Парэчкі, вінаград і нават персікі. Мінскі пенсіянер высадзіў міні-сад каля свайго пад’езда
Уладзіміру Катляру ў ліпені споўніцца 90 гадоў. Аднак дома пенсіянер не заседжваецца. Шмат часу праводзіць каля пад’езда свайго дома на вуліцы Янкі Маўра, дзе ўпарадкаваў міні-сад. Вырошчвае парэчкі, вінаград і нават персікі, паведамляе агенцтва «Мінск-Навіны».
Аазіс пасярод асфальту
Шосты пад’езд дома № 23 на вуліцы Янкі Маўра відаць здалёк: ганак хаваецца ў густой зеляніне, на заднім плане — возера. Прыгледзеўшыся, разумееш: гэта па-майстэрску выкананае па-над элементамі ўваходнай групы атмасфернае пано, якое ўмомант пераносіць цябе на ўлонне прыроды.
Абвыкшыся, заўважае вока і іншыя цуды: гарманічным працягам насценнага шматколер’я выступае зялёны гаёк. Гэты ўжо сапраўдны: яго не намалявалі, а высадзілі. Каля пад’езда, тарцовай сцяны дома і адразу ж за ім — 20 кусцікаў парэчак, малінаў, ажынаў, два — вінаграду, сем — ружаў.
А вось і садоўнік. Уладзіміра Катляра часцей застанеш тут: то тут, то там трэба штосьці падкапаць, абрэзаць, паліць. Апошнім часам, кажа, з гэтым усё цяжэй: ці ж жарты, у ліпені споўніцца 90! Пра ўзрост, зрэшты, імкнецца не думаць: на свеце, кажа, мноства куды больш цікавых і важных рэчаў.
«Сёлетняя зіма выдалася суровай: замерзлі лаза і чатыры ружавыя кусты, — дзеліцца суразмоўца. — А саджанцы, закупленыя апошнімі, выстаялі. У ранейшыя зімы страт не было, хоць уцяпленнем не займаюся зусім. Вось, напрыклад, «ізабела»: не глядзі, што панна, холадам не напалохаеш».
Проста персік!
Па саджанцы Уладзімір Іванавіч ездзіць на рынак. Шмат што выпісвае з іншых гарадоў і вёсак. Не так даўно з паўдзясятка яблынь і груш загінулі па неасцярожнасці памочніка — побач з імі дбайны садоўнік укараніў новыя.
Аднак і са старымі развітвацца не спяшаецца: у прыродзе цуды сустракаюцца часта — могуць і ўваскрэснуць. Так ужо бывала: мінулай вясной нехта парэзаў яблыньку каля тратуара. Здавалася, загінула, але ўдалося выхадзіць — цвіце, як і раней.
Галоўныя экзоты — грэцкі арэх і персік. Кампанію ім склаў абрыкос — апошняе папаўненне сада.
Ураджай — не самамэта: куды важней, кажа Катляр, эстэтычная і выхаваўчая функцыі. Аднак утылітарнага падыходу ніхто не адмяняў. На дэкаратыўных пяньках паміж кустоў растуць вешанкі: у тым годзе ласаваўся далікатэсам, і ў гэтым збіраецца. Тое ж і з вінаградам.
Зялёная паэзія
Уладзімір Іванавіч і сам здзіўляецца, адкуль у яго такія памкненні. Па адукацыі энергетык, шмат гадоў прысвяціў электрыфікацыі сельскай мясцовасці, працаваў у трэстах, на прамысловых прадпрыемствах, нават на Крайняй Поўначы.
У вёсцы на Навагрудчыне, дзе ён нарадзіўся, свайго сада не было: заўсёды па-добраму зайздросціў тым, хто мог так вось проста абняць яблыньку. У дзяцінстве, падобна, і хаваюцца карані падсвядомага жадання нагнаць страчанае.
«Паэтаў жа не вучаць пісаць вершы: яны самі ў сабе адкрываюць паэзію. Вось і я адкрыў, толькі зялёную, — усміхаецца суразмоўца і дадае: — У 1970 годзе прачытаў у «Праўдзе», што ў Падмаскоўі прышчэпліваюць сібірскі кедр на хвою, каб дабіцца больш хуткага ўраджаю арэшкаў. Прывой прывозілі з Сібіры, быў пазначаны нават лясгас, і я туды напісаў. Даслалі мне паўсотні чаранкоў. Аддаў у Маладзечанскі лясгас, дзе іх таксама прышчапілі на хвою. Мы потым доўга падтрымлівалі сувязь».
Вялікую ўвагу ўдзяляе энтузіяст і пытанням здароўя.
«Вось ужо 35 гадоў жыву без прастуды і грыпу, а раней цярпеў ад хранічнага фарынгіту. Адзін з сакрэтаў — унты: калі па нагах прабег халадок, заўважаю першыя дрэнныя сімптомы, абуваю іх увечары — і раніцай ніякіх прыкмет недамагання», — кажа ён.
Усё гэта, нібы часткі пазла, складаецца ў вялікі жыццёвы праект.
«Сэнс маёй актыўнасці — змяняць да лепшага не толькі навакольнае асяроддзе, але і, калі атрымаецца, людзей. Арыенцір — словы Францыска Скарыны: «Не толькі для сябе нараджаемся мы на свет, але найбольш для служэння агульнаму дабру». Шкада, каля помніка пры Нацыянальнай бібліятэцы няма гэтай добрай цытаты», — акцэнтуе суразмоўца.
Далёка ідучых планаў наконт сада ў Уладзіміра Іванавіча няма. Можа, хіба што, пасябраваць з ажынамі некалючымі.
«Для двара гэта сапраўдная знаходка, бо яны без шыпоў. Ды і ягады ўдвая буйнейшыя і саладзейшыя. Знайшоў саджанцы ў Маладзечне і Пінску, шукаем спосаб перадаць», — адзначае ён.
Цікавіць энтузіяста і гінкга — рэліктавае дрэва-даўгавечнік: вось ужо падарунак быў бы двару, не на адну сотню гадоў!
Вучыцца ўсё жыццё
За гэты час каля пад’езда вырас трох’ярусны кветнік-клумба з петуніямі і аксаміткамі. Побач на высокай жардзіне пасялілася чапля, крыху далей — сям'я буслоў. Для аб’яў — цыліндр, які круціцца. Што можа быць больш нудным за звычайную дошку?
«Адзначаўся дыпломамі рознай ступені ў гарадскіх конкурсах на найлепшы пад’езд і кветкавае афармленне», — канстатуе энтузіяст.
За прызнаннем, зрэшты, Уладзімір Іванавіч не спяшаецца. Для яго важна вучыцца самому: вялікай праблемай цяперашняга стагоддзя ён лічыць недахоп звычайнай дапытлівасці ў людзях.
«Мяне самога ўся гэтая справа навучыла шмат чаму. Напрыклад, чорныя парэчкі: часта пішуць, з імі шмат складанасцяў. А я зразаю галінку ды ў зямлю — і яна расце: якія складанасці? Многія рэчы вельмі простыя, але пры адсутнасці вопыту могуць палохаць, таму важна пераадолець страх. Вось і абрыкос мой не замерз — прыжыўся, хоць і казалі, што будзе цяжка».
Сваімі рукамі
Усе работы ў пад’ездзе і побач Уладзімір Катляр аплачвае сам. Выдаткі рупліва фіксуе ў сшытку. Сума за ўсе гэтыя гады набегла салідная, але, кажа, для карыснай справы не шкада. А такіх за ім мноства, прычым самых розных.
«У сярэдзіне 1980‑х было няпроста купіць цыліндравы замок з наборам ключоў. Даведаўшыся, што вырабляюць іх у Латвіі, напісаў ліст у тамтэйшы Дзяржплан. Адтуль прыйшоў адказ з запэўненнем, што выпуск патрэбнай прадукцыі павялічаны ўдвая. Ліст гэты захоўваю дагэтуль», — расказвае суразмоўца.
Калі ў 2006‑м Уладзімір Катляр перабраўся ў Мінск, каля пад’езда дрэў не было: кажа, пашанцавала, а былі б таполі з каштанамі, дзе ўжо там сады садзіць.
Пакуль працаваў, часу на грамадскую актыўнасць не заставалася, але пайшоў на заслужаны адпачынак — і закруцілася. У двары дома на вуліцы Караля, дзе жыла ўнучка, упрыгожыў яркім пейзажам сцены трансфарматарнай падстанцыі, на наступны год зрабіў такі ж аб’ект у сваім двары.
Тады ж змяніўся ганак пад’езда, а за ім і сцены на першым і трэцім паверхах.
Ці праўда, што за кветнікі каля пад'езда цяпер будуць штрафаваць?
У Беларусі вывелі першы ўласны сорт вінаграду для сухога віна
Паглядзелі, колькі просяць за арэнду лецішча недалёка ад Мінска. Ёсць варыянты ад 250 рублёў за месяц
Раздзяляльныя палосы галоўных магістраляў Мінска ўпрыгожылі восем тысяч скрыняў з віёламі
«Адгукнуўся на 95% аб'яў — і ўсе адмовілі». Расіяніну не хочуць здаваць кватэру ў Гродне8
Каментары