«Biełoruśsija ni pri čiom!» Leanid Parfionaŭ adkazaŭ na pytańnie, čyj Šahał
Viadomy rasijski žurnalist Leanid Parfionaŭ daŭ vialikaje intervju Irynie Šychman dla jutub-kanała «A pohovoriť?» Stojačy kala mahiły Marka Šahała ŭ Sien-Pol-de-Vansie na poŭdni Francyi, jon siarod inšaha parazvažaŭ pra tvorčuju spadčynu i prynaležnaść słavutaha mastaka. Biełarusy da hetaha tvorcy, jak jon pierakanany, uvohule dačynieńnia nie majuć.
«Niejki čas tamu, moža hady z try, była vystava ŭ Albiercinie ŭ vienskaj Šahała. Tam było šmat ź japonskich zboraŭ, čaho ja i ŭjavić nie moh, i tam było stolki Rasii! Ja nikoli nie bačyŭ u Šahała, kab stolki śniehu, draŭlanych płatoŭ, sałdat z samavarami. […] I jon, kaniešnie, heta nios usio. Heta dziŭnaja sprava da pytańnia pra toje, što tam ź dziacinstva, ź junactva. Jak jon [pranios] hety Viciebsk, hety Idyšłend, hety kosmas, niejkaje maleńkaje zusim pasielišča (pavodle źviestak pierapisu nasielnictva 1897 hoda, u hubiernskim centry Viciebsku žyli 65 871 čałaviek — u realijach taho času horad byŭ zusim nie mały, nasielnictva Minska, naprykład, składała 91 tysiaču — NN), ź jakoha možna stvaryć ceły kosmas u śviecie mastaka», — razvažaje Parfionaŭ.
Iryna Šychman u suviazi z hetym zadaje jamu pytańnie:
— Voś, darečy, pra nacyjanalnaść. Voś jaho čyim mastakom ličycie? Ruskim? Biełaruskim? (u apošnim słovie vyrazna čujecca ironija. — NN).
— Nie, nie, — rašuča piarečyć Parfionaŭ. — Biełoruśsija ni pri čiom! Jon ruski i francuzski mastak jaŭrejskaha pachodžańnia. Jaŭrejskaść, viadoma, vielmi mocna, ale škoła jahonaj vyvučki, da jakoj jon naležaŭ — heta, viadoma, ruski srebny viek, a paśla Paryž pieradvajenny, pierad Pieršaj suśvietnaj vajnoj».
«Mastak rasijskaha pachodžańnia z maleńkaj vioski Viciebsk». U Rejmskim sabory pra Marka Šahała pišuć nisianiecicu
U Francyi znoŭ abvastryłasia sprečka vakoł karciny Marka Šahała pad stollu Paryžskaj opiery
U Viciebsku pradali budynak byłoha chiedara, dzie vučyŭsia Mark Šahał
Uspaminy Beły Šahał pakazvajuć niečakany Viciebsk. I raskryvajuć jašče adnu tajamnicu karcin Šahała
Parfionaŭ pra Šahała: «Heta ruski madern, nie isnavała nijakaha biełaruskaha žyvapisu»
Ciapier čytajuć
Stalinista-jabaćku z Homiela zatrymali paśla taho, jak jon zaprasiŭ Łukašenku na hvałtoŭnaje zakryćcio svajho treciaha kafe19
Kamientary