Hramadstva55

Marzaluk raskazaŭ, jakuju datu možna ličyć dniom naradžeńnia biełaruskaha bukvara

Historyk, staršynia Pastajannaj kamisii adukacyi, kultury i navuki Pałaty pradstaŭnikoŭ Ihar Marzaluk raskazaŭ pra samuju pieršuju knihu kožnaha biełarusa — bukvara, piša BiełTA.

«Samy pieršy drukavany bukvar na biełaruskich ziemlach byŭ stvorany ŭ 1596 hodzie. Ale pry hetym vydańnie jašče nie nazyvałasia słovam «bukvar». Hetaje słova jašče treba było prydumać, jaho nieabchodna było vynachodzić. Vydańnie, jakoje pa sutnaści było bukvaram, nazyvałasia tak — «Nauka ku čitaniu i rozumieniu pisma słovienskoho».

— Jaho aŭtaram byŭ Łaŭrencij Zizanij. Nadrukavana kniha była ŭ znakamitaj Vilenskaj drukarni Mamoničaŭ. A da źjaŭleńnia śpiecyjalizavanych padručnikaŭ našy ludzi vučylisia čytać pa knihach Śviatoha Pisańnia, Psałtyry i Časasłovie. A voś užo nazva «bukvar» upieršyniu ŭ śviecie źjaviłasia ŭ vydańni Vilenskaha Śviata-Duchaŭskaha pravasłaŭnaha bractva 24 lipienia 1618 hoda», — raskazaŭ Ihar Marzaluk, dadaŭšy, što mienavita hetuju datu možna ličyć dniom naradžeńnia biełaruskaha bukvara.

Historyk patłumačyŭ, što hetaja kniha nazyvałasia «Bukvar jazyka słavienska, pisanij čytańnia vučycca žadajučym u karysnaje kiraŭnictva». Kniha była nadrukavana ŭ drukarni bractva, jakoje znachodziłasia ŭ horadzie Jeŭje (siońnia heta litoŭski Vievis), bolš čym za 30 km ad Vilni.

«Tam byŭ nadrukavany pieršy bukvar, jaki i nazyvaŭsia, ułasna, bukvaram. To bok samy pieršy bukvar, jašče samy-samy pieršy, byŭ stvorany Łaŭrencijem Zizanijem, ale słova «bukvar» adnosicca mienavita da hetaha vydańnia. Tytulny list utrymlivaje dekaratyŭnyja elemienty (tam vielmi pryhoža — z hraviroŭkaj), mastackija ŭstaŭki, litary, inicyjały. A arnamienty hraviur vykanany ŭ tradycyjach, jakija zakłaŭ naš vialiki pieršadrukar, Francišak Skaryna», — raskazaŭ historyk.

Kamientary5

  • .
    22.04.2026
    Josik, takaja była vaša ruskaja-starabiełaruskaja piśmovaja mova statutaŭ. Dziakuj pałanizacyi, karaciej.
  • barsuk
    22.04.2026
    A počiemu Marzaluk skromno umołčał, čto pod słovienskim jazykom Zizanij imieł vvidu cierkovnosłavianskij jazyk? I to, čto on vydavał, eto mietodičieskije posobija dla siemienaristov VKL, kotoryje chotieli naučiťsia cierkovnosłavianskomu jazyku? A sam Zizanij pisał jazykom ruskim, koim tohda nazyvali biełorusskij i ukrainskij.
  • barsuk
    22.04.2026
    Josik, Bukvaŕ i Azbuka, ot cierkovnosłavianskoho Az, Buki, Viedi, Hłahol, Dobro... Kak i vaš Alfabiet ot Alfa, Bieta... I poskolku u nas kirillica, to budiet pravilno Azbuka. Litiera, eto łatinskoje zaimstvovanije skorieje vsieho čieriez katolicizm.

Ciapier čytajuć

«Biełaruś pieradusim». Što viadoma pra 23‑hadovaha aficera śpiecnaza, jakoha asudzili na 19 hadoŭ za «zdradu dziaržavie»17

«Biełaruś pieradusim». Što viadoma pra 23‑hadovaha aficera śpiecnaza, jakoha asudzili na 19 hadoŭ za «zdradu dziaržavie»

Usie naviny →
Usie naviny

Nampalita pahraničnaj zastavy z Chojnikaŭ adpravili ŭ kałoniju pa spravie Hajuna6

Azaronak vystupiŭ u humarystyčnym «DCH šou»18

U Minsku bolš nie budzie kamiercyjnaha dolevaha budaŭnictva3

Nietańjachu: Paśla ŭdaraŭ pa «Jandeksie» kolkaść antysiemickich botaŭ skaraciłasia na 60%6

Zatrymany hałoŭny padazravany ŭ padpale ratušy Limoža: heta levy radykał21

Zialenski: Amieryka vielmi choča, ale nie moža spynić Rasiju4

Jak u Polščy zarehistravać zamiežny dakumient?1

U Minsku 17‑hadovaha alimpijadnika pa historyi abvinavacili ŭ reabilitacyi nacyzmu14

Na miažy dźviuch Karej raście napružanaść. Sieuł pryhraziŭ Pchieńjanu žorstkim adkazam5

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

«Biełaruś pieradusim». Što viadoma pra 23‑hadovaha aficera śpiecnaza, jakoha asudzili na 19 hadoŭ za «zdradu dziaržavie»17

«Biełaruś pieradusim». Što viadoma pra 23‑hadovaha aficera śpiecnaza, jakoha asudzili na 19 hadoŭ za «zdradu dziaržavie»

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić