«Raźliŭ Heineken» z pacham kanalizacyi. Čamu ŭ Lidzie znoŭ śmiardzić raka?
Žychary Lidy i Lidskaha rajona znoŭ skardziacca na niepryjemny pach z raki. Vada vyhladaje brudnaj, na pavierchni kałychajucca zdochłyja ryby, a smurod u niekatorych miescach nastolki mocny, što ludzi starajucca nie padychodzić da bieraha. Heta nie novaja prablema: padobnyja historyi paŭtarajucca ŭžo nie pieršaje leta.
«Raźliŭ Heineken»
Adzin z žycharoŭ Lidčyny miarkuje ŭ sacsietkach, što prablema moža być źviazanaja sa sastarełymi haradskimi ačyščalnymi zbudavańniami i tym, što ludzi skidvajuć letam adkidy ŭ rečku.
Inšyja žychary ŭdakładniajuć, što asabliva mocny smurod idzie ad Astraŭlanki — nievialikaj raki, jakaja praciakaje praź Lidu.
— Voś jana vielmi śmiardziučaja i brudnaja. Miascovyja nazyvajuć jaje «Śmiardziučkaj», a moładź — «raźlivam Heineken», — raskazaŭ u sacsietkach adzin ź lidačan.
Žartaŭlivaja nazva, imavierna, źjaviłasia praź niezvyčajny koler vady. Ale za miascovym humaram staić prablema, jakaja ciahniecca nie pieršy hod.
Ryba hinuła, a ad vady pachła kanalizacyjaj
Dzitva — 93‑kiłamietrovaja raka, bolšaja častka jakoj praciakaje pa terytoryi Biełarusi. Jana biare pačatak u Litvie, prachodzić praź Lidski rajon i ŭpadaje ŭ Nioman kala Biarozaŭki.
U race navat vodzicca račnaja stronha— heta najlepšy pryrodny siertyfikat jakaści vady. U pojmie Dzitvy sustrakajucca dziasiatki vidaŭ ptušak, u tym liku redkija. Ale raka nieadnarazova sutykałasia z surjoznym zabrudžvańniem.
Jašče ŭ lipieni 2014 hoda žychary vioski Daržy paviedamlali pra miortvuju rybu i mocny niepryjemny pach. Čynoŭniki tady hałoŭnaj pryčynaj nazvali anamalnuju śpioku: vada prahrełasia, a kolkaść kisłarodu ŭ joj istotna źniziłasia.
U 2018 hodzie było zafiksavana čarhovaje zabrudžvańnie, źviazanaje sa ściokami Lidskaj ŽKH. Adnaho z adkaznych supracoŭnikaŭ pradpryjemstva tady pryciahnuli da adkaznaści, ale abyšoŭsia jon tolki štrafam.
Ale asabliva ciažkaj stała situacyja letam 2019 hoda. Vada ŭ Dzitvie paciamnieła, stała kałamutnaj i pakryłasia šerymi šmatkami. Na bierahach znachodzili miortvuju rybu, a miascovyja žychary skardzilisia na rezki pach kanalizacyi i chimii.
Utrymańnie kisłarodu ŭ vadzie tady ŭpała da krytyčnaha ŭzroŭniu. Pryčynaj nazyvali technałahičny zboj na ačyščalnych zbudavańniach sumna viadomaj ź jašče minułych razoŭ Lidskaj ŽKH: praź śpioku paciarpieŭ aktyŭny hlej — mikraarhanizmy, jakija ŭdzielničajuć u ačystcy ściokavych vod.
U vyniku ŭ raku trapili niedastatkova ačyščanyja ścioki, a kancentracyja niekatorych zabrudžvalnych rečyvaŭ pieravysiła dapuščalnyja pakazčyki.
«Miortvaja Dzitva»
U 2019 hodzie prablemu zabrudžvańnia Dzitvy publična ŭzdymaŭ hramadski aktyvist ź Biarozaŭki Vitold Ašurak. Kala vioski Šyrokaje jon znajšoŭ miesca, dzie ŭ raku skidalisia adchody.
Razam ź Siarhiejem Pantusam Ašurak vyjšaŭ da budynka Lidskaha rajvykankama z płakatam «Miortvaja Dzitva». Za niesankcyjanavany pikiet jaho aštrafavali.
Aktyvist taksama źviartaŭsia ŭ prakuraturu i patrabavaŭ rasśledavać abstaviny zabrudžvańnia. U 2020 hodzie kryminalnuju spravu pa fakcie zabrudžvańnia raki adnavili.
Vioska Šyrokaje, miesca dzie ŭ Dzitvu skidalisia adchody
U 2021 hodzie Vitold Ašurak pamior u škłoŭskaj kałonii. Praź niekalki hadoŭ prablema, da jakoj jon sprabavaŭ pryciahnuć uvahu, znoŭ nahadvaje pra siabie.
Pryjšło leta — i ŭsio paŭtaryłasia
Ciapier u sacsietkach publikujuć videa z kałamutnaj vadoj, dzie płavaje zdochłaja ryba, i skarhi na smurod. Miascovyja žychary kažuć, što kala raki ciažka znachodzicca.
«Dapamažycie, kali łaska, niejak vyrašyć pytańnie ź Dzitvaj! Jaki hod niechta niešta źlivaje ŭ raku, i znachodzicca pobač prosta niemahčyma!» — źviarnuŭsia da ŭładaŭ adzin z žycharoŭ.
2 lipienia ŭ telehram-kanale miascovaha rajvykankama źjaviŭsia adkaz uładaŭ. Pavodle jaho, ŽKH ciapier pracuje nad likvidacyjaj pryčyn situacyi i łakalna čyściać rečyšča.
Pry hetym ułady nie ŭdakładnili, što mienavita stała pryčynaj ciapierašniaha zabrudžvańnia i niepryjemnaha pachu.
U Lidzie taksama zaviaršajecca rekanstrukcyja haradskich ačyščalnych zbudavańniaŭ. Ciapier tam iduć puskanaładačnyja raboty i kompleksnaje vyprabavańnie novaha abstalavańnia. Ułady raźličvajuć, što madernizacyja palepšyć jakaść ačystki ściokavych vod i dapamoža źmienšyć zabrudžvańnie Dzitvy. Zaviaršyć usie nieabchodnyja pracedury płanujuć ciaham dvuch miesiacaŭ.
Kamientary