Jeŭropa advykła ad rasijskaha hazu. Chałodnaja zima 2026 hoda ŭpieršyniu abyšłasia biez kryzisu
Jeŭropu skavaŭ maroz. Kali b heta zdaryłasia ŭ lubuju inšuju z apošnich piaci zim, ES užo apynuŭsia b u enierhietyčnym kryzisie, a ceny na śviatło i ciapło ŭźlacieli b da vielizarnych značeńniaŭ.
Adnak na jeŭrapiejskim enierhietyčnym rynku panuje spakoj, i heta daje ekśpiertam padstavy śćviardžać: na piatym hodzie hazavaj vajny Kramla ź Jeŭrasajuzam i na čaćviortuju zimu rasijskaha ŭvarvańnia va Ukrainu Jeŭropa narešcie navučyłasia žyć biez rasijskaha hazu. Adnak, pazbaviŭšysia ad adnaho enierhietyčnaha hiehiemona, Jeŭropa adrazu ž trapiła ŭ zaležnaść ad inšaha — ZŠA, piša Bi-bi-si.
Ciapier jeŭrapiejcy nabyvajuć amierykanski zvadkavany haz rynkavymi cenami, tady jak raniej ekskluziŭna atrymlivali bolš tanny rasijski haz pa trubapravodach. Heta aznačaje, što jeŭrapiejskaja pramysłovaść najbližejšyja hady tak i nie adnovicca paśla enierhietyčnaha kryzisu, spravakavanaha Rasijaj, a Jeŭropa praciahnie prajhravać kankurencyju dźvium najbujniejšym ekanomikam śvietu — ZŠA i Kitaju.
Tym nie mienš vostraja faza kryzisu ŭžo minuła, što i demanstrujuć ciapierašnija marazy. Minułaj zimoj ES pazbaviŭsia tranzitu rasijskaha hazu praz Ukrainu — i ŭsio ž pieražyŭ aciaplalny siezon biez prablem. Praŭda, tady padziemnyja schoviščy byli zapoŭnienyja pad zaviazku, a zima vydałasia miakkaj.
Ciapier ža zapasy ŭ schoviščach jašče da pačatku aciaplalnaha siezona byli nižejšyja za zvyčajnyja, a ciapier i zusim apuścilisia da šmathadovych minimumaŭ. Da taho ž zima z kožnym dniom robicca ŭsio bolš surovaj: paśla marazoŭ i śniehapadaŭ u pačatku studzienia ŭ Jeŭropu idzie novaja chvala arktyčnaha choładu. Marozna i ŭ Azii, a značyć, kankurencyja za zvadkavany haz na adkrytym rynku ŭzraście — a śledam mohuć pavysicca i ceny.
Adnak navat napiaredadni «idealnaha štormu» ceny na jeŭrapiejskim hazavym rynku zastajucca ŭ miežach novaj normy.
Ciapier jany prykładna na ŭzroŭni studzienia minułaha hoda — 30—35 jeŭra za miehavat-hadzinu. Heta vyšej za davajennyja na 20 jeŭra, ale całkam pa kišeni jeŭrapiejskim spažyŭcam.
U razhar kryzisu paśla rasijskaha ŭvarvańnia va Ukrainu ŭ 2022 hodzie haz u Jeŭropie kaštavaŭ u 10 razoŭ daražej — časam ceny pieravyšali 300 jeŭra.
U 2023 hodzie siaredniaja rynkavaja cana źniziłasia na 70% — prykładna da 40 jeŭra — i z taho času nie raście, a tolki źmianšajecca.
Inšymi słovami, kali raniej ceny nie raśli tolki dziakujučy poŭnym schoviščam i ciopłaj zimie, to ciapier jany nie źnižajucca tolki z-za vyčarpanych zapasaŭ i marazoŭ. Tamu ekśpierty ličać, a jeŭrapiejskija čynoŭniki spadziajucca, što nie tolki hetaj zimoj, ale i nadalej Jeŭropa zmoža biez prablem zabiaśpiečvać siabie hazam prymalnymi cenami — navat z ulikam taho, što ŭ kancy 2027 hoda jana płanuje całkam admovicca ad rasijskich pastavak.
«Pierałomny momant»
«Pałova aciaplalnaha siezona ŭžo zzadu, tempieratury byli nižejšyja, čym u apošnija hady, zapasy imkliva skaračajucca. Adnak ceny znachodziacca na adnym z samych nizkich uzroŭniaŭ z času ŭvarvańnia Rasii va Ukrainu i, z papraŭkaj na inflacyju, tolki krychu pieravyšajuć siaredni pakazčyk za dziesiacihodździe z 2011 pa 2020 hod», — adznačaje naftahazavy analityk Džon Kiemp.
Na jaho dumku, hałoŭnaja pryčyna — bahaty vybar zvadkavanaha hazu na rynku. I prapanova budzie tolki pavialičvacca ŭ 2026 hodzie z uviadzieńniem u stroj novych zavodaŭ u ZŠA i Katary. Heta dazvolić nie tolki pakryć zimovy popyt u Jeŭropie navat u vypadku novaha pachaładańnia, ale i papoŭnić zapasy ŭ schoviščach letam cenami nižejšymi za letašnija — a značyć, lepš padrychtavacca da nastupnaj zimy.
Jeŭrapiejskija hazavyja schoviščy ŭžo napałovu pustyja, a ŭ Hiermanii — hałoŭnaj pramysłovaj krainie Jeŭropy — zapasy apuścilisia nižej za 45%.
Adnak śviet pastupova nakryvaje daŭno čakanaja chvala pastavak zvadkavanaha hazu, jakaja abiacaje bahatuju prapanovu na hady napierad. Jeŭropa zmahła dačakacca hetaha momantu, i adhetul žyćcio biez rasijskaha hazu budzie praściejšym i tańniejšym, čym u apošnija hady, adznačaje halinovaje vydańnie Platts.
«Ciapierašniaja zima abiacaje stać samaj kamfortnaj dla ES za apošnija hady z punktu hledžańnia cen, — piša Platts. — Heta robić 2026 hod svojeasablivym pierałomnym momantam pamiž pieryjadam kryzisu paśla poŭnamaštabnaha ŭvarvańnia Rasii va Ukrainu i rezkim rostam prapanovy zvadkavanaha hazu na suśvietnym rynku».
Jak Kreml prajhraŭ hazavuju vajnu
ES zdoleŭ pieraadoleć zaležnaść ad rasijskaha hazu dziakujučy trom asnoŭnym pryčynam.
Pa-pieršaje, jeŭrapiejcy pabudavali ŭzdoŭž uźbiarežžaŭ terminały dla pryjomu sudnaŭ sa zvadkavanym hazam. Pa-druhoje, pačali ekanomić śviatło i ciapło. I, pa-treciaje, paskoryli pierachod ad vykapniovaha paliva da adnaŭlalnych krynic enierhii.
Upieršyniu ŭ historyi ŭ 2025 hodzie vietraki i soniečnyja paneli ŭ 27 krainach ES vyrabili bolš elektraenierhii, čym vuhalnyja i hazavyja elektrastancyi, zhodna z papiarednimi acenkami Mižnarodnaha enierhietyčnaha ahienctva (IEA).
Kali jašče piać hadoŭ tamu, da pačatku hazavaj vajny, vytvorčaść elektraenierhii na hazavych stancyjach pieravyšała vypracoŭku ad sonca i vietru, to ciapier situacyja stała roŭna procilehłaj. A ŭžo ŭ najbližejšyja hod-dva ES budzie hienieravać z sonca i vietru ŭdvaja bolš elektraenierhii, čym z hazu.
Adnak całkam admovicca ad hazu Jeŭrasajuz nie zmoža. Bolš za toje, popyt na jaho budzie raści ŭ suviazi z rostam ekanomiki i admovaj ad bolš brudnaha paliva — vuhalu. Jeŭropa spadziajecca zadavolić hetyja patreby i bieź viartańnia da rasijskaha hazu.
Jak ES skaračaje zakupki hazu ŭ Rasii i pavialičvaje impart z ZŠA
(pakvartalna, u młrd kubamietraŭ)
Karcina jeŭrapiejskaha hazavaha rynku źmianiałasia imkliva. Jašče ŭ 2019 hodzie — da kovidnych łakdaŭnaŭ i hazavaj vajny Kramla — bolš za 50% usiaho hazu krainy ES nabyvali ŭ Rasii, a na amierykanski zvadkavany haz prypadała ŭ dziesiać razoŭ mienš — kala 5% impartu.
Ciapier ža dola ZŠA na jeŭrapiejskim hazavym rynku vyrasła da 27%, a rasijskaja — skaraciłasia da 13%, pavodle danych Bruegel. U vyjhryšy apynułasia i Narviehija — jana pavialičyła svaju dolu amal u paŭtara raza, z 22% da 31%.
ZŠA i Narviehija ciapier dzielać status najbujniejšaha pastaŭščyka. I kali da Narviehii pakul niama pretenzij jak da nadziejnaha partniora, jaki nie palityzuje pastaŭki, to ŭ ZŠA va ŭładzie znachodzicca Donald Tramp, jaki nie chavaje niepryjaźni da Jeŭropy, uvodziŭ suprać jaje taryfy i ciapier zajaŭlaje pra namier adabrać Hrenłandyju.
U Trampa značna mienš ryčahoŭ upłyvu na amierykanskich eksparcioraŭ hazu, čym u Uładzimira Pucina — na «Hazpram». Adnak traplać u zaležnaść ad Biełaha doma ŭsio adno nie varta, ličyć amierykanski ekanamist i nobieleŭski łaŭreat Poł Kruhman.
«Jeŭropa kuplała haz u Rasii — i vyśvietliłasia, što heta była drennaja ideja. Traplać u zaležnaść ad amierykanskaha hazu — prykładna takaja ž drennaja ideja, — skazaŭ Kruhman. — Vyklučna ź mierkavańniaŭ nacyjanalnaj biaśpieki Jeŭropie nieabchodna raźvivać adnaŭlalnyja krynicy enierhii».
Azaraŭ mocna pakryŭdziŭsia na słovy «psieŭdalidarki Cichanoŭskaj», što jaho Płan Pieramoha byŭ pamyłkaj32
Kamientary
Inšymi słovami pražektu cara džučy kaput, kitaj & indyja, turcyja ŭ lepšym vypadku apłačvajuć 30% koštu . Sensu ŭ isnavańni maskoŭskaj impieryi niama. Niemcy vyciahnuli jaho ŭ 70ie, pra ostier politik , usio finita ))