«Napeŭna, treba pačać z taho, što spartsmienkaj ja siabie bolš nie liču. Prafiesijny sport byŭ tak daŭno, što, zdajecca, usio heta adbyvałasia nie sa mnoj. Sucelnyja treniroŭki, usio žyćcio było padparadkavana pieramozie. Bolš hetaha niama ŭ maim žyćci. Ja ciapier trenier junych snoŭbardystaŭ i mama čatyroch dziaciej», — adkazvaje Asol.
Paśla pierajezdu ŭ Rasiju nazyvali zdradnicaj
Ad 2011 pa 2014 hod Asol Śliviec pradstaŭlała na mižnarodnych startach Rasiju. Asol pryniała rašeńnie, i razam z bratam Cimafiejem pierabrałasia žyć i pracavać u Sočy, stała hramadziankaj Rasii.
«Paśla taho, jak spartyŭnaja karjera skončyłasia, ja vyrašyła viarnucca ŭ Biełaruś. Tut ja taksama mahu zajmacca tym, što lublu i ŭmieju. Da taho ž, tut baćki. A kali jość nadziejny tył z babul, heta mnohaje značyć. U mianie było šmat prapanoŭ pracavać u inšych krainach, ale ja padumała pra dziaciej. Pačatkovuju adukacyju ŭ nas chvalać, muzyčnaja škoła —najlepšaja, dziciačyja spartyŭnyja treniery vydatnyja. Ja nie mahła vyrvać adsiul dziaciej tolki dziela taho, kab zadavolić ułasnyja ambicyi. Što jašče dla mianie važna, što ŭ Biełarusi biaśpiečna. Ja nie bajusia adpuskać dziaciej adnych na vulicu, nie bajusia, što znojdziecca niejki varjat, jaki adkryje stralaninu ŭ škole», — kaža Asol.
Čamu ž tady, u 2011, vybrała Rasiju, Asol tłumačyć tak:
«Była meta. Alimpijski miedal. Vyrašyła źjazdžać, tamu što ŭ Rasii było inšaje bačańnie frystajła. Biełaruskaja škoła frystajła — heta kłasičnaja škoła, a sport ruchajecca. U Biełarusi rychtujuć univiersalnych spartsmienaŭ, za miažoj — vuzka nakiravanych. U Rasii ŭ mianie była mahčymaść pracavać z amierykanskimi trenierami. I heta možna paraŭnać z kiravańniem aŭtamabilem. Možna im prosta kiravać, a možna raźbiracca, jak u mašynie ŭsio ŭładkavana», — kaža Asol.
Adnak na Alimpijadzie 2014 hoda Asol stała tolki 12-j. U jaje adšpiliłasia łyža.
«Nichto ŭ hetym nie vinavaty. Tak adbyłosia. Značyć, niechta źvierchu tak rasparadziŭsia», — razvažaje Asol Śliviec.
Asol Śliviec pryznajecca, što paśla taho, jak jana pryniała rašeńnie źjazdžać u Rasiju, nie adnojčy čuła ŭ svoj adras, što jana zdradnica.
«Nazyvali zdradnicaj, nie chavaju. Ale nichto nie kazaŭ pra heta ŭ vočy. Dy i ja była nie maleńkaja dziaŭčynka, kab prysłuchoŭvacca da mierkavańnia starońnich ludziej. Syšoŭ moj trenier, čałaviek, katoramu ja daviarała absalutna. Bieź jaho ŭ zbornaj Biełarusi sensu zastavacca nie było», — adkazvaje Asol.
U Rasii dali zrazumieć, što my, spartsmieny, pradstaŭniki Vialikaj Impieryi
Asol Śliviec pryznajecca, što i siońnia sočyć za ŭsimi startami frystajlistaŭ.
«Frystajł vielmi maleńki sport. Nu kolki va ŭsim śviecie frystajlistaŭ, naŭrad ci nabiarecca bolš paŭtary sotni? Tamu dla mianie heta nie prosta čałaviečki, jakija skačuć, heta ludzi, blizkija, znajomyja, historyju jakich ja viedaju, adsočvaju ich pośpiechi i niaŭdačy», — pryznajecca Asol.
