Hetuju pazicyju całkam padzialaje Afrykanski sajuz (AS). Sioleta arhanizacyja pryniała rezalucyju, jakaja rekamienduje ŭsim 55 krainam — členam Sajuza pierajści na vykarystańnie karty Equal Earth. Ciapier stratehičnaja meta — prasunuć hety padychod na hłabalny ŭzrovień praź instytuty AAN. U krasaviku Afrykanski sajuz aficyjna daručyŭ Toha vystupić ad imia ŭsiaho kantynienta z hetaj inicyjatyvaj.

Ministr zamiežnych spraŭ Toha Robier Dziuse (Robert Dussey) u intervju Reuters paviedamiŭ, što jaho kraina ŭžo rychtuje prajekt rezalucyi AAN. Dakumient płanujecca vynieści na hałasavańnie padčas siesii Hienieralnaj Asamblei Arhanizacyi Abjadnanych Nacyj u vieraśni 2026 hoda.

Karta śvietu, stvoranaja ŭ prajekcyi Equal Earth. Fota: Wikimedia Commons

«Hety krok abumoŭleny łohikaj kahnityŭnaj spraviadlivaści i navukovaj strohaści, a nie žadańniem vybudavać niejkuju novuju ijerarchiju pamiž rehijonami śvietu», — tłumačyć Robier Dziuse.

Jašče ŭ vieraśni 2025 hoda jon hučna zajaviŭ z trybuny AAN ab nieabchodnaści «dekałanizavać hieahrafiju».

Kamientary da artykuła