Kali vajna ŭ Iranie najbližejšym časam nie skončycca, śviet moža ŭstupić u najmacniejšy enierhakryzis z 1970‑ch hadoŭ
Suśvietnaja ekanomika moža sutyknucca ź vielmi surjoznym enierhietyčnym kryzisam, padobnym da taho, jaki adbyvaŭsia ŭ 1970‑ia hady. Pryčynaj stała vajna na Blizkim Uschodzie i pierakryćcio Armuzskaha praliva — adnaho z hałoŭnych šlachoŭ dla ekspartu nafty. Kali situacyja chutka nie narmalizujecca, śviet moža stracić kala 10% usioj zdabyčy nafty, piša The Wall Street Journal.
Pavodle acenak analitykaŭ, kali transpartavańnie nafty nie adnovicca najbližejšyja dni, zdabyča na Blizkim Uschodzie moža źmienšycca bolš čym na 4 miljony baralaŭ na sutki. Kali ž kryzis praciahniecca da kanca miesiaca, padzieńnie moža dasiahnuć 9 miljonaŭ baralaŭ na dzień, što amal roŭna dziasiataj častcy suśvietnaha spažyvańnia. Ekśpierty adznačajuć, što za ŭsiu historyju Armuzski praliŭ nikoli całkam nie zakryvaŭsia, tamu ciapierašniaja situacyja vyhladaje biesprecedentnaj.
Pieršym skaraciŭ zdabyču Irak, bo ŭ jaho nie chapaje schoviščaŭ dla nafty. Paśla hetaha padobnyja kroki zrabili Kuviejt, Abjadnanyja Arabskija Emiraty i Saudaŭskaja Aravija. U vyniku značnaja častka nafty, jakaja zvyčajna pastaŭlajecca na suśvietny rynak, ciapier nie dachodzić da pakupnikoŭ.
Spačatku naftavy rynak adreahavaŭ na heta adnosna spakojna: košt nafty trymaŭsia kala 80—85 dalaraŭ za baral, bo čakałasia chutkaje zaviaršeńnie kanfliktu. Ale kali stała zrazumieła, što błakavańnie praliva moža praciahnucca, ceny rezka vyraśli — amal da 120 dalaraŭ za barel, paśla čaho krychu źnizilisia da kala 100 dalaraŭ.
Najbolš uraźlivymi mohuć stać krainy Azii i Jeŭropy, jakija mocna zaležać ad impartu nafty ź Blizkaha Uschodu. Naprykład, azijackija dziaržavy atrymlivajuć adtul kala 60% impartnaj nafty, a Japonija — prykładna 95%. Zamianić hetyja pastaŭki vielmi składana, bo transpartavańnie nafty ź inšych rehijonaŭ zajmaje značna bolš času, a naftapierapracoŭčyja zavody časta prystasavanyja da peŭnych hatunkaŭ syraviny.
Niekatoryja krainy sprabujuć abychodzić praliŭ. Saudaŭskaja Aravija i AAE majuć naftapravody, jakija vyvodziać častku ekspartu da inšych moraŭ, ale ich mahutnaści niedastatkova, kab całkam kampiensavać straty.
Ekśpierty ličać, što navat nievialikija ataki na tankiery mohuć doŭha strymlivać sudnachodstva ŭ hetym rehijonie. Kali kryzis zaciahniecca na niekalki tydniaŭ, jon moža istotna paŭpłyvać na ŭsiu suśvietnuju ekanomiku i vyklikać rost inflacyi i zapavoleńnie ekanamičnaha rostu.
Makron zajaviŭ pra namier Francyi razam ź inšymi krainami Zachadu razbłakavać Armuzski praliŭ
Tankier z saudaŭskaj naftaj prajšoŭ praz Armuzski praliŭ, niahledziačy na błakadu z boku Irana
Tramp: Ceny na naftu ŭpaduć paśla źniščeńnia jadziernaj prahramy Irana
Ceny na naftu ŭpieršyniu z 2022 hoda padnialisia vyšej za 115 dalaraŭ za baral
Sudnachodstva ŭ Armuzskim pralivie amal spyniłasia, ale kitajcy sprabujuć damovicca
Kamientary