Byłaja frystajlistka razvažaje pra toje, što frystajłu, kab stać papularnym i vidoviščnym, nie chapaje šoŭ.
«Davajcie budziem ščyrymi. Frystajł — niezrazumieły sport. Ciapier jamu sprabujuć nadać vidoviščnaści, spartsmieny skačuć sinchronna. Ale hetaha mała. Sport — heta šou. Niedastatkova skoknuć i syści, treba być na ludziach, udzielničać u niejkich hramadskich inicyjatyvach. Hetamu nas navučyli ŭ Rasii. Tam kožnamu spartsmienu ź dziacinstva ŭkładziena, što ty — pradstaŭnik Vialikaj Rasijskaj Impieryi. Na ciabie hladziać ludzi, ty — prykład dla dziaciej. Tamu navat na śniadanak nie dazvalałasia vychodzić u svaich škarpetkach, tolki ŭ kamandnych, čyrvonych z Čaburaškam. Ja liču, što tak i pavinna być».
«A čamu biełarusy nie hanaracca svajoj krainaj? Bo ź dziacinstva hetamu nichto nie vučyć, navat mova biełaruskaja nie vykarystoŭvajecca. Ja asabista drenna viedaju biełaruskuju movu, a pierakručvać jaje nie chaču, tamu i ja, i maje dzieci razmaŭlajem pa-rusku. Pry hetym ja nie kryču, što ŭ nas usio błaha. Ja rablu šmat dla raźvićcia biełaruskaha dziciačaha sportu. Ja za kapiejki pracuju ŭ spartyŭnaj škole. Ja rychtuju budučych čempijonaŭ. A što robiać astatnija?» — uzrušajecca Asol.
Adnak byłaja spartsmienka ŭsio ž pryznajecca, što adčuła honar za Biełaruś padčas Alimpijady ŭ Vankuviery ŭ 2010 hodzie.
«Paśla vystupu našaj kamandy da mianie padyšoŭ zaŭziatar i skazaŭ: «Asol, ja pajšoŭ u carkvu i pastaviŭ śviečku za toje, kab vy i ŭsia kamanda pryziamliłasia na nohi». Ja tady padumała, što ja, absalutna daloki ad relihii čałaviek, u apošniuju čarhu pajšła b u carkvu, kab vystupić udała. I jašče. Na Alimpijadzie, sapraŭdy, razumieješ, što za taboj nie prosta kraina, a kankretnyja ludzi, katorym nie ŭsio roŭna. Kali byli starty ŭ Vankuviery, u Biełarusi była noč. I ja razumieła i viedała, što ŭ Biełarusi ludziam zaŭtra rana ŭstavać, va ŭsich praca, svaje spravy, a jany siadziać la televizaraŭ usiu noč i sočać za našym vystupam», — dzielicca Asol.
U frystajł z baletu
Mała chto viedaje, ale maleńkuju Asol baćki spačatku pryviali ŭ balet… ale taksama na łyžach.
«Spartyŭnaja škoła znachodziłasia pobač z našym domam, baćki addali tudy, bo była blizka. A dziaŭčynka ja była aktyŭnaja, treba było čymści zajmacca. I mianie addali ŭ pryhožy sport — balet na łyžach. Jakaja dziaŭčynka nie maryła tancavać pad muzyku, u pryhožych uborach? Ale tak zdaryłasia, što ŭsiaho praz paŭhoda paśla taho, jak ja pryjšła ŭ spartškołu, balet na łyžach pierastaŭ isnavać. Zastałasia tolki akrabatyka. Usie pajšli skakać, i ja pajšła», — uspaminaje Asol.
Asol Śliviec raskazvaje, što ŭ jaje było absalutna ščaślivaje spartyŭnaje dziacinstva.
