Naš čałaviek

Partret hramadzianina‑biełarusafiła ŭ lusterku apytańniaŭ na sajcie «NN».

Dla mnohich z nas zrabiłasia zaviadzionkaj pačynać błukańnie ŭ siecivie z sajtu www.nn.by. Chtości, stomleny, viartajecca z pracy dadomu i ŭklučaje kamputar u čakańni čarhovych navinaŭ ad «hazety svajoj dušy», inšy, naadvarot, ciškom ad šefa pačynaje z sajtu «NN» svoj pracoŭny dzień. Chto my – ludzi pa toj bok manitoraŭ, jakija sustrakajucca pozirkami na sajcie «NN»? Jakija my? Što my lubim, a što nie tryvajem? Čym žyviom? Adkaz – u vynikach apytańniaŭ, jakija ŭžo bolš za paŭhodu (ad vieraśnia 2006 da sakavika 2007) ładziacca na sajcie «NN». Praanalizavaŭšy ich, my atrymajem ahulny partret «našaha čałavieka».

Pra siabie

«Naš čałaviek» žyvie najčaściej u stalicy Biełarusi ci ŭ jaje vakolicach (49%). A kali nia tam, dyk u Varšavie, Paryžy ci Berlinie: druhaja pa vieličyni hrupa čytačoŭ sajtu «NN» – žychary inšych eŭrapiejskich krainaŭ. Rehijony značna adstajuć, pry hetym poŭdzień Biełarusi mienš biełarusizavany, čym poŭnač. Zrešty, hetyja ličby adroźnivajucca niaznačna.

Statystyka śviedčyć pra toje, što «našyja ludzi» – ambitnyja dy zdolnyja. Jany šukajuć samarealizacyi ŭ stalicy ci za miažoj. U pravincyi im značna ciažej znajści svajo miesca ŭ žyćci. Vialiki pracent čytačoŭ u Eŭropie – śviedčańnie taho, što «ŭciečka mazhoŭ» idzie, adnak tyja «mazhi» dumajuć pra Biełaruś i, mahčyma, dla Biełarusi. U Rasieju «našyja ludzi» nia nadta imknucca.

Najpierš čytačy «NN» – maładyja, aktyŭnyja ludzi. Samyja vialikija hrupy — ad 18 da 27 hadoŭ (44%), ad 28 da 40 hadoŭ (29%). Prykładna pałova ź ich – vierniki‑chryścijanie, jakija naviedvajuć chramy (najpierš — pravasłaŭnyja). Davoli vialiki pracent, jak na eŭrapiejski standart.

Čałaviekam hodu‑2006 čytačy ź vialikim adryvam pryznali «čałavieka płoščy» – udzielnika sakavickich pratestaŭ. Uzhadvajučy redakcyjnyja abmierkavańni, razumieješ, što ŭ hetym dumka čytačoŭ supała ź mierkavańniem «NN». «Našia ludzi» mohuć kalektyŭna rabić vybar na karyść vartaściaŭ dy fenamenaŭ, addajučy im pieravahu pierad kankretnymi asobami (toj ža Milinkievič nabraŭ 19,6%). Inakš kažučy, «naš čałaviek» zdolny da analizu, abstrahavańnia dy krytyčnaha pohladu na siabie samoha.

Pra budučyniu

Prykładna pałova aŭdytoryi «NN» prahnazavała, što na Dzień Voli ŭ Miensku vyjdzie bolš za 10 tys. čałaviek. Vysnova: my vierym, što nas šmat, i my ŭ hetym nie pamylajemsia.

Udzielničać u Dni Voli źbirałasia bolłšaść aktyŭnych naviednikaŭ sajtu — 67,9% planavali pajści na mitynh, 17,5% źbiralisia sačyć za padziejami ŭ internecie. Nia varta zapisvać tyja 17,5% u šerahi pasiŭnych bajaźliŭcaŭ – nasamreč, jany składajuć mahutny infarmacyjny resurs, jaki dapamahaje arhanizoŭvać akcyi pratestu, danosić infarmacyju pra padziei ŭ zamiežža.

