Navuka i technałohii

U Jehipcie sto hadoŭ zachoŭvaŭsia «nie toj krakadził». Akazałasia, što heta asobny vid, jakoha navuka nie viedała

Bolš za stahodździe navukoŭcy pamyłkova adnosili vykapniovaha krakadziła ź Jehipta da rodu, sučasnyja pradstaŭniki jakoha žyvuć za tysiačy kiłamietraŭ ad Afryki. Novaje daśledavańnie dapamahło razabracca ŭ hetaj zahadcy i adkryć raniej nieviadomy vid, jaki isnavaŭ kala 50 miljonaŭ hadoŭ tamu.

Rekanstrukcyja źniešniaha vyhladu staražytnaha krakadziła Herugavialis cairensis. Na zadnim płanie Vialiki śfinks i piramidy Hizy. Ilustracyja: Karim Zanaty / materyjały navukovaha artykuła

U pačatku minułaha stahodździa ŭ pahorkach Mukatam niepadalok ad Kaira znajšli astanki staražytnaha krakadziła. Ich adnieśli da rodu Tomistoma, adzinym sučasnym pradstaŭnikom jakoha źjaŭlajecca havijałavy krakadził. Adnak takaja kłasifikacyja vyklikała pytańni.

Sprava ŭ tym, što adziny sučasny pradstaŭnik hetaha rodu žyvie ŭ presnych vadajomach Małajzii i Indaniezii, prykładna za vosiem tysiač kiłamietraŭ ad Jehipta. Ci sapraŭdy staražytnaja žyvioła była jaho blizkim svajakom?

Razabracca ŭ hetym, jak piša The Washington Post, vyrašyŭ paleantołah Poł Biork sa Šviedskaha muzieja naturalnaj historyi. Vyvučajučy evalucyju vymierłych havijałaŭ, jon źviarnuŭ uvahu na asablivaści jehipieckaj znachodki.

Jak navukoŭcy vyjavili pamyłku

Pavodle Biorka, kali astanki ŭpieršyniu daśledavali, mahčymaści paleantołahaŭ byli značna bolš abmiežavanyja. Pry kłasifikacyi vykapniaŭ časta karystalisia davoli ahulnymi apisańniami. Naprykład, nasavuju kostku mahli prosta nazvać doŭhaj abo karotkaj.

Ciapier kampjutarnaja tamahrafija dazvalaje značna dakładniej vyvučać budovu čerapa. Biork razam ź mižnarodnaj hrupaj daśledčykaŭ paraŭnaŭ bolš za 300 charaktarystyk formy i pamieraŭ jehipieckaj znachodki z adpaviednymi pakazčykami sučasnych i vymierłych havijałaŭ.

Vyśvietliłasia, što staražytny jehipiecki krakadził nie byŭ blizkim svajakom sučasnaha iłžyvaha havijała, jak ličyłasia raniej. Jon naležaŭ da asobnaha, dahetul nie apisanaha vidu.

Jakim byŭ nieviadomy krakadził

Zhodna z vynikami daśledavańnia, novy vid žyŭ kala 50 miljonaŭ hadoŭ tamu, u siarednim eacenie, kali značnaja častka sučasnaj Paŭnočnaj Afryki, uklučajučy terytoryju Kaira, znachodziłasia pad vadoj.

Dakładna adnavić źniešni vyhlad žyvioły niemahčyma. Ale, imavierna, jana nahadvała sučasnych iłžyvaha i indyjskaha havijałaŭ. U abodvuch doŭhija vuzkija mordy z vostrymi zubami, prystasavanymi dla łoŭli ryby na płytkavodździ.

Daŭžynia znojdzienaha čerapa składaje kala 46 santymietraŭ. Dla paraŭnańnia, čerap typovaha amierykanskaha krakadziła maje daŭžyniu kala 76 santymietraŭ.

Novy vid nazvali Herugavialis cairensis u honar boha staražytnych jehipcian Chieru, jakoha źviazvajuć z pachodžańniem vobraza śfinksa. Vybar nazvy nievypadkovy: astanki krakadziła znajšli ŭ toj samaj hieałahičnaj farmacyi, ź jakoj u staražytnaści zdabyvali kamień dla budaŭnictva Vialikaha śfinksa ŭ Hizie.

Poł Biork spadziajecca, što adkryćcio pryciahnie ŭvahu da evalucyi inšych staražytnych žyvioł, jakija časta zastajucca ŭ cieni dynazaŭraŭ. Pavodle jaho, historyja krakadziłaŭ nadzvyčaj raznastajnaja: siarod ich staražytnych svajakoŭ byli jak marskija, tak i naziemnyja vidy, a evalucyja hetaj hrupy naličvaje dziasiatki miljonaŭ hadoŭ.

Kamientary

Ciapier čytajuć

Z-vajenkar: Va Ukrainu z Alešak vyjazdžajuć 17 aŭtobusaŭ, u Rasiju — tolki 45

Z-vajenkar: Va Ukrainu z Alešak vyjazdžajuć 17 aŭtobusaŭ, u Rasiju — tolki 4

Usie naviny →
Usie naviny

Kryšcijanu Ranałdu ŭčora zabiŭ 983-i, 984‑y i 985‑y hały ŭ karjery

Darahija ofisnyja kresły i stały nie ratujuć ad bolu. A što ratuje?4

Rasija ŭ piać razoŭ pavialičyła zakupki pratezaŭ ruk i noh u Hiermanii6

U ZŠA ŭciok z turmy zabojca, asudžany da pažyćciovaha źniavoleńnia1

Pamior akcior Patryk Ściuart, zorka «Zornaha šlachu» i «Ludziej Iks»1

Nasta Kudasava. My nie vieryli ŭ tryccać siomy — i da nas pahrukaŭ dvaccaty14

USU rakietnym udaram parazili puskavuju ŭstanoŭku dla «Iskanderaŭ»3

U Polščy ludzi vyklikali palicyju na «čornaha čałavieka» ŭ padvale. Akazałasia, što sapraŭdy čorny, ale babior4

Čynoŭniki raskazali, kali ŭ Biełarusi adnoviać unutranyja avijarejsy1

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Z-vajenkar: Va Ukrainu z Alešak vyjazdžajuć 17 aŭtobusaŭ, u Rasiju — tolki 45

Z-vajenkar: Va Ukrainu z Alešak vyjazdžajuć 17 aŭtobusaŭ, u Rasiju — tolki 4

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić