Były aficer FSB raskazaŭ, jak uciakaŭ z Rasii ŭ čeravie zdochłaj karovy
Brytanskaje vydańnie The Telegraph apublikavała intervju z 47‑hadovym Dźmitryjem Sieninym — byłym pałkoŭnikam FSB, jaki na praciahu vaśmi hadoŭ chavajecca ad rasijskich śpiecsłužbaŭ. Siarod inšaha mužčyna padzialiŭsia dośviedam padpolnaha žyćcia ŭ Rasii i niezvyčajnym mietadam pierasiačeńnia miažy.

Karjera Dźmitryja Sienina pačałasia ŭ 2001 hodzie ŭ Kałmykii. 22‑hadovy vypusknik univiersiteta pryjšoŭ u FSB na chvali baraćby z teraryzmam. Dziakujučy paśpiachovaj pracy na Paŭnočnym Kaŭkazie jon chutka prasunuŭsia pa słužbie, atrymaŭšy miedal Suvorava i miedal «Za advahu» (apošni — asabista z ruk Uładzimira Pucina). U siaredzinie 2000‑ch jaho pieraviali ŭ Maskvu, u elitnaje ŭpraŭleńnie «M», jakoje zajmałasia baraćboj z karupcyjaj u siłavych strukturach, a zatym u Kantrolnaje ŭpraŭleńnie FSB. Karjera išła ŭvierch, i jon raźličvaŭ stać hienierałam FSB.
Pavodle Sienina, prablemy pačalisia ŭ 2016 hodzie, kali na jaho stoł trapiła apieratyŭnaja infarmacyja. Mužčyna nie raskazvaje padrabiaznaści taho, ad kaho i jak jon jaje atrymaŭ, ale kaža, što jamu stała viadoma pra padazronuju elitnuju kvateru ŭ Maskvie, źviazanuju z vysokapastaŭlenym aficeram palicyi. Jon pieradaŭ kaleham infarmacyju. Nastupny rejd vyjaviŭ u kvatery $120 miljonaŭ najaŭnymi — adzin z najbujniejšych hrašovych kanfiskataŭ u sučasnaj historyi Rasii.
Paviedamlałasia, što kvatera była zarehistravanaja na siastru namieśnika načalnika ŭpraŭleńnia ekanamičnaj biaśpieki i supraćdziejańnia karupcyi MUS pałkoŭnika Dźmitryja Zacharčanki. Jašče bolš hrošaj znajšli ŭ jaho mašynie.
Zacharčanka paśla atrymaŭ 13 hadoŭ kałonii za chabarnictva i pieraškodu śledstvu. Ale Sienin śćviardžaje, što paśla hetaha ŭnutry FSB pačali šukać, chto mienavita pieradaŭ infarmacyju pra kvateru.
U lutym 2017 hoda, pavodle słoŭ mužčyny, jon atrymaŭ papiaredžańnie, što jaho źbirajucca aryštavać. U toj ža dzień Sienin pakinuŭ žonku i traich dziaciej u Maskvie i ŭciok u Hruziju z padroblenym pašpartam. Viečaram taho ž dnia kalehi pryjšli ź pieratrusam u jaho dom.
Rasijskija ŭłady abvinavacili Sienina ŭ stvareńni karumpavanaj hrupy razam z Zacharčankam, jakaja zajmałasia maštabnym kryšavańniem biznesu, a taksama ŭ tym, što pamiž imi nibyta byli rodnasnyja suviazi. Sienin usio heta admaŭlaje.
Paźniej prakuratura abvinavaciła byłoha aficera FSB u tym, što jon dapamoh Zacharčanku atrymać vysokuju pasadu ŭ MUS i vystupaŭ pasiarednikam pamiž Zacharčankam i adnym z tych, ad kaho toj atrymlivaŭ chabar. U 2023 hodzie Sienin byŭ zavočna asudžany da dzieviaci hadoŭ pazbaŭleńnia voli.
Asablivuju niebiaśpieku situacyi nadavała toje, što Sienin mieŭ najvyšejšy ŭzrovień dopusku da sakretnaj infarmacyi ŭ Rasii — dostup da materyjałaŭ «asablivaj važnaści» (heta vyšej za «całkam sakretna»). Takija supracoŭniki nie mohuć prosta pakinuć krainu, tamu jaho ŭcioki ŭ Maskvie mahli ŭspryniać jak pierachod na bok Zachadu.
U intervju The Telegraph Sienin nastojvaje, što hetaha nie było. Jon śćviardžaje, što nie pieradavaŭ sakretaŭ zachodnim śpiecsłužbam i nie atrymlivaŭ ad ich dapamohi. Naadvarot, pavodle jaho viersii, jon navat viarnuŭsia ŭ Rasiju, kab pakazać: jon nie pierabiežčyk nakštałt Siarhieja Skrypala ci Alaksandra Litvinienki.
The Telegraph piša, što paśla źniknieńnia Sienina rasijskija śpiecsłužby sapraŭdy arhanizavali jaho pošuk u Jeŭropie. U rasśledavańniach aŭstryjskich śpiecsłužbaŭ zhadvajecca były supracoŭnik aŭstryjskaj kontrraźviedki Ehista Ot (Egisto Ott), jakoha abvinavačvajuć u pracy na rasijskuju raźviedku. Pavodle materyjałaŭ spravy, jon šukaŭ Sienina ŭ Charvatyi i vykarystoŭvaŭ palicejskija bazy danych dla jaho adsočvańnia.
Viartańnie ŭ Rasiju
Pavodle słoŭ Sienina, znachodziačysia za miažoj, jon razumieŭ, što na jaho palujuć i što jaho «čas zakančvajecca». Tamu jon vyrašyŭ vykarystać łohiku FSB suprać ich samich i… viarnuŭsia ŭ Rasiju.
Viartańnie pavinna było nie tolki źbiantežyć pieraślednikaŭ, jakija nikoli b nie padumali šukać «zdradnika» ŭnutry krainy, ale i dakazać jaho siabram i kiraŭnictvu ŭ FSB, što jon nie pierabiežčyk.
Jak piša vydańnie, viartańnie byłoha aficera FSB u Rasiju paćvierdžana materyjałami kryminalnaj spravy suprać Ota, adnak nastupnaja častka historyi Sienina ciažka paddajecca vieryfikacyi. Jon śćviardžaje, što hadami žyŭ u Maskvie pad prykryćciom, sprabujučy ačyścić svajo imia.
Sienin pakazaŭ redakcyi fotazdymak taho času, na jakim jaho ciažka paznać: jon vyhladaŭ jak amatar chevi-mietału ź lišniaj vahoj i vałasami da plačej.
Inšyja sposaby maskiroŭki ŭklučali invalidnuju kalasku, a zatym mylicy i imitacyju kulhańnia. Kab nie raskryć siabie, jon nie moh viarnucca da žonki i dziaciej, jakija zastavalisia ŭ Maskvie.
Sienin śćviardžaje, što ŭ jaho byli siabry ŭ FSB, jakija viedali pra jaho viartańnie i dapamahali trymać suviaź ź blizkimi. Da siamji jon viarnucca nie moh, ale tajemna naziraŭ za dziećmi kala škoły i pieradavaŭ im listy praz schovanki.
Paźniej jon pryjšoŭ da vysnovy, što supraćstajać sistemie biessensoŭna. Analizujučy spravu Zacharčanki, Sienin pryjšoŭ da vysnovy, što toj byŭ tolki zachavalnikam hrošaj ad hihanckaj karupcyjnaj schiemy, u jakoj udzielničali samyja mahutnyja ludzi pucinskaj Rasii. Ciapier jon ličyć, što miljony ŭ kvatery pryznačalisia dla pieradačy na samy vierch krainy ŭ kancy kožnaha hoda.
Chitry płan uciokaŭ
Takim čynam, jon pačaŭ płanavać druhija ŭcioki. Ale rasijskaje ŭvarvańnie va Ukrainu ŭ lutym 2022 hoda ŭskładniła zadaču.
Ułady ŭzmacnili achovu miežaŭ. Stepavaja miaža z Kazachstanam, jakuju jon źbiraŭsia vykarystać, ciapier kantralavałasia ciepłavizarami. Adnak Sienin prydumaŭ niezvyčajny płan.
Pavodle jaho apoviedu, u Rasii isnujuć strohija praviły ŭtylizacyi zahinułaj žyvioły — karoŭ, jakija zdochli ad chvarob. Heta doraha i marudna. Tamu mnohija fiermiery kala miažy z Kazachstanam prosta vykidvajuć tušy na traktarach u «ničyjnuju ziamlu» pamiž krainami. Sienin vyrašyŭ pakinuć krainu ŭnutry cieła adnoj z takich karoŭ.
Mužčyna nie ŭdakładniaje, jak jon dabraŭsia z Maskvy da miažy. Ale arhanizacyja apieracyi, jakaja zaležała ad sietki kantrabandystaŭ, zaniała dva miesiacy.