«Naš čałaviek» nia lubić jenčyć dy pierakładać na niekaha adkaznaść za niaŭdačy. Apošni Dzień Voli ŭdałym ličać amal 60% naviednikaŭ sajtu. To bok, my robim sabie śviata sami, nie ŭskładajučy vialikich čakańniaŭ na palityčnych arhanizataraŭ.

«Naš čałaviek» – aptymist, i ŭ niečym navat avanturyst. 37,8% naviednikaŭ sajtu ličać, što palityčnyja pieramieny ŭ Biełarusi mohuć adbycca ŭ kožny momant. Jašče 16% čakajuć pieramienaŭ u bližejšy hod. Padajecca, što prychod pieramienaŭ hetyja ludzi źviazvajuć najpierš z ułasnymi vysiłkami.

Apytańni «NN» śviedčać: niezaležnaje hramadztva adoleła paślareferendumnuju depresiju druhoj pałovy 90‑ych i palityčnuju apatyju pačatku 2000‑ych.

Pra palityku

Prychilnikaŭ sučasnaha režymu siarod čytačoŭ sajtu «NN» – niaššmat, usiaho niekalki pracentaŭ. Heta navat mieniej, čym prykalistaŭ‑akciabrataŭ, jakich siarod nas nabrałosia ažno – 5,2%. Anarchistaŭ siarod čytačoŭ «NN» — 8%, liberałaŭ — 11,5%, ludziej levych pohladaŭ (kamunistaŭ dy sacyjał‑demakrataŭ) — 12,2%. Pravych dy kanservataraŭ bolej – biez małoha 20%, a najvialikšaja hrupa čytačoŭ (kala 30%) zaličaje siabie da nacyjanalistaŭ. Zdarovaja reakcyja sumlennaha hramadzianina na nacyjanalny pryhniot i ahresiŭnuju rusifikacyju.

Na padstavie hetych źviestak možna zrabić vysnovu, što vyraznaja bolšaść «našych ludziej» znachodzicca ŭ pravaj častcy palityčnaha spektru. Ale ci całkam słušnaja takaja dumka? Zaŭvažcie, što «nacyjanalisty» mohuć być i levymi, i pravymi, i centrystami, pryčym levych nacyjanalistaŭ u siońniašnim śviecie niamała.

Chutčej za ŭsio tyja, chto paznačyŭ siabie jak «nacyjanalista», mieli na ŭvazie nia vuzki, a šyroki sens hetaha słova. Faktyčna, heta tyja, chto nie adnosić siabie da niejkaj peŭnaj palityčnaj płyni nakštałt pravych ci levych, liberałaŭ ci anarchistaŭ. Heta taja samaja «treciaja siła», padychod da jakoj apantana šukajuć apazycyjnyja palityki, heta tyja abstraktnyja «prychilniki pieramienaŭ», pra jakich tak šmat kažuć. Nazyvajučy siabie nacyjanalistami, jany śćviardžajuć: «my – za Biełaruś, a nie za pravych ci levych» (vyraz «za Biełaruś» u hetym vypadku varta ŭsprymać biez nalotu idealahičnaj ćvili). «Naš čałaviek» hladzić na ŭsio ź biełaruskaj perspektyvy, i tamu ekzatyčnym pražektam nakštałt «demakratyčnaha» jadnańnia z Rasiejaj nakanavana zastavacca na marhinalnych pazycyjach.

Pra apazycyju

65,6% «našych ludziej» ličać, što postłukašenkaŭskaja Biełaruś budzie pad bieł‑čyrvona‑biełym ściaham. Jašče 17,3% abrali radykalny varyjant – zabaranić čyrvona‑zialony ściah. To bok, my nastrojenyja rašuča, ale nie zanadta radykalna.

A voś da kaho my nastrojenyja radykalna, dyk heta da «prafesijnaj apazicyi». Ažno 87,8% padtrymali ŭ pierałomny momant rašeńnie Alaksandra Milinkieviča nia ŭdzielničać u Kanhresie demakratyčnych siłaŭ. Nie namnohim mieniej – 72,8% — stanoŭča acanili ideju Milinkieviča źviarnucca ź listom da Łukašenki. Heta kaža pra padtrymku idei adzinaha lidera, čakańnie ad jaho rašučych aryhinalnych i niezaležnych krokaŭ. I – niepryniaćcie «šlachieckaj anarchii».

