Sieviaryniec raskazaŭ, jak jaho adpuścili ź SIZA na try dni dadomu. A jon sumlenna viarnuŭsia ŭ kamieru
U novym vypusku TOKu palityk i były palitźniavoleny Pavieł Sieviaryniec pryhadaŭ svajo pieršaje źniavoleńnie i niejmaviernuju mahčymaść vyzvaleńnia, ad jakoj jon admoviŭsia.
Sa słoŭ Sieviarynca, pieršy surjozny turemny dośvied jon atrymaŭ u 1998‑m hodzie, kali jašče byŭ studentam. Tady 20‑hadovy aktyvist apynuŭsia na Vaładarcy paśla akcyi suprać intehracyi z Rasijaj. Padstavaj dla zatrymańnia staŭ incydent na kancercie, pryśviečany abjadnańniu Biełarusi i Rasii, dzie Pavał pierachapiŭ mikrafon, kab vykazać pratest.
Adnak, jak śćviardžaje palityk, akramia abvinavačańnia ŭ zryvie hetaha mierapryjemstva, śledčyja pačali nakidvać inšyja abvinavačańni i kazali, što jon «z turmy nie vyjdzie». Sa słoŭ Sieviarynca, artykuły, pavodle jakich jaho abvinavačvali, praduhledžvali pakarańnie na 15‑20 hadoŭ pazbaŭleńnia voli.
Sieviaryniec adznačaje, što ŭ toj čas u Rasii jašče isnavali demakratyčnyja siły, jakija cisnuli na režym Łukašenki z patrabavańniem vyzvalić biełaruskich apazicyjanieraŭ. Na hetaj chvali adbyłosia nievierahodnaje: Sieviarynca pahadzilisia vypuścić na try dni dla ŭdziełu ŭ pachavańni małoha plamieńnika — syna małodšaj siastry:
«Łukašenkaŭski režym tady mo padumaŭ: «Nu dobra, vypuścim, kab jon źjechaŭ. Dajem mahčymaść. Vypuskajem jaho na pachavańnie plamieńnika». Nikoli ŭ žyćci nie bačyŭ, kab kaho b tam ni było vypuskali na pachavańnie plamieńnika. Heta było prosta «idzi hulaj i viartajsia». Praz try dni ja pavinien viarnucca. Ale z padtekstam «nu ŭsio, vymiatajsia».
Adnak paśla pachavańnia pierad aktyvistam paŭstaŭ vybar: viarnucca ŭ kamieru, dzie čakaŭ vielizarny termin, albo ŭciačy. Siabry prapanavali aformić fiktyŭnuju chvarobu, kab zastacca na voli.
«Siabry kažuć: «Davaj zrobim tak. Jość daktary, jakija hatovy skazać, što ŭ ciabie tam apiendycyt albo nieviadoma što, i niamožna viartacca ŭ turmu. A tam pahladziš tydzień-dva, miesiac, moža, i zabudziecca».
Ale mienavita na parkoŭcy kala palikliniki, sa słoŭ Paŭłam zdaryłasia toje, što jon nazyvaje «pierazahruzkaj»:
«Z takim płanam my padjazdžajem da 33‑j palikliniki, treba było zabrać miedycynskija papiery. I jak tolki my padjazdžajem da parkoŭki, ja pieražyvaju toje, čaho nikoli nie pieražyvaŭ u žyćci. Na mianie jak by sychodzić ź nieba niejkaje śviatło: «Nie treba tabie hetaja paliklinika, nie treba tabie hetaja lakarnia, viartajsia ŭ turmu». Prosta voś jak kampjutar pierazahruziŭsia. Ja siadžu i razumieju, što mnie treba viartacca ŭ turmu.
Ja kažu: «Tak, chłopcy, stop. Ja viarnusia». — «Paša, ty što?!» — jany ŭsie byli ŭ šoku ad płana. Ja admoviŭsia ad hetaha płana, ja admoviŭsia ŭciakać kudy-niebudź. Ja zrazumieŭ, što prosta praŭda, za jakoj treba iści».
Niahledziačy na šok siabroŭ, Pavieł a 6‑j viečara 21 krasavika 1998 hoda byŭ la bramy SIZA. Pierad samym uvachodam Alaksiej Frałoŭ paśpieŭ pieradać jamu Novy Zapaviet, jaki jon pakłaŭ źvierchu ŭ sumku.
«Hrukajusia: «Chto takoj? Što nada?» — «Ja Sieviaryniec, nazad». — «Idzi adsiuda!». Što rabić? Zaraz skažuć, što ŭciok. Praź niekalki chvilin usio-taki adčyniajuć dźviery: «Chto taki?» — «Sieviaryniec». — «Sieviaryniec? Ty viarnuŭsia? Nu ładna, zachadzi».
Jak zhadvaje Pavieł, na praciahu nastupnych tydniaŭ jon čytaŭ Jevanhielle i kančatkova pryjšoŭ da viery ŭ Boha 31 maja 1998 hoda.
«Praz try dni mianie vypuścili. I heta mianie pierakanała, što Boh jość. Źmianiajuć [źniavoleńnie] na padpisku ab niavyjeździe. Praz čatyry miesiacy sprava zakryvajecca «ŭ suviazi sa źmienaj abstavin». Ja pieršy i apošni raz u svaim žyćci čuŭ takuju farmuloŭku ŭ kryminalnaj spravie: «zakryvajecca ŭ suviazi sa źmienaj abstavin». Usio. Ja na voli, praciahvaju zajmacca «Maładym frontam» i piśmieńnictvam».
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ«Paša, ja tabie nie vieru». Sieviaryniec raskazaŭ, jak vypadkovaja dziaŭčyna matyvavała jaho nazaŭsiody pierajści na biełaruskuju movu
«Hety chłopiec, vidać, padasłany — u jaho boty načyščanyja»: Sieviaryniec raskazaŭ historyju źjaŭleńnia Daškieviča ŭ «Maładym froncie»
Sieviaryniec raskazaŭ pra pieršuju sustreču ź siamjoj paśla vyzvaleńnia
Kamientary
[Zredahavana]