«I toje, što my treniravalisia razam z bratam, było choraša. U nas zaŭsiody byli temy dla razmoŭ. My abmiarkoŭvali, chto jak skoknuŭ, u kaho što atrymałasia. Dy i ŭ škole my vučylisia dobra, bo viedali, što čym chutčej zrobiš uroki, tym chutčej pojdzieš na treniroŭku. U nas nie ŭźnikała pytańniaŭ, dla čaho my pavinny vučyć anhlijskuju movu. Z 12 hadoŭ my ŭžo jeździli na spabornictvy i zbory ŭ inšyja krainy, i viedali, što mova nam patrebnaja, kab mieć mahčymaść hutaryć z rabiatami z zamiežža. My kłalisia rana spać, nie tamu što mama budzie svarycca, a tamu što viedali, što kali nie vyśpimsia, nazaŭtra budzie ciažka sabracca na treniroŭcy, a padać tak baluča», — raskazvaje Asol.
Ja hatuju piać roznych śniadankaŭ
Siońnia Asol Śliviec — šmatdzietnaja maci. Jana razam z mužam, hałoŭnym trenieram zbornaj Biełarusi pa kańkabiežnym sporcie Siarhiejem Mininym, vychoŭvaje čatyroch dziaciej: Radamira, Jelisieja, Mirasłava i Miju.
Na pytańnie, čamu va ŭsich dziaciej takija spradviečna ruskija imiony, Asol ździŭlajecca:
«A jakimi im być z proźviščam Minin? U kamandzie majho syna Radamira pa kańkabiežnym sporcie Niestar, Oskar, Patrokł i Vania. Tak što Radamir sa svaim imieniem nie tak vybivajecca, jak Vańka», — uśmichajecca Asol.
Asol raskazvaje, što jaje dzieci fiejeryčna roznyja:
«Tamu ja hatuju piać roznych śniadankaŭ. Čatyry — dzieciam, piaty śniadanak sabaku. Ja, kaniečnie, mahu hruknuć kułakom pa stale i skazać, što budziecie jeści, što pryhatavała, ale ja razumieju, što ad hetaha jak minimum troje dziaciej buduć pakutavać. Tamu pa vychodnych u nas roznyja śniadanki», — kaža Asol.
Jak paśpiavać vychoŭvać dziaciej i pry hetym pracavać, Asol adkazvaje:
«Ź pieršyncam Radamiram ja nie paśpiavała ničoha. Sa źjaŭleńniem u nas Mii, ja paśpiavaju roŭna stolki, kolki chaču sama. I vyraz pra toje, što spačatku zabiaśpiečcie kisłarodam siabie, spraviadlivy na 100%. Dzieci zajmajuć uvieś čas. I ŭ peŭny momant ja zrazumieła, što mianie jak asoby niama. Ja nie mahu zachvareć, nie mahu stamicca, bo ja pastajanna ŭklučajusia va ŭsie: «Maaaam». A kali hetych «mam, mam, mam» 50 raz u chvilinu? Tamu važna pakidać volny čas dla siabie. Dzieci — heta vializnaje ščaście, ale jany jašče nie ŭvieś suśviet», — ličyć Asol Śliviec.
Dziaciej Asol pryvučaje da samastojnaści. Jany sami mohuć pryhatavać abied, vyrašyć, čym zajmacca paśla škoły, što apranać.
«Mija — heta ŭ nas karaleva ružovaha. Ja ciapier pierakananaja, što niedzie ŭ dziaŭčynkach ubudavanaja knopka, jakaja ŭklučaje luboŭ da ružovaha i da bliskučaha. Jość ža stolki pryhožych rečaŭ, stolki koleraŭ, ale ružovy — heta samy lubimy koler dački. Tak i žyviom. U chłopčykaŭ usio čornaje, u Mii — ružovaje sa strazikami», — śmiajecca Asol.
Pra toje, što dzieci ŭ Asol samastojnyja, možna mierkavać pa tym, što Radamir adnojčy ledźvie nie źjechaŭ u Hiermaniju sam.
«Nas z mužam nie było ŭ krainie. Radamir, katoramu 11 hadoŭ, telefanuje i pytajecca ŭ mianie: «Mam, ja svoj pašpart znajšoŭ, a dzie dazvoł na vyjezd za miažu. U mianie spabornictvy ŭ Bierlinie, ja pajechaŭ», — raskazvaje Asol.
U našym hramadstvie zakładziena niedaaceńvać dziaciej
Asol Śliviec zaraz ličyć siabie absalutna ščaślivym čałaviekam. Jana realizavałasia jak mama, i rychtuje budučych čempijonaŭ.
«U trenierstva ja pryjšła, jak i ŭ sport, całkam vypadkova. My niejak pili kavu ź siabroŭkaj i jana mnie skazała: «Asol, ty pra kaardynacyjny sport viedaješ usio. U ciabie stolki sił ukłali vybitnyja treniery, treba ciapier hetym dośviedam dzialicca». I ja padumała, što sapraŭdy, ja viedaju pra frystajł usio. I ja mahu absalutna luboha čałavieka navučyć skakać salta», — kaža Asol Śliviec.
Asol Śliviec uzvažyła ŭsie za i suprać, i ŭładkavałasia dziciačym trenieram pa snoŭbordzie.
Adzinaje, što zasmučaje Asol jak treniera, heta baćki junych snoŭbardystaŭ.
«Z darosłymi pracavać ciažka. U našaj kultury čamuści zakładziena, što dzieci bazava drennyja. U hramadstvie pryniata dziaciej niedaaceńvać. Ja naziraju na treniroŭkach, kali dzicia vučycca, kaniečnie, padaje 200 razoŭ, ale vykonvaje praktykavańnie, 200 razoŭ padymajecca, padjazdžaje da mamy, kaža: «Mama, ty bačyła, ja zrabiŭ!» A maci jamu: «»Ale ty 200 razoŭ upaŭ». Ja nie razumieju, niaŭžo tak ciažka dzicia pachvalić», — razvažaje Asol.
Jana pryznajecca, što adnojčy navat admoviłasia treniravać dzicia praź nieadekvatnaje staŭleńnie jaho baćkoŭ.
«Była historyja, ja zaŭvažyła, što, kali ŭ majho vučnia niešta nie atrymlivałasia na treniroŭcy, jaho baćki za heta karali, bili. I jany ličyli heta absalutna narmalnym. Mnie było škada admaŭlacca ad talenavitaha i pierśpiektyŭnaha dziciaci, ale ja nie chacieła być pryčynaj taho, što heta dzicia bjuć, i admoviłasia ŭdzielničać u hetym», — kaža Asol.
U toj ža čas Asol ličyć, što jość advarotny bok miedala, kali ŭ niekatorych dziaciej niama miežaŭ.
«Majoj małodšaj dačcy zaraz dva hady. Jana jak raz darasła da dziciačych śpiektaklaŭ, teatraŭ. Dyk voś ja nie mahu tam znachodzicca. Tamu što zaŭsiody znojdziecca dzicia, jakoje budzie biehać pierad scenaj, padčas śpiektakla zadavać pytańni, kryčać, jeści ci kidacca ježaj. I znojdziecca maci, katoraja nie patłumačyć, što tak rabić nielha. Ja svaich dziaciej vuču, što tvaja svaboda zakančvajecca tam, dzie pačynajecca svaboda inšaha čałavieka. I dumać, što mnie ničoha nie budzie, bo ja dzicia — heta niapravilna. U maich dziaciej zaŭsiody jość vybar, što apranać i što jeści na śniadanak, ale miežy viedać jany pavinny», — kaža Asol Śliviec.
Usie dzieci Asol zajmajucca sportam. Starejšyja syny kańkabiežnym sportam, snoŭbordam. Mirasłaŭ — skačkami na batucie.
Samaja mieńšaja dziaŭčynka Mija jašče maleńkaja. Joj tolki dva hodziki.
«Ja, jak i lubaja mama, maryła addać dzicia ŭ mastackuju himnastyku. Ale hladžu na Miju i razumieju, jana hnutkaja, ale ŭžo nie chudaja. Vidać, pa kamplekcyi nie projdziem. I jašče ja spadziajusia, što mienavita z małodšaj dački vyjdzie frystajlistka, bo ŭsie jakaści ŭ jaje dla hetaha jość. Jana absalutna biasstrašnaja, śmiełaja, upiortaja. I jana viedaje, što jana lepšaja za ŭsich. Ale svaju dačku treniravać ja nie budu. Nie chaču dadatkovych sivych vałasoŭ», — raśśmiajałasia Asol Śliviec.
Kamientary