Rašeńnie Milinkieviča pieradać premiju Sacharava na padtrymku represavanych padtrymali najbolš — 27,7%. Druhoj pa papularnaści była ideja, što Milinkievič musiŭ byŭ pakinuć hrošy sabie na žyćcio, «kab svabodna zajmacca palitykaj i nia mieć patreby ŭ sponsarach» (19,7%). Faktyčna, značnaja častka niezaležnaha hramadztva nie baicca dazvolić jamu rasparadžacca hrašyma dla svaich metaŭ – dla palityka heta, badaj, adna z najvyšejšych prajavaŭ davieru.

Pra režym dy Rasieju

Na pytańnie «Jak adkaža biełaruskaja administracyja na prapanovy Eŭraźviazu», 2% adkazali «prymie», a 26,7% – «k čortu pašle». Astatnija (to bok pieravažnaja bolšaść) ličać, što administracyja budzie niejkim čynam uchilista łaviravać – admoŭčvacca, rabić vyhlad, ci čakać cenaŭ na haz. Ludzi adčuvajuć, što režym pačuvajecca nia nadta kamfortna i sprabuje balansavać.

Bolšaść nia vieryć, što rasiejska‑biełaruski kanflikt budzie mieć niejkija surjoznyja nastupstvy — ci to dla nacyi, ci to dla režymu. 33,9% ličać, što ničoha nia źmienicca aprača chiba kamunalnych koštaŭ, a jašče 23,5% zaŭvažajuć, što «voŭk vaŭka nidzie jašče nia źjeŭ» – to bok, Łukašenka z Pucinym niejak damoviacca. Aceńvajučy pryčyny kanfliktu z Rasiejaj, čytačy adzinyja ŭ dumcy. Na pytańnie «Chto maje racyju i chto vinavaty ŭ biełaruska‑rasiejskim kryzisie» 67,7% adkazali, što zahannym byŭ sam kurs na intehracyju z Rasiejaj. Heta znoŭ śviedčyć pra toje, što «naš čałaviek» zdolny pahladzieć na prablemu bolš šyroka, abstrahavaŭšysia ad detalaŭ. I jon nie čakaje, što Rasieja choć kali spynić padtrymku hetaha prarasiejskaha režymu.

Aŭdytoryja tak i nia vyznačyłasia z dakładnym adkazam pra toje, chto najbolš vyjhraŭ ci prajhraŭ u vyniku naftavaha kanfliktu. My adčuvajem, što zaraz niešta adbyvajecca, niešta źmianiajecca, ale nia možam dakładna zrazumieć što, i da čaho heta pryviadzie. Adsutnaść dakładnaha adkazu kaža pra toje, što ŭ «stabilnaj» Biełarusi źjaviłasia doŭhačakanaja niepradkazalnaść, jakaja daje prastoru dla maneŭraŭ i niestandartnych krokaŭ.

Absalutnaja bolšaść nie padtrymlivaje rašeńnia Łukašenki addać «Biełtranshaz» «Hazpromu» — 81,5%. Hetuju ličbu treba ŭličvać najpierš nia Łukašenku, a demakratam, jakija sutyknucca z patrebaj kardynalnych ekanamičnych reformaŭ.

Pra litaraturu

Narodnym piśmieńnkam «naš čałaviek» ličać Uładzimiera Arłova (26,7%), adnak nie zacyklivajecca na pytańniach litaraturnych rejtynhaŭ. 20,7% uvohule rajać admianić hetaje zvańnie jak saviecki pieražytak.

Ahułam 56% čytačoŭ ličać, što słava «Zianon‑chopu» nie pieražyvie i troch hod. Jany choć i cikaviacca navamodnymi štučkami nakštałt našumiełaha ananimnaha vierša, ale nia staviacca da ich nadta surjozna. Darečy, na Vialikim džynsavym feście najbolej ludziej chacieli b pabačyć Zianona Paźniaka – 47,4%. Jon daloka apiaredziŭ navat Bona, viadomaha svaimi humanitarnymi akcyjami salista hurtu U2, jaki nabraŭ tolki 16,6%. Varta adznačyć, što apytańnie pravodziłasia zadoŭha da źjaŭleńnia «Zianon‑chopu». Usio heta śviedčyć pra toje, što Paźniak zastajecca kultavaj fihuraj ź vialikim palityčnym patencyjałam – praŭda, skarystacca ź jaho jon zmoža, tolki viarnuŭšysia na radzimu.

Pra movu

Piša «naš čałaviek» najčaściej kirylicaj, klasyčnym pravapisam – kala 50%. Aficyjnym pravapisam karystajecca 22,9% aŭdytoryi, to tak to hetak (u zaležnaści ad nastroju) piša jašče 23,7%. Tut možna zrabić niekalki vysnovaŭ. Pa‑pieršaje, klasyčny pravapis dastatkova mocna zaniaŭ pazycyi ŭ niezaležnym biełaruskamoŭnym hramadztvie. Pa‑druhoje, było b pamyłkaj absalutyzvać jahonuju rolu i ihnaravać pažadańni tych, chto karystajecca aficyjnym pravapisam. Pytańnie pravapisu moža stać pryčynaj surjoznaha raskołu ŭ niezaležnym hramadztvie, asabliva tady, kali ŭmovy dla biełaruskaj kultury zrobiacca bolš spryjalnymi. Z pašyreńniem užyvańnia biełaruskaj movy prablema dźviuch hramatykaŭ zavostrycca. Vyrašać kanflikt treba budzie tolki kampramisam. Što da łacinki, to karystajucca joju tolki 4,2% «našych ludziej». Kali budzie pastaŭlenaja zadača viarnuć łacinku ŭ masavy ŭžytak, dla hetaha spatrebiacca ahromnistyja vysiłki jaje papularyzataraŭ dy niemałaja palityčnaja vola. Abjektyŭnych pieradumovaŭ dla hetkaha pracesu pakul niama.

Amal pałova (48,2%) «našych ludziej» dumaje pa‑biełarusku. Pa‑rasiejsku dumaje 18,3%, «jak kali» – 26,8. Ciešyć, što ludziej absalutna nia dumajučych, siarod nas 5,4%. Ci heta tyja, chto nia dumajuć, a dziejničajuć?

Pra roznaje

Samaja vialikaja častka čytačoŭ sajtu «NN» (40%) hladzić televiziju praz antenu kabelnaha abo kamercyjnaha efirnaha TB miascovaha aperatara. Naturalna – heta taja samaja haradzkaja aŭdytoryja. A voś 18,6% hladzić televizar praz spadarožnikavuju antenu. Cikavaja infarmacyja dla stvaralnikaŭ niezaležnaj biełaruskaj televizii: hetaja ličba pieravyšaje siaredniuju pa krainie.

Bolšaść (kala 50%) aŭdytoryi adnaznačna ličyć najhałoŭnaj pieramohaj biełaruskaj zbroi Bitvu pad Voršaj. Paśla jaje ŭ rejtynhu idzie Hrunvaldzkaja bitva (28,5%). Vyznačajučy aficyjny dzień vajskovaj słavy volnaj Biełarusi, budučym demakratyčnym uładam daviadziecca rabić składany vybar pamiž žadańniami niezaležnaha hramadztva dy palitkarektnaściu da ŭschodniahia susieda.

U navušnikach našaha čałavieka hučać «Biełaruś budzie volnaj» Tavaryša Maŭzera dy «Hadziučnik» «NRM». Heta, darečy, adzin z redkich vypadkaŭ, kali rok‑idałam daviałosia krychu paciaśnilisia. Ale znakava toje, što niemaładaja «NRM» usio roŭna praciahvaje trymać cikavaść maładoj aŭdytoryi. Tym bolš, što na trecim miescy rejtynhu – «Minsk—Miensk» u vykanańni tych samych «eneremaŭcaŭ» (18,1%)

Spartoŭcam hodu‑2006 aŭdytoryja «NN» pryznała futbalista Alaksandra Hleba. Praŭda, nabraŭ jon nia duža šmat — 27,1%. Astatnija pracenty raściarušylisia pamiž inšymi spartoŭcami. Niama ŭ nas pakul kultavaj spartovaj fihury nakštałt Zidanu dla francuzaŭ.

59,4% admaŭlajuć 23 lutaha jak śviata dla mužčynaŭ. Naviedniki sajtu taksama zbolšaha nie pryznajuć 8 sakavika – amal 40% nia ličyć dzień Kłary Cetkin za śviata. Jašče 17,7% uvohule nia majuć kachanaj. A heta amal piataja častka ŭsioj mužčynskaj aŭdytoryi sajtu... Voś dzie žanichoŭ šukać treba.

Partret «našaha čałavieka»

Apytańni na sajcie nielha nazvać čysta sacyjalahičnymi, navukovymi. Razam z tym, na ich reprezentatyŭnaść dla aktyŭnaj aŭdytoryi sajtu pakazvaŭ toj fakt, što, zazvyčaj, pracenty, jakija akreślivajucca paśla adkazu pieršych 50 respandentaŭ, nie mianiajucca da kanca apytańnia. Z adnaho kamputarnaha IP‑adrasu možna prahałasavać tolki adzin raz. Heta značyć, što z kožnaj sietki kamputaraŭ, złučanych na adzin server, respandenty hałasavali tolki adzin raz. To bok, nielha było «nakručvać» vyniki, biaskonca hałasujučy za «svoj» varyjant adkazu.

Zychodziačy z vynikaŭ apytańniaŭ, možna skłaści ŭjaŭleńnie pra dumki, pierakanańni i acenki siaredniaha čytača «Našaj Nivy» — to bok, my atrymajem partret hramadzianina‑biełarusafiła ŭvohule. Dyk jaki jon, «naš čałaviek»?

Heta małady čałaviek ci dziaŭčyna, jaki hanarycca svajoj biełaruskaściu, vieryć u Boha, žyvie ŭ stalicy, choć i maje zamanlivyja prapanovy z‑za miažy. Pa darozie na vučobu ci pracu jon słuchaje fłeš‑płejer, u jakim hučyć «NRM». U natatniku (ci internet‑dziońniku) «naš čałaviek» robić zapisy taraškievicaj, bo dumaje najpierš pa‑biełarusku. U jaho dobry nastroj dy ŭpeŭnienaść u tym, što chutka ŭsio źmienicca da lepašaha. Jon nia duža daviaraje apazycyjnym palitykam (nu chiba što Milinkieviču bolš‑mienš), a najpierš vieryć u svaje siły dy prahnie dziejańnia.

Vam nie zdajecca, što vy ŭžo niedzie bačyli jaho, «našaha čałavieka»?

