Свет22

Калі вайна ў Іране найбліжэйшым часам не скончыцца, свет можа ўступіць у наймацнейшы энергакрызіс з 1970‑х гадоў

Сусветная эканоміка можа сутыкнуцца з вельмі сур’ёзным энергетычным крызісам, падобным да таго, які адбываўся ў 1970‑я гады. Прычынай стала вайна на Блізкім Усходзе і перакрыццё Армузскага праліва — аднаго з галоўных шляхоў для экспарту нафты. Калі сітуацыя хутка не нармалізуецца, свет можа страціць каля 10% усёй здабычы нафты, піша The Wall Street Journal.

Армузскі праліў і краіны Персідскага заліва. Карта: Bedirhan Demirel/Anadolu via Getty Images

Паводле ацэнак аналітыкаў, калі транспартаванне нафты не адновіцца найбліжэйшыя дні, здабыча на Блізкім Усходзе можа зменшыцца больш чым на 4 мільёны бараляў на суткі. Калі ж крызіс працягнецца да канца месяца, падзенне можа дасягнуць 9 мільёнаў бараляў на дзень, што амаль роўна дзясятай частцы сусветнага спажывання. Эксперты адзначаюць, што за ўсю гісторыю Армузскі праліў ніколі цалкам не закрываўся, таму цяперашняя сітуацыя выглядае беспрэцэдэнтнай.

Першым скараціў здабычу Ірак, бо ў яго не хапае сховішчаў для нафты. Пасля гэтага падобныя крокі зрабілі Кувейт, Аб’яднаныя Арабскія Эміраты і Саудаўская Аравія. У выніку значная частка нафты, якая звычайна пастаўляецца на сусветны рынак, цяпер не даходзіць да пакупнікоў.

Спачатку нафтавы рынак адрэагаваў на гэта адносна спакойна: кошт нафты трымаўся каля 80—85 даляраў за бараль, бо чакалася хуткае завяршэнне канфлікту. Але калі стала зразумела, што блакаванне праліва можа працягнуцца, цэны рэзка выраслі — амаль да 120 даляраў за барэль, пасля чаго крыху знізіліся да каля 100 даляраў.

Найбольш уразлівымі могуць стаць краіны Азіі і Еўропы, якія моцна залежаць ад імпарту нафты з Блізкага Усходу. Напрыклад, азіяцкія дзяржавы атрымліваюць адтуль каля 60% імпартнай нафты, а Японія — прыкладна 95%. Замяніць гэтыя пастаўкі вельмі складана, бо транспартаванне нафты з іншых рэгіёнаў займае значна больш часу, а нафтаперапрацоўчыя заводы часта прыстасаваныя да пэўных гатункаў сыравіны.

Некаторыя краіны спрабуюць абыходзіць праліў. Саудаўская Аравія і ААЭ маюць нафтаправоды, якія выводзяць частку экспарту да іншых мораў, але іх магутнасці недастаткова, каб цалкам кампенсаваць страты.

Эксперты лічаць, што нават невялікія атакі на танкеры могуць доўга стрымліваць суднаходства ў гэтым рэгіёне. Калі крызіс зацягнецца на некалькі тыдняў, ён можа істотна паўплываць на ўсю сусветную эканоміку і выклікаць рост інфляцыі і запаволенне эканамічнага росту.

Каментары2

  • Што зноў
    09.03.2026
    Лапідарна
  • Тесла
    09.03.2026
    Интересно что там с курсом их акций. И покупал кто-то большой пакет перед 1.03

Цяпер чытаюць

Адстаўны міністр-карупцыянер прадае рэспектабельны катэдж каля Драздоў. Просіць $2 мільёны6

Адстаўны міністр-карупцыянер прадае рэспектабельны катэдж каля Драздоў. Просіць $2 мільёны

Усе навіны →
Усе навіны

Яшчэ двух палітвязняў асудзілі за «злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі калоніі»1

Хто жыве ў лукашэнкаўскім эксперыментальным пасёлку побач з прапагандыстам Турам?4

У ААЭ патлумачылі, чаму гэта краіна выйшла з АПЕК

У Сінгапуры школьнікаў за булінг будуць лупцаваць розгамі13

У Мінску адбыўся абвал у жылым доме7

Марыя Калеснікава засвяцілася на акцыі пратэсту Pussy Riot і Femen супраць удзелу Расіі ў Венецыянскім біенале ФОТАФАКТ18

«Мы абралі шлях дэмакратызацыі, яны — крыху іншы». У Арменіі адрэагавалі на ноту беларускага МЗС6

Удараў УСУ па аб'ектах у глыбіні Расіі і прыфрантавой зоне стала больш. Як Украіна вырвалася наперад у тэхналагічнай гонцы?6

Прызналі «экстрэмісцкай» старонку памерлага палітвязня Алеся Пушкіна8

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Адстаўны міністр-карупцыянер прадае рэспектабельны катэдж каля Драздоў. Просіць $2 мільёны6

Адстаўны міністр-карупцыянер прадае рэспектабельны катэдж каля Драздоў. Просіць $2 мільёны

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць