Na Brestčynie skasavali achoŭny status staražytnaha parku

Žabinkaŭski rajvykankam skasavaŭ status bataničnaha pomnika pryrody miascovaha značeńnia ŭ parku «Aciačyzna», raźmieščanym u pasiołku Leninski Žabinkaŭskaha rajona. Hety status park atrymaŭ u listapadzie 2017 hoda, piša «Radyjo Svaboda».

Fota: Minpryrody

Rašeńnie miascovyja ŭłady ŭzhadnili ź Dziaržaŭnaj inśpiekcyjaj achovy žyviolnaha i raślinnaha śvietu pry Łukašenku, Žabinkaŭskaj rajonnaj inśpiekcyjaj pryrodnych resursaŭ i achovy navakolnaha asiarodździa, AAT «Rahaźnianski» i Leninskim sielvykankamam.

Park «Aciačyzna» byŭ zasnavany kala 1800 hoda i ŭvachodziŭ u skład siadziby šlachieckaha rodu Bielskich. Pieršapačatkova jaho płošča składała 7,3 hiektara, paźniej jaje pamienšyli da 5,973 hiektara.

Najbolš viadomaj admietnaściu parku byŭ staražytny dub, uzrost jakoha aceńvali na 700—800 hadoŭ. Dreva mieła vyšyniu kala 25 mietraŭ, a dyjamietr stvała dasiahaŭ 2,6 mietra. U 2015 hodzie značnaja častka duba abłamałasia i ŭpała padčas mocnaha vietru.

Akramia duba, u parku zachoŭvalisia staryja bujnyja drevy hraba zvyčajnaha, duba čareščataha, lipy sercalistaj, pichty biełaj, jasienia, kaštana i inšych vidaŭ. Ministerstva pryrodnych resursaŭ charaktaryzavała ich jak vialikaŭzrostavyja, bujnamiernyja i ekałahična dy estetyčna značnyja raśliny, jakija znachodzilisia ŭ dobrym stanie.

Ad siadziby Bielskich da našaha času dajšli tolki asobnyja haspadarčyja pabudovy. Siarod ich — frahmienty brovara, pabudavanaha ŭ 1904 hodzie, skład i flihiel. Sama siadziba i inšyja budynki byli całkam źniščanyja padčas vajny i ŭ paślavajennyja hady.

Rod Bielskich byŭ staražytnym katalickim šlachieckim rodam, jaki pachodziŭ ź Lublinskaha vajavodstva Rečy Paspalitaj. Paśla padziełaŭ Rečy Paspalitaj pradstaŭniki rodu byli pryznanyja rasijskimi dvaranami i ŭniesienyja ŭ šostuju častku Radavodnaj knihi Hrodzienskaj hubierni. U hetuju častku zapisvali najstarejšyja dvaranskija rody, šlachiectva jakich paćviardžałasia da 1685 hoda.

Pieršaj haspadyniaj majontka była Jaŭhienija Bielskaja. Pry jaje synie Ksavieryi siadziba pieratvaryłasia ŭ značny haspadarčy i kulturny centr. Jon pabudavaŭ sučasny dla svajho času brovar, vialikuju syravarniu, dzie vyrablali syry pavodle šviejcarskich receptaŭ, a taksama zakłaŭ piejzažny park.

Naščadki Bielskich u kancy XIX — pačatku XX stahodździa praciahvali raźvivać majontak, madernizavali vytvorčaść i ŭdzielničali ŭ hramadskim žyćci Kobrynskaha pavieta. Rod byŭ źviazany svajackimi adnosinami ź inšymi viadomymi šlachieckimi siemjami Bieraściejščyny i Paleśsia — Šadurskimi, Bychaŭcami, Rejtanami i Ažeškami. Apošnim uładalnikam siadziby byŭ Edvard Bielski, syn Ksavieryja.

U sakaviku 2025 hoda park staŭ miescam pakazalnaj akcyi ŭparadkavańnia. U joj udzielničali pradstaŭniki Žabinkaŭskaha rajvykankama i miascovaha savieta deputataŭ, pradstaŭniki praŭładnaj partyi «Biełaja Ruś», supracoŭniki MNS, žyllova-kamunalnaj haspadarki, rajonnaj balnicy, cukrovaha zavoda, vučni Leninskaj siaredniaj škoły i inšyja žychary rajona.

Fota: Brescki abłvykankam

Dziaržaŭnyja ŚMI tady paviedamlali, što paśla praviedzienych rabot park staŭ bolš dahledžanym i estetyčna pryvabnym.

Ciapier stan zachavanych haspadarčych pabudoŭ siadziby aceńvajecca jak krytyčna avaryjny. Častki cahlanych ścien jašče zachavalisia, jak i aŭtentyčnyja aračnyja akonnyja prajomy. Adnak dach budynkaŭ całkam razburany, unutranyja pierakryćci abrynulisia, a ŭnutranaja prastora pastupova zarastaje raślinami. Sam staražytny park ciapier faktyčna apynuŭsia siarod sučasnaj zabudovy pasiołka Leninski.

Terytoryja byłoj pramysłovaj zony siadziby aharodžanaja. Zachavanyja abjekty znachodziacca na bałansie Leninskaha sielvykankama i Žabinkaŭskaha rajvykankama. Frahmienty haspadarčych pabudoŭ raniej naležali miascovamu sielskahaspadarčamu pradpryjemstvu, jakoje ciapier nazyvajecca AAT «Rahaźnianski».

Apošnimi hadami ŭ Biełarusi razburanyja histaryčnyja siadziby časta vystaŭlajuć na aŭkcyjony ź vielmi nizkaj startavaj canoj — za adnu bazavuju adzinku, jakaja ciapier składaje 45 rubloŭ. Adnak zachavanyja pabudovy siadziby Bielskich na aŭkcyjon pakul nie vystaŭlalisia.

Kamientary da artykuła