* * *

VYNIKI APYTAŃNIAŬ

Kali, pa‑Vašamu, u Biełarusi adbuducca palityčnyja pieramieny? 349 +

U bližejšy hod 56 16.0%

U 2011 hodzie 55 15.8%

U 2016 hodzie 23 6.6%

hadoŭ praz 20 43 12.3%

heta moža adbycca ŭ kožny momant 132 37.8%

nikoli 40 11.5%

A Vy ci pojdziecie ŭ carkvu na Vialikdzień? 142

Tak 62 43.7%

Nie 66 46.5%

Pajšoŭ by, dy niama majoj carkvy pobač 14 9.9%

Ci Vy ličycie Dzień Voli 2007 udałym? 487

Tak 289 59.3%

Nie 163 33.5%

Tak, kancert u aeraporcie byŭ super 35 7.2%

Kolki čałaviek źbiarecca ŭ Miensku na Dzień Voli? 380

Da 3 tys. 52 13.7%

Da 5 tys. 32 8.4%

Da 10 tys. 58 15.3%

Bolš za 10 tys. 157 41.3%

Niavažna, aby paprychodzili 81 21.3%

Ci pojdziecie Vy na manifestacyju 25 Sakavika? 486

Tak 330 67.9%

Nie 29 6.0%

Jašče nia vyznačyŭsia 42 8.6%

Budu sačyć za padziejami ŭ onłajnie 85 17.5%

Jaki padarunak Vy zrabili kachanaj na 8 Sakavika? 356

Kvietki 61 17.1%

Parfumu 38 10.7%

Zołata, kaštoŭnyja kamiani 8 2.2%

Pachod u restaran 5 1.4%

Ja sam najlepšy padarunak 32 9.0%

U mianie niama kachanaj 63 17.7%

Knihu seryi «Kniharnia «Naša Niva» 12 3.4%

Ja dzień Klary Cetkin za śviata nie pryznaju 137 38.5%

Čyrvona‑zialony ściah u postłukašenkaŭskaj Biełarusi 439

Sastupić miesca bieł‑čyrvona‑biełamu 288 65.6%

Zastaniecca dziaržaŭnym 32 7.3%

Budzie ŭžyvacca naroŭni ź dziaržaŭnym bieł‑čyrvona‑biełym 9 2.1%

Stanie ściaham apazycyi 34 7.7%

Budzie zabaronieny 76 17.3%

23 lutaha dla Vas śviata? 384

tak, śviata 76 19.8%

nie, ja hetaha dnia za śviata nie pryznaju 228 59.4%

dla mianie heta nia Dzień Savieckaj armii, a dzień stvareńnia Biełaruskaj krajovaj abarony 80 20.8%

Jak Vy staviciesia da rašeńnia Milinkieviča admovicca ad udziełu ŭ Kanhresie demakratyčnych siłaŭ? 294

Pravilna zrabiŭ 258 87.8%

Niapravilna zrabiŭ 36 12.2%

Jak vy staviciesia da lista Milinkieviča Łukašenku? 383

Pravilna zrabiŭ Milinkievič 279 72.8%

Niapravilna zrabiŭ 104 27.2%

Jak traplaje televizija na Vaš błakitny ekran? 290

praz efirnuju antenu: chatniuju, vonkavuju ci kamunalnuju 69 23.8%

praz antenu kabelnaha abo kamercyjnaha efirnaha TV miascovaha aperatara 116 40.0%

