«З гэтага часу і назаўсёды ніводны праціўнік ЗША НІКОЛІ не зможа мець базу ў Грэнландыі, размяшчаць там ваенны кантынгент або ажыццяўляць адчувальныя інвестыцыі ў Грэнландыі без нашага відавочнага пісьмовага адабрэння», — заявіў Трамп.
ЗША і Данія абвясцілі, што дасягнулі пагаднення наконт Грэнландыі. Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што ўзгоднены дакумент забяспечыць Вашынгтону «пастаянны кантроль» над бяспекай выспы, піша «Еўраньюс».
«Рады паведаміць, што Злучаныя Штаты Амерыкі заключылі пагадненне з Каралеўствам Данія і Грэнландыяй, якое дае Злучаным Штатам пастаянны кантроль над пытаннямі бяспекі», — напісаў Трамп 18 верасня ў допісе на сваёй платформе Truth Social.
«З гэтага часу і назаўсёды ніводны праціўнік ЗША НІКОЛІ не зможа мець базу ў Грэнландыі, размяшчаць там ваенны кантынгент або ажыццяўляць адчувальныя інвестыцыі ў Грэнландыі без нашага відавочнага пісьмовага адабрэння», — дадаў ён.
З моманту вяртання ў Белы дом у студзені 2025 года Трамп неаднаразова пагражаў усталяваць кантроль над дацкай аўтаномнай тэрыторыяй любым спосабам, уключаючы ваенны, сцвярджаючы, што гаворка ідзе пра ключавое пытанне «нацыянальнай бяспекі» і што, калі Вашынгтон не ўмяшаецца, гэта зробяць Кітай ці Расія.
Яго рыторыка выклікала рэзкую рэакцыю па ўсёй Еўропе, заахвоціла Брусэль да новых абяцанняў фінансавання і зноў вывела на першы план тэму бяспекі ў Арктыцы.
У заяве, апублікаванай у пятніцу, прэм'ер-міністр Даніі Метэ Фрэдэрыксен назвала дамову «выдатным пагадненнем для Грэнландыі, Каралеўства Данія і Злучаных Штатаў», паабяцаўшы, што ён прызнае «суверэнітэт і тэрытарыяльную цэласнасць каралеўства, а таксама права народа Грэнландыі на самавызначэнне».
«Пагадненне, якое ўмацоўвае нашу агульную бяспеку ў Арктыцы і паўночнай частцы Атлантычнага рэгіёна, а значыць, з'яўляецца важным і для НАТА, і для Еўропы», — дадала яна.
Прэм'ер-міністр Грэнландыі Енс-Фрэдэрык Нільсен таксама вітаў пагадненне з ЗША, заявіўшы, што яно «ідзе на карысць усім нам» і дазволіць «забяспечыць і ўмацаваць бяспеку выспы».
Чакаецца, што дакумент будзе падпісаны на Генеральнай Асамблеі ААН у Нью-Ёрку на наступным тыдні.
Прэзідэнт Еўракамісіі Урсула фон дэр Ляйен у пачатку месяца наведала Грэнландыю ў межах намаганняў ЕС па супрацьдзеянні арктычным амбіцыям Трампа і падчас візіту абвясціла аб партнёрстве з тэрыторыяй на суму 200 млн еўра, якія плануецца інвеставаць у гэтым і наступным годзе.
Выступаючы на штогадовым пасяджэнні Сусветнага эканамічнага форуму ў Давосе ў гэтым годзе, фон дэр Ляйен заявіла, што ЕС рыхтуе «маштабны еўрапейскі інвестыцыйны рывок» у Грэнландыі, каб узмацніць бяспеку ў Арктыцы.
Камісія прапанавала вылучыць 530 млн еўра Грэнландыі ў бюджэце на перыяд 2028—2034 гадоў, заявіўшы, што гэта адлюстроўвае «яе растучае геастратэгічнае значэнне ў Арктыцы».
На піку халоднай вайны ЗША мелі ў Грэнландыі 17 ваенных аб'ектаў і больш за 10 000 ваеннаслужачых. Цяпер на выспе дзейнічае толькі адна база — Pituffik Space Base, самая паўночная база Міністэрства абароны ЗША.
Па даных Касмічных сіл ЗША, база Пітуффік выкарыстоўваецца для папярэджання аб ракетным нападзе, супрацьракетнай абароны і місій па касмічным назіранні.
Каментары