Restaŭratary adnaŭlajuć znakamity žyrovicki ikanastas. Ale ŭ histaryčnym kolery ŭ manastyry jaho naŭrad ci pabačać
Na skrupuloznaje adnaŭleńnie architekturnych kanstrukcyj, razmalavanych pad ebienavaje dreva, i pazałočanaj raźby XVII stahodździa vydatkavali miljony. Adnak u samim Žyrovickim manastary svajho šedeŭra baroka nie čakajuć — jaho ŭžo zamianili pazałočanym psieŭdaruskim navarobam.
Eskiznaja schiema žyrovickaha ikanastasa, jakaja pakazvaje, jakim jon budzie paśla restaŭracyi. Skrynšot videa «Biełaruś 1»
Jak paviedamlajecca ŭ repartažy telekanała «Biełaruś 1», praces adnaŭleńnia adnaho z najstarejšych u krainie ikanastasaŭ idzie ŭ minskich majsterniach «Biełrestaŭracyi». Na hetyja mety z fondu prezidenta vydzielena kala 3,4 miljona rubloŭ.
Maštabnyja pracy vykananyja ŭžo bolš čym na 30%. Kanstrukcyja maje vyšyniu kala 13 mietraŭ razam z kryžam i šyryniu amal dzieviać mietraŭ. Śpiecyjalisty całkam adnavili vierchniuju siekcyju 1670‑ch hadoŭ i ciapier zakančvajuć rasčyščać asnovu. Usie pracy viaducca ŭručnuju.
Aryhinalny čorny koler ikanastasu ŭ XVII stahodździ musiŭ imitavać kaštoŭnaje ebienavaje dreva. Samu ž draŭninu ikanastasu mocna pajeŭ šašal. Skrynšot videa «Biełaruś 1»
Restaŭracyja nakładnoha raznoha dekoru ikanastasa. Skrynšot videa «Biełaruś 1»
Za stahodździ isnavańnia dreva nieadnarazova pierafarboŭvali, tamu restaŭrataram davodzicca pastupova zdymać ad 5 da 11 słajoŭ poźnich pakryćciaŭ. Padčas rasčystki vyśvietliłasia, što pieršapačatkova baročny ikanastas byŭ razmalavany pad čornaje ebienavaje dreva, što stvarała kantrast z pazałočanaj raźboj.
Mastak-restaŭratar Alaksandr Tarasik adznačaje, što zadača śpiecyjalistaŭ — źniać usie paźniejšyja nasłajeńni, kab dajści da pieršapačatkovaj zadumy aŭtara.
«Naša zadača — zachavać maksimalna aŭtara, zakansiervavać jaho», — kanstatuje restaŭratar.
Abrazy ź ikanastasa Uśpienskaha sabora Žyrovickaha manastyra na vystaŭcy «Załaty viek biełaruskaha ikanapisu. XVII stahodździe». Nieviadomy vilenski (?) mastak. Paśla 1676 h. Fota: Nacyjanalny mastacki muziej
Jak my pisali raniej, jašče ŭ 2009 hodzie siem staradaŭnich baročnych abrazoŭ byli vyniatyja z centralnaha ikanastasa i pieradadzienyja ŭ Nacyjanalny mastacki muziej. Zamiest histaryčnych tvoraŭ u chram źmiaścili sučasnyja pracy inakini Anfisy, vykananyja ŭ «staražytnaruskim styli». Hetyja psieŭdaruskija novaroby vizualna razburajuć stylistyku baročnaha interjera sabora.
Zaviaršyć restaŭracyju centralnaha ikanastasa płanujuć da kanca hetaha hoda. Krajaznaŭcy nie vyklučajuć, što paśla adnaŭleńnia pomnik nie vierniecca ŭ Žyrovicy, a zastaniecca ŭ ekspazicyi Nacyjanalnaha mastackaha muzieja pobač sa svaimi abrazami.
Psieŭdaruskija ikanastasy, pastaŭlenyja na miescy histaryčnych va Uśpienskim sabory Žyrovickaha manastyra. Fota: 1prof.by
U minułym hodzie ŭ Žyrovičach demantavali nie tolki hałoŭny baročny ikanastas, ale i ikanastasy Iaanaŭskaha i Śviata-Pakroŭskaha prydziełaŭ, stvoranyja ŭ styli kłasicyzmu ŭ 1860‑ia hady. Jak stała viadoma sioleta, na ich miesca ŭstalavali masiŭnyja pazałočanyja kanstrukcyi ŭ styli ruskaha ŭzoračča — kirunku Maskoŭskaha carstva XVII stahodździa, jaki nie ŭłaścivy architektury Vialikaha Kniastva Litoŭskaha i Biełarusi.