praz «talerku» dla spadarožnikavaha TV 54 18.6%

praź internet 8 2.8%

nia viedaju: ja hladžu TV tolki ŭ metro ci ŭ haściach 43 14.8%

Na jakoj movie Vy dumajecie, čytač? 388

pa‑biełarusku 187 48.2%

pa‑rasiejsku 71 18.3%

pa‑anhielsku, na inšych movach 5 1.3%

jak kali 104 26.8%

ja nia dumaju 21 5.4%

Ci ŭspomnić chto paemu «Zianon‑chop» praz try hady? 337

tak 85 25.2%

nie 137 40.7%

u Internecie stolki nie žyvuć 54 16.0%

da taho času aŭtar i nie takoje napiša 21 6.2%

jašče i ŭ školnyja prahramy ŭklučać 40 11.9%

Jak pa‑Vašamu, chto vyjhraŭ u vyniku naftavaha kanfliktu? 155

Biełaruś 38 24.5%

Rasieja 54 34.8%

Naftavyja kancerny 21 13.5%

Prajhrali ŭsie 42 27.1%

Kolki Vam hadoŭ, čytač? 389

mienš za 18 55 14.1%

ad 18 da 27 171 44.0%

ad 28 da 40 113 29.0%

ad 41 da 50 33 8.5%

bolš za 50 17 4.4%

Ci ŭchvalajecie Vy rašeńnie A.Łukašenki pradać «Biełtranshaz» «Hazpromu»? 314

Tak 26 8.3%

Nie 256 81.5%

Inšaha vyjścia nie było 26 8.3%

Čym bolš u nas usiaho sajuznaha, tym lepiej 6 1.9%

Chto dla vas čałaviek hodu ŭ Biełarusi? 469

Aleś Bialacki i inšyja pravaabaroncy 45 9.6%

Alaksandar Łukašenka 10 2.1%

Alaksandar Milinkievič 92 19.6%

Alaksandar Kazulin 51 10.9%

Vice‑premjer Uładzimier Siamaška 5 1.1%

Źmicier Daškievič 36 7.7%

Kaciaryna Damańkova 4 0.9%

Ludzi, jakija vyjšli na Płošču ŭ Sakaviku 213 45.4%

Stvaralnik značka z Ptacham Svabody («Za Svabodu») 13 2.8%

Jakaja pieśnia 2006 hodu najlepšaja? 663

Hadziučnik [Usio roŭna my pieramožam] (NRM) 139 21.0%

Minsk—Miensk (NRM) 120 18.1%

Voźle doma tvojeho (Siaroha) 7 1.1%

Śviatło ŭ ciemry (IQ‑48) 30 4.5%

Aŭtabijahrafija (Varaškievič‑Volski) 37 5.6%

Kraj (Nejradziubel) 48 7.2%

Nie žadaju (Čyrvonym pa biełamu) 109 16.4%

Biełaruś budzie volnaj (Tavaryš Maŭzer) 141 21.3%

Słušaj Baťku (Alesia, Anatol Jarmolenka) 32 4.8%

Chto najlepšy spartoviec 2006 hodu? 129

Maksim Mirny (tenis) 13 10.1%

Alaksandar Hleb (futboł) 35 27.1%

Andrej Miezin (chakiej) 13 10.1%

Uładzimier Samsonaŭ (nastolny tenis) 15 11.6%

Natalla Charanieka (lohkaja atletyka) 0

Volha Nazarava (bijatlon) 3 2.3%

Dźmitry Daščynski (frystajł) 19 14.7%

Alaksandra Hierasimienia (płavańnie) 8 6.2%

Kaciaryna Karsten (akademičnaje viesłavańnie) 6 4.7%

Ivan Cichan (lohkaja atletyka) 12 9.3%

Alesia Turava (lohkaja atletyka) 1 0.8%

Natalla Cylinskaja (velatrek) 4 3.1%

Dzie Vy žyviacie, naš čytač? 302

Miensk i Mienskaja vobłaść 148 49.0%

Bieraściejščyna 12 4.0%

Haradzienščyna 19 6.3%

Homielščyna 11 3.6%

Viciebščyna 24 7.9%

Mahiloŭščyna 19 6.3%

Eŭropa 43 14.2%

Rasieja 5 1.7%

Ameryka 9 3.0%

Afryka i inšyja Karyby 12 4.0%

Jak musiŭ rasparadzicca premijaj imia Sacharava Alaksandar Milinkievič? 137

Achviaravać niezaležnym ŚMI 11 8.0%

Pakinuć sabie na žyćcio, kab svabodna zajmacca palitykaj i nia mieć patreby ŭ sponsarach 27 19.7%

Na dapamohu represavanym i siemjam palitviaźniaŭ 38 27.7%

Na vydańnie biełaruskich knih i muzyki 22 16.1%

Na ŭstalavańnie pomnika Vitaŭtu Vialikamu ŭ Horadni 8 5.8%

Na dziejnaść Abjadnanych demakratyčnych siłaŭ 9 6.6%

Addać na dziaciej‑sirotaŭ 10 7.3%

Zdać u Kamitet pa humanitarnaj dapamozie pry prezydentu i pakajacca 12 8.8%

Chto Vy pa palityčnych pohladach, čytač? 286

čałaviek levych pohladaŭ 19 6.6%

sacyjał‑demakrat 12 4.2%

kamunist 4 1.4%

anarchist 23 8.0%

čałaviek pravych pohladaŭ 37 12.9%

kanservatar 18 6.3%

chryścijanski demakrat 38 13.3%

liberał 33 11.5%

nacyjanalist 84 29.4%

starońnik dziejstvujuščej vłaści 3 1.0%

akciabronak 15 5.2%

Meram Varšavy stała žančyna. A chto stanie pieršaj žančynaj‑meram Miensku? 123

Taciana Sulimava 12 9.8%

Lidzija Jarmošyna 29 23.6%

Zinaida Bandarenka 23 18.7%

Kaciaryna Karsten 3 2.4%

Ina Kulej 47 38.2%

Anžalika Ahurbaš 9 7.3%

Jak adkaža biełaruskaja administracyja na prapanovy Eŭrasajuzu? 187

Prymie 4 2.1%

Pramaŭčyć 48 25.7%

Zrobić vyhlad 36 19.3%

K čortu pašle 50 26.7%

Dačakajecca cenaŭ na haz 49 26.2%

Čym skončycca rasiejski naftahazavy šantaž? 183

Ničym, tolki cana na haz vyraście, i kamunalnyja płaciažy 62 33.9%

Cichaj kapitulacyjaj i prodažam «Biełtranshazu» pa «ŭzajemavyhadnaj rynkavaj canie» 52 28.4%

Skasavańniem damovy pra «sajuznuju dziaržavu» 6 3.3%

Pieraaryjentacyjaj Biełarusi na Zachad 4 2.2%

Rasieja naviaža adzinuju valutu, i zaležnaść Biełarusi ad Rasiei ŭzmacnicca 16 8.7%

Voŭk vaŭka nidzie jašče nia źjeŭ 43 23.5%

Chto maje racyju i chto vinavaty ŭ biełaruska‑rasiejskim kryzisie? 371

Vinavataja Rasieja: choča padparadkavać Biełaruś 66 17.8%

Vinavataja Biełaruś: choča ekspluatavać Rasieju 17 4.6%

Vinavaty toj, chto nažyvajecca na reeksparcie nafty 29 7.8%

Vinavatyja vorahi słavianskich narodaŭ 8 2.2%

Zahanny byŭ sam kurs na intehracyju z Rasiejaj 251 67.7%

Chto vy pavodle vieravyznańnia, čytač? 327

Pravasłaŭny 124 37.9%

Katalik 68 20.8%

Hreka‑katalik (unijat) 28 8.6%

Pratestant 24 7.3%

Musulmanin 5 1.5%

Judej 1 0.3%

Pahaniec 0

Ja ŭ Boha vieru, ale ni da jakoj kanfesii nie naležu 36 11.0%

Ja ŭ Boha nia vieru 30 9.2%

Dy internaŭt ja! 11 3.4%

Jak Vy aceńvajecie vybar Archana Pamuka nobeleŭskim laŭreatam u halinie litaratury? 119

Upieršyniu za doŭhija hady — słušny 28 23.5%

Iznoŭ spudłavali 8 6.7%

Škada, što nie biełarusu 64 53.8%

Pamuka nie čytaŭ, ale ŭchvalaju 19 16.0%

Ci słušna zrabiła Biełaruś, viarnuŭšy Viku Maroz u Vialejku? 219

Słušna, biełaruskija dzieci chaj hadujucca ŭ Biełarusi 21 9.6%

Niasłušna, u Italii joj było b lepš 80 36.5%

Chaj by italjancy jaje zaraz udačkavali, ale zakonnym čynam 73 33.3%

Usio heta paraźdźmuli, kab abmiežavać kantakty biełarusaŭ z Eŭropaj 45 20.5%

Chto, pa‑vašamu, varty zvańnia Narodnaha Piśmieńnika Biełarusi? 715

Śviatłana Aleksijevič 88 12.3%

Uładzimier Arłoŭ 191 26.7%

Hienadź Buraŭkin 45 6.3%

Lavon Volski 99 13.8%

Adam Hlobus 90 12.6%

Ivan Ptašnikaŭ 4 0.6%

Aleś Razanaŭ 33 4.6%

nichto nia varty 17 2.4%

hetaje zvańnie treba admianić jak saviecki pieražytak 148 20.7%

Kaho b vy chacieli bačyć na «Vialikim džynsavym feście»? 441

Ozi Osbarna 55 12.5%

Bona (U2) 73 16.6%

Zinedzina Zidana 40 9.1%

Vacłava Haŭła 30 6.8%

Lecha Vałensu 17 3.9%

bratoŭ Kličkoŭ 17 3.9%

Zianona Paźniaka 209 47.4%

Jakaja pieramoha biełaruskaj zbroi samaja značnaja? 295

pieramoha nad tatarami na Sinich Vodach u 1362 h. 37 12.5%

Hrunvaldskaja bitva 1410 h. 84 28.5%

Kleckaja bitva 1506 h. 2 0.7%

Bitva pad Voršaj 1514 h. 146 49.5%

Pieramoha nad švedami pad Kirchholmam u 1605 h. 5 1.7%

Bitva pad Miłavidami 1863 h. 6 2.0%

Aperacyja «Bahratyjon» 15 5.1%

Jak vy pišacie? 118

Aficyjnym pravapisam 27 22.9%

Klasyčnym pravapisam 58 49.2%

Łacinkaj 5 4.2%

To tak, to hetak — pad nastroj 28 23.7%

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0