Ministerstva kultury vyznačyła ałharytm evakuacyi historyka-kulturnych kaštoŭnaściaŭ pry ŭzbrojenych kanfliktach i nadzvyčajnych situacyjach. Adnak z-za jurydyčnaj kalizii ŭ zakanadaŭstvie evakuacyi dahetul nie padlahajuć muziejnyja, archiŭnyja i biblijatečnyja fondy, tolki vybranyja pradmiety.
Jak vynikaje z pastanovy Ministerstva kultury № 83, apublikavanaj na Nacyjanalnym pravavym internet-partale, novy paradak rehuluje evakuacyju ŭ vypadku nadzvyčajnych situacyj abo ŭzbrojenaha kanfliktu vyklučna «historyka-kulturnych kaštoŭnaściej». Toje ž prapisana i ŭ dziejučym Zakonie ab hramadzianskaj abaronie.
Adnak zhodna z Kodeksam ab kultury, status historyka-kulturnaj kaštoŭnaści majuć tolki tyja abjekty, jakija aficyjna ŭniesieny ŭ adpaviedny Dziaržaŭny śpis.
Takim čynam, pieravažnaja bolšaść zvyčajnych muziejnych ekspanataŭ, pradmietaŭ u archiŭnych i biblijatečnych fondach, jakija źjaŭlajucca prosta «kulturnymi kaštoŭnaściami», jurydyčna nie padpadajuć pad dziejańnie hetych dakumientaŭ, a značyć i pad evakuacyju ŭ vypadku nadzvyčajnych situacyj.
U tekście instrukcyi taksama ničoha nie śviedčyć pra toje, što evakuacyi padlahajuć nieruchomyja pomniki architektury, jakija mohuć być razabranyja i sabranyja znoŭ, jak naprykład draŭlanyja ikanastasy, ałtary ci cełyja budynki, jak tyja, što źbierahajucca ŭ Biełaruskim dziaržaŭnym muziei narodnaj architektury i pobytu.
Abaviazak pa padrychtoŭcy da evakuacyi aficyjnych kaštoŭnaściej kładziecca na ich ułaśnikaŭ, jakija pavinny raspracavać płany vyvazu i ŭzhadnić ich ź miascovymi ŭładami i Ministerstvam pa nadzvyčajnych situacyjach. Instrukcyja ŭvodzić žorstkuju čarhovaść vyvazu pomnikaŭ u zaležnaści ad ich aficyjnaj katehoryi ŭ Dziaržaŭnym śpisie.
U pieršuju čarhu transpartam i milicejskaj achovaj buduć zabiaśpiečvacca kaštoŭnaści katehoryj «0» (suśvietnaje značeńnie) i «1» (mižnarodnaje značeńnie). Abjekty katehoryj «2» (respublikanskaje značeńnie), «3» (rehijanalnaje) i pradmiety «biez katehoryi» buduć evakujavacca ŭ druhuju čarhu.
Tak, u pieršuju čarhu ź miemaryjała «Bresckaja krepaść-hieroj» i z fondaŭ Muzieja historyi Vialikaj Ajčynnaj vajny ŭ Minsku abaviazany evakujavać frahmienty cahlin sa ścien Bresckaj krepaści z nadpisami «Umirajem nie sramia» i «1941 hod 26‑ho ijunia nas było troje…», a taksama kalekcyju samarobnaj partyzanskaj zbroi i rukapisnych partyzanskich časopisaŭ, bo ŭsie jany majuć 1‑iu katehoryju kaštoŭnaści.
Razam ź imi pryjarytetny status dla vyratavańnia majuć aryhinalnyja pražskija vydańni Francyska Skaryny 1517—1518 hadoŭ sa zboraŭ Nacyjanalnaj biblijateki, rukapisy vieršaŭ Janki Kupały, jeŭrapiejskija špalery XVI stahodździa ź Mirskaha zamka i ŭnikalnyja artefakty z raskopak staražytnaha Biareścia.
U toj ža čas znakamitaja kalekcyja tvoraŭ mastakoŭ Paryžskaj škoły, jakaja była sfarmiravanaja pa inicyjatyvie byłoha kiraŭnika «Biełhazprambanka» Viktara Babaryki, budzie evakujavacca ŭ druhuju čarhu, bo jana maje tolki 2‑iu katehoryju kaštoŭnaści. U hetaj kalekcyi — aryhinalnyja pałotny Marka Šahała, Chaima Sucina i Pinchusa Kremienia.
U 2020 hodzie jabaćka Amina «aktyŭna hałasavała» za Łukašenku. A ciapier nie razumieje, čamu rodnaja maci na jaje daniesła, a milicyja zatrymała33
Kamientary