U Biełarusi ŭ 2027 hodzie pavialičycca hadavaja praciahłaść pracoŭnaha času. Heta praduhledžvaje pastanova Ministerstva pracy i sacyjalnaj abarony № 81.
Pry standartnym 40‑hadzinnym pracoŭnym tydni norma składzie 2050 hadzin dla tych, chto pracuje piać dzion na tydzień z vychadnymi ŭ subotu i niadzielu, i 2031 hadzinu dla šaścidzionnaha pracoŭnaha tydnia z adnym vychadnym.
U paraŭnańni z 2026 hodam pracoŭnaja nahruzka pavialičycca na 26 hadzin pry piacidzionnym hrafiku i na 12 hadzin pry šaścidzionnym. U 2026 hodzie adpaviednyja normy składali 2024 i 2019 hadzin.
Hadavuju normu raźličvajuć pavodle Pracoŭnaha kodeksa z ulikam praciahłaści pracoŭnaha dnia i skaračeńnia na adnu hadzinu pracoŭnaha času ŭ pieradśviatočnyja dni. Hetyja pakazčyki vykarystoŭvajuć dla składańnia pracoŭnych hrafikaŭ, uliku adpracavanaha času i płanavańnia kolkaści supracoŭnikaŭ.
Ciapier čytajuć
KDB zapuściŭ novy bot u telehramie dla viarboŭki biełarusaŭ za miažoj. Prapanujuć rasklejvać ulotki, fatahrafavać abjekty i «niešta inšaje»9
Kamientary
Vmiesto sokraŝienija rabočieho vriemieni obŝiestvo vybrało rost potrieblenija i usłožnienije samoj ekonomiki.
Transformacija rosta proizvoditielnosti v rost potrieblenija, a nie v svobodnoje vriemia — eto fundamientalnoje svojstvo sovriemiennoj ekonomičieskoj sistiemy.
Čiełovieku svojstvienno bystro privykať k novomu urovniu komforta. To, čto včiera było roskošju, siehodnia stanovitsia bazovoj potriebnosťju.
Diktat otnositielnoho statusa (Pozicionnyje tovary)
• Kak eto rabotajet: Jeśli avtomatizacija śnižajet stoimosť proizvodstva bazovoj jedy i odieždy, čiełoviek nie hovorit: «Otlično, tiepieŕ ja mohu rabotať v dva raza mieńšie i jesť tu žie kašu». On hovorit: «Otlično, tiepieŕ na ostavšijesia dieńhi ja kuplu kačiestviennyj kofie, podpisku na striminh i novyj smartfon».
• Riezultat: Naši potriebnosti rastut bystrieje ili odnovriemienno s rostom tiechnołohij. Čtoby udovletvoriť eti novyje (užie «bazovyje») potriebnosti, prichoditsia rabotať tie žie 8 časov.
Bolšaja časť našieho potrieblenija napravlena nie na vyživanije, a na diemonstraciju statusa v obŝiestvie. Ekonomisty nazyvajut eto «pozicionnymi tovarami».
• Kvartira v chorošiem rajonie, priestižnaja mašina, obučienije dietiej v častnoj škole — vsio eto riesursy ohraničiennyje.
• Jeśli vsie načnut rabotať mieńšie, no połučať stolko žie, konkuriencija za eti błaha nie isčieźniet. Tot, kto riešit rabotať bolšie ostalnych (vsie tie žie 8 časov ili bolšie), zarabotajet bolšie i vykupit eti łučšije błaha.
• V itohie vklučajetsia «honka vooružienij»: ludi vynuždieny rabotať po maksimumu prosto dla toho, čtoby udierživať svoj socialnyj status otnositielno sosiediej i kolleh.
Krieditnaja ekonomika i «pietla dołha»
Sovriemiennaja ekonomika stimulirujet potrieblenije čieriez finansovyje instrumienty.
• Riekłama i dostupnyje kriedity ubieždajut ludiej pokupať vieŝi, na kotoryje oni jeŝie nie zarabotali (ipotieka, avtokriedity, rassročki).
• Kohda čiełoviek obriemienien dołhami, u nieho fizičieski isčiezajet vybor — rabotať mieńšie ili bolšie. On obiazan otrabotať svoi 40 časov v niedielu, čtoby prosto vypłatiť procienty po obiazatielstvam, kotoryje on vział, poddavšiś kulturie potrieblenija.
Sozdanije iskusstviennoho sprosa (Markietinh)
Kapitalističieskaja sistiema nie možiet suŝiestvovať biez rosta. Jeśli ekonomika pieriestajet rasti, nastupajet krizis. Poetomu ciełyje industrii (markietinh, riekłama, PR) rabotajut nad odnoj zadačiej: sozdavať u vas oŝuŝienije nieudovletvoriennosti.
• Vam postojanno objaśniajut, počiemu vaša mašina ustarieła, vaša odiežda niemodnaja, a vaš otpusk niedostatočno roskošnyj.
• Avtomatizacija diełajet proizvodstvo tovarov diešievle, no markietinh zastavlajet nas chotieť pokupať ich v bolšiem količiestvie.
Struktura rynka truda i «niedielimosť» rabočieho dnia
Napriamuju konviertirovať rost proizvoditielnosti v svobodnoje vriemia miešajet sama struktura najma.
• Rabotodatielu čaŝie vsieho nie nužien sotrudnik na 2.5 časa v dień, dažie jeśli tot diełajet normu. Kompanii myślat fiksirovannymi rabočimi miestami (8 časov).
• Jeśli vy pridietie k načalniku i skažietie: «Ja avtomatizirovał svoi zadači s pomoŝju II i tiepieŕ spravlajuś za 4 časa. Možno ja budu uchodiť rańšie s sochranienijem zarpłaty?», v 90% słučajev vam libo śniziat zarpłatu proporcionalno vriemieni, libo (čto čaŝie) zahruziat novoj rabotoj na ostavšijesia 4 časa.
Osnovnyje pričiny, počiemu rabočij dień nie sokraŝajetsia
1. Rost proizvoditielnosti transformirujetsia v rost potrieblenija, a nie v svobodnoje vriemia
Kohda avtomatizacija śnižajet zatraty na proizvodstvo tovara, obŝiestvo nie prosto načinajet diełať jeho bystrieje i otdychať. Vmiesto etoho:
• Proizvoditsia bolšie tovarov i usłuh.
• Pojavlajutsia novyje standarty žiźni (to, čto 50 let nazad było roskošju — smartfony, kondicioniery, ježiehodnyj otpusk za hraniciej — siehodnia bazovaja potriebnosť).
• Čtoby obieśpiečivať etot vozrosšij urovień potrieblenija, ludi prodołžajut rabotať priežnieje količiestvo vriemieni.
2. Pojavlenije «biespoleznoj raboty» (Zakon Parkinsona)
Ekonomist Devid Hriebier podrobno opisał fienomien «Bullshit Jobs» (biessmyślennoj raboty). Avtomatizacija uničtožiła milliony rabočich miest na zavodach i v sielskom choziajstvie, no vmiesto sokraŝienija rabočieho dnia ekonomika sozdała ohromnyj siektor korporativnoj biurokratii:
• Razdutyje štaty mieniedžierov, administratorov, juristov, markietołohov i konsultantov.
• Zakon Parkinsona: rabota zapołniajet vsio vriemia, otpuŝiennoje na niejo. Jeśli sotrudniku połožieno sidieť v ofisie 8 časov, on najdiet (ili imitirujet) zaniatosť na vsie 8 časov, dažie jeśli II diełajet jeho osnovnuju zadaču za 2 časa.
3. Ekonomičieskaja struktura i intieriesy rabotodatielej
Dla biźniesa rabočieje vriemia — eto riesurs, prinosiaŝij pribyl.
• Jeśli avtomatizacija pozvolajet sotrudniku diełať v 2 raza bolšie za tot žie čas, rabotodatielu vyhodnieje połučiť v 2 raza bolšie pribyli, ostaviv sotrudnika na 8 časov, čiem otpustiť jeho domoj čieriez 4 časa.
• V usłovijach konkuriencii kompanii, kotoryje rabotajut mieńšie, riskujut proihrať tiem, kto ispolzujet novyje tiechnołohii dla maksimizacii objemov, a nie dla otdycha piersonała.
4. Psichołohičieskaja i socialnaja iniercija
Piatidnievka i 8-časovoj rabočij dień — eto žiestkaja kulturnaja norma, zafiksirovannaja zakonami, trudovymi dohovorami i infrastrukturoj (škoły, dietskije sady, transport adaptirovany pod etot hrafik).
• Obŝiestvo poka nie pridumało, kak massovo raspriedielať błaha, jeśli ludi budut rabotať po 2–3 časa v dień. Kultura po-priežniemu ocienivajet čiełoviečieskuju ciennosť čieriez jeho zaniatosť («kto nie rabotajet, tot nie jest»).
5. Paradoks Džievonsa
Etot ekonomičieskij zakon hłasit: uvieličienije effiektivnosti ispolzovanija riesursa viediet k rostu jeho potrieblenija, a nie k śnižieniju.
• Čiem proŝie i «diešievle» błahodaria II i miechanizacii stanovitsia vypołniať zadači (naprimier, pisať kod, hienierirovať dizajn ili analizirovať dannyje), tiem bolšie takich zadač pieried nami stavitsia. Zaprosy biźniesa rastut proporcionalno vozmožnostiam tiechnołohij.
--
Vot kak-to tak i tak vo vsiem mirie, a nie tolko v Biełarusi...