Biełaruskaja muzykantka trapiła na histaryčny fiestyval u Polščy — i ciapier šyje kaściumy roznych epoch
Da staražytnych spadnic padšyvajucca admysłovyja kišeni — kab pakłaści telefon, padklučany da internetu. Hanna Lepiaškievič dzielicca niekatorymi sakretami, pra jakija daviedałasia, pryjšoŭšy ŭ histaryčnuju rekanstrukcyju. Jana trapiła na fiestyval jak muzykantka, ale zacikaviłasia — i ciapier sama stvaraje vobrazy staražytnych pryhažuń. Čamu niekatoryja žančyny vystupajuć u mužčynskich kaściumach, kolki kaštuje ŭbor i dzie kupić azdableńnie XII stahodździa, jana raskazała vydańniu Most.
Hanna — prafiesijnaja muzykantka, jana hraje na cymbałach i vystupaje ŭ składzie hurta Vadanosava Band. Razam z kalektyvam dziaŭčyna trapiła na histaryčny fiestyval u Tykocinie — nievialikim horadzie pad Biełastokam. Tady ŭ jaje navat nie było paŭnavartasnaha kaściuma — pryjšłosia pazyčyć u Kaciaryny Vadanosavaj, muzykantki i śpiavački, jakaja zajmajecca rekanstrukcyjaj i vyvučaje histaryčnuju modu.
Atmaśfiera mierapryjemstva dziaŭčynu ŭraziła.
«Heta, pa sutnaści, koła adnadumcaŭ i paplečnikaŭ. Vy razam źbirajeciesia, dzieliciesia tym, što znajšli, niejkimi krynicami, fotazdymkami, rečami, — apisvaje jana rekanstruktarskuju supolnaść. — Mnie spadabałasia ŭsio: hrać dla ludziej, razmaŭlać ź imi, siadzieć u namiocie i rabić niešta svajo. A ludzi vakoł chodziać i hladziać na ciabie, jak na ekspanat. Heta byŭ taki momant, kali ty razumieješ, što adkryvaješ dla siabie novy śviet».
Adzin stroj — heta sotni jeŭra i miesiacy pracy
Paśla pieršaha fiestyvalu Hanna vyrašyła sabrać ułasny kaścium — vobraz kryvičanki kanca XI—XII stahodździa. Jon składajecca ź niekalkich elemientaŭ: kašuli, paniovy (vierchniaj spadnicy), pojasa, hałaŭnoha ŭboru i ŭpryhažeńniaŭ. Kab zrabić jaho maksimalna blizkim da histaryčnaha, jana zamaŭlała materyjały ŭ śpiecyjalnych kramach dla rekanstruktaraŭ — takich, što vyrablajuć tkaniny i azdableńnie z ulikam uzoraŭ minułych časoŭ.
Sam praces patrabuje nie tolki hrošaj, ale i viedaŭ. Hatovych vykrajek amal niama, šmat što davodzicca źbirać litaralna pa kavałkach — pa fotazdymkach, apisańniach i daśledavańniach.
Hanna vykarystała kopiju vizantyjskaha šoŭku — darahoha materyjału, jaki ŭ minułym mahli sabie dazvolić tolki zamožnyja ludzi. Ale praca ź im akazałasia składanaj.
«Jon prosta raspaŭzajecca ŭ rukach. Siadziš i dumaješ, jak jaho padšyć, kab jon nie razvaliŭsia», — pryznajecca jana.
Častku rečaŭ Hanna rabiła samastojna, častku — kuplała abo zamaŭlała. Na toje, kab sabrać uvieś stroj, pajšło niekalki miesiacaŭ i kala 200 jeŭra.
Navošta žančyny šyjuć mužčynskija kaściumy
Hanna kaža, što rekanstrukcyja nie zaŭsiody daje adčuvańnie poŭnaha «pieranosu» ŭ minułaje. Na fiestyvalach zastajecca sučasnaść: ježa, infrastruktura, bijatualety, telefony. Dla apošnich da spadnic padšyvajuć admysłovyja kišeni.
Niekatoryja ŭdzielnicy vybirajuć mužčynskija vobrazy, kab mieć bolš mahčymaściaŭ dla ŭdziełu. Tyja ŭdzielničajuć u bitvach, demanstrujuć zbroju, a žanočyja roli ŭ takich imprezach časta zvodziacca da bytavych zadač abo prosta prysutnaści ŭ kaściumie.
Hanna taksama płanuje stvaryć mužčynski vobraz XIX stahodździa — jon daść bolš mahčymaściaŭ dla ŭdziełu ŭ rekanstrukcyi. Akramia taho, jana choča navučycca fiechtavać na šablach, što taksama papularna na fiestyvalach.
Minskija studenty pašyli kalekcyju strojaŭ u duchu Radziviłaŭ
Ad žycharki Połackaha kniastva da šlachcianki časoŭ paŭstańnia Kalinoŭskaha — pahladzicie, jakija stroi šyje Kaciaryna Vadanosava FOTY
«Pieršaje, što paprasiŭ pieradać ź Biełarusi — indziejski stroj, draŭlanaje kanoe i cipi». Chto takija «biełaruskija indziejcy» i jak jany žyvuć
«U XVIII stahodździ ŭ Reč Paspalituju z Turcyi pryjechaŭ moj prodak. Armianin. Jaho zvali Paschalija Akapian, a na tutejšy manier Paschalis Jakubovič». Naščadak tkača adradziŭ vyrab słuckich pajasoŭ
«Navat 300 krupinačak — lepš, čym nul». Jak biełaruska z ZŠA źbiraje i zachoŭvaje tradycyjnyja narodnyja stroi
Ciapier čytajuć
U 2020 hodzie jabaćka Amina «aktyŭna hałasavała» za Łukašenku. A ciapier nie razumieje, čamu rodnaja maci na jaje daniesła, a milicyja zatrymała35
Kamientary