Chałodnym vieraśnioŭskim dniom 2022 hoda jon nadzieŭ procivahaz i humovy kaścium, kab abaranicca ad pachaŭ, i zalez u tušu karovy. Jaho dadatkova abharnuli folhaj, kab schavać ciapło cieła ad kamier pamiežnikaŭ. Čas byŭ vybrany idealna: vosień aznačała adsutnaść śniehu, ale było dastatkova choładna, kab paźbiehnuć much i ličynak.
Miascovyja kantrabandysty pahruzili tušu ź Sieninym unutr na traktar, pieravieźli praź miažu i skinuli ŭ jary, jaki vykarystoŭvaŭsia jak mohilnik dla žyvioł. Pavodle słoŭ mužčyny, jon pralažaŭ u karovie hadzinu, čakajučy, pakul pamiežniki straciać cikavaść da hetaha rajona.
Paśla jon vybraŭsia z tuški, prapoŭz niekalki socień mietraŭ pa poli i dabraŭsia da miesca sustrečy, dzie jaho čakaŭ były supracoŭnik kazachstanskaha KDB na matacykle.
Žyćcio ŭ Jeŭropie
Z Kazachstana Sienin vylecieŭ u Čarnahoryju i paprasiŭ palityčnaha prytułku. Adnak jaho aryštavali pa zapycie Interpała, vydadzienym Rasijaj. Jon pravioŭ u turmie piać miesiacaŭ, pakul u lutym 2023 hoda čarnahorskija ŭłady nie admovilisia vydavać jaho Maskvie, pryznaŭšy pieraśled palityčnym.
U materyjałach aŭstryjskich śpiecsłužbaŭ, ź jakimi aznajomilisia žurnalisty The Telegraph, adznačajecca: «Nielha całkam vyklučyć, što zapyt z Manaka taksama słužyć dla vyśviatleńnia miescaznachodžańnia Dźmitryja Sienina ŭ intaresach Rasijskaj Fiederacyi».
Sienin pasialiŭsia ŭ Čarnahoryi razam ź siamjoj, ale pahrozy praciahvalisia. Pavodle jaho słoŭ, jeŭrapiejskija śpiecsłužby dvojčy papiaredžvali jaho pra niebiaśpieku. Na mašynie jaho žonki znajšli GPS-majak, a ŭ miascovaj presie apublikavali dadzienyja jaho pašparta.
U 2024 hodzie jon znoŭ pakinuŭ siamju i pierajechaŭ u inšuju jeŭrapiejskuju krainu, nazvu jakoj The Telegraph nie raskryvaje ź mierkavańniaŭ biaśpieki.
U listapadzie taho ž hoda, u dzień pasiadžeńnia pa spravie Ota ŭ Aŭstryi, u rasijskaj presie źjavilisia čutki, što Sienin byŭ zabity ŭ kryminalnaj pierastrełcy ŭ Čarnahoryi. Pavodle słoŭ mužčyny, heta było zroblena dla taho, kab spravakavać jaho vyjści na suviaź i vydać svajo miescaznachodžańnie. Adnak jon nie paddaŭsia na pravakacyju, navat dazvoliŭšy siamji pavieryć u jaho śmierć.
Amal adnačasova Interpał atrymaŭ druhi zapyt na aryšt Sienina. Hetym razam nie ad Rasii, a ad Manaka. Były aficer FSB upeŭnieny, što hety zapyt byŭ inicyjavany rasijskaj ahienturaj u kniastvie. Jak člen arhanizacyi, Rasija maje dostup da baz danych Interpała, što dazvoliła b FSB znajści jaho ŭ vypadku zatrymańnia.
Zaraz Sienin žyvie ŭ padpolli, viadzie jurydyčnuju baraćbu i pastajanna azirajecca, bajučysia rasijskich hrup likvidacyi. Pry hetym jon usio jašče spadziajecca kaliści viarnucca ŭ Rasiju.
FSB: Padazravanyja ŭ zamachu na hienierała HRU Alaksiejeva byli zavierbavanyja SBU pry sadziejničańni śpiecsłužb Polščy
Vialikabrytanija nazvała imiony 18‑ci pucinskich špijonaŭ
Chrysta Hrozieŭ: ad ramantyka-radyjoamatara da čałavieka, jaki vykryŭ samyja zmročnyja tajamnicy HRU i FSB. Jak jaho vierbavała śpiecsłužba Luksiemburha i jak jon vymušany chavacca ciapier
Kamientary