«Атрымліваю велізарнае задавальненне». У беларускай вёсцы пасяліліся камерунскія козы
Ліяна Станіславовіч планавала заняцца гаспадаркай на пенсіі, але карлікавыя козы ўварваліся ў яе жыццё раней. Сёння яна доіць чатырох камерунак, атрымлівае малако тлустасцю да 10% і гатуе з яго сыры проста ў вёсцы Пціч Мінскага раёна, піша pristalica.by.
Як камерункі апынуліся ў Пцічы
Сям'я пераехала з Мінска на вёску 10 гадоў таму. Цяпер у Ліяны чатыры ўлюбёнкі — Мілачка, Сеня, Лакцюша і Ліра. А пачалося ўсё проста з пошуку смачнага казінага малака.
Аднойчы Ліяна ўбачыла аб'яву пра продаж малака незвычайных камерунскіх і нубійскіх коз і прапанавала мужу паспрабаваць яго.
«Паехалі па малако, а вярнуліся з разуменнем, што ў нас будзе свая козачка, — успамінае яна. — Муж у машыне пажартаваў: «Ну што, заўтра едзем па казу?» Праз тыдзень мы сапраўды купілі першую — Сцешу».
Але Сцеша давала мала малака, таму з часам пераехала ў экапарк як дэкаратыўная ўлюбёнка. Затое гаспадыня ўжо дакладна ведала, на якія якасці звяртаць увагу пры выбары пасля.
Сёння ў Ліяны невялікі, але дружны статак. Цікавая дэталь: тры казы, хоць іх куплялі ў розных гаспадарках, — родныя сёстры па бацьку, чыстакроўным казлу з амерыканскімі каранямі. Такіх казлоў завозяць з-за мяжы, старанна адбіраючы пароду па малочнасці і здароўі.
Чаму выбралі камерунскіх коз
Яны выглядаюць як цацачныя, але па якасці і колькасці малака не саступаюць буйным пародам, даючы да некалькіх літраў у дзень у пік лактацыі.
Важная дэталь: у малака гэтай пароды няма характэрнага «казінага» паху.
«Па смаку яно саладкаватае, сметанковае, бліжэй да каровінага, — расказвае Ліяна. — Тлустасць даходзіць да 8—10%, па сутнасці гэта амаль вяршкі. Але тлушч размеркаваны інакш, таму няма рэзкага прысмаку, і малако лягчэй засвойваецца».
Як даглядаюць коз
Казоўнік Ліяна і яе муж Дзмітрый будавалі самі. У гаражы захоўваецца сена, а ў цёплай частцы жывуць жывёлы.
«Карлікавыя козы дрэнна пераносяць вільготнасць і скразнякі, але да маразоў ставяцца спакойна. На ноч іх зачыняем, а днём яны падоўгу гуляюць у двары пад наглядам», — расказвае гаспадыня.
Рацыён: добрае сена (ідзе па 2‑3 кг на казу ў дзень), венікі, збожжасумесі, свежая гародніна і садавіна. Ліяна штогод нарыхтоўвае каля трох соцень венікаў — з бярозы, клёну і іншых дрэў.
Усім козам выдалілі рогі для бяспекі: жывёлы вельмі рухавыя, шмат бадаюцца і ў гульнях могуць траўмаваць адна адну.
Кожная каза ведае сваю мянушку, каманды «дадому», «гуляць», «смачняшка» — і сваё месца ў чарзе на дойку. Калі хтосьці сунецца не ў сваю чаргу, пачынаецца абурэнне.
«Даіць іх трэба два разы на дзень, на адну казу ідзе 3—5 хвілін, — расказвае дэталі працэсу Ліяна. — Я атрымліваю велізарнае задавальненне і ад працэсу, і ад камунікацыі з козамі. Адзіны мінус — амаль няма магчымасці паехаць некуды надоўга: догляд і дойка абавязковыя кожны дзень».
Сужонцы кожны дзень п'юць малако камерунак у чыстым выглядзе і частуюць ім суседзяў. Ліяна таксама робіць з яго хатнія мяккія сыры, тварог, ёгурты, кефір, масла і нават згушчонку.
Яна ўпэўненая ў карысці такой прадукцыі:
«Ведаю бабуль, якія ўсё жыццё трымалі коз і заставаліся бадзёрымі даўгавечнікамі з яснай галавой. Заўсёды думала: вось і мая старасць будзе такой. Я ўжо заўважаю пазітыўны эфект, да таго ж гэта проста смачна».
Каментары