Pamior historyk i adzin z ajcoŭ ruchu za niezaležnaść Michaś Čarniaŭski

Michaś Čarniaŭski byŭ historykam, archieołaham, krajaznaŭcam. Jon byŭ u tym hurcie ludziej, jakija ŭ saviecki čas u Minsku pryncypova havaryli pa-biełarusku i farmavali padpolny ruch za niezaležnaść.

Ankałahičnaja chvaroba prypyniła niastomnuju pracu historyka i nieŭzabavie viarnułasia.

Jon naradziŭsia 7 sakavika 1938 hoda ŭ vioscy Kruci Miadzielskaha rajona. Historyjaj, archieałohijaj zachapiŭsia jašče ŭ dziacinstvie. Jašče ŭ junactvie sutyknuŭsia z ulotkami Smarhonska-Miadzielskaha niezaležnickaha padpolla, hrupy Raścisłava Łapickaha. Jany vyklikali vialikija pieražyvańni ŭ dušy padletka, što i sam bačyŭ rusifikacyju i niespraviadlivaść savieckaha režymu.

Vučyŭsia ŭ Minsku, staŭ navukoŭcam. Razam z Uładzimiram Karatkievičam, Zianonam Paźniakom byŭ udzielnikam kłuba valnadumnaj biełaruskaj intelihiencyi «Akademičny asiarodak», razhromlenaha ŭ 1973–74. Michaś Čarniaŭski tady byŭ zvolnieny z pracy, sutyknuŭsia z KDB.

Niahledziačy na pieraploty ŭłasnaha žyćcia, Čarniaŭski znachodziŭ mahčymaść padtrymlivać Uładzimira Karatkieviča, Łarysu Hienijuš i dziasiatki prostych biełaruskamoŭnych chłopcaŭ i dziaŭčat, dałučaŭ ich da hramadskaj dziejnaści.

U 1988–1989 Čarniaŭski byŭ siarod stvaralnikaŭ Narodnaha Frontu, adradžaŭ sacyjał-demakratyju.

Jak navukoŭca, Michaś Čarniaŭski vyvučaŭ niomanskuju archieałahičnuju kulturu i kryvinski varyjant narvienskaj kultury, daśledavaŭ kremniezdabyŭčyja šachty ŭ Vaŭkavyskim rajonie, pomniki kamiennaha i bronzavaha vieku ŭ inšych miaścinach Biełarusi. Udzielničaŭ u padrychtoŭcy «Historyi biełaruskaha mastactva», «Archiealohii Biełarusi» i «Historyi Biełarusi» ŭ šaści tamach. Kansultavaŭ encykłapiedyju «Archieałohija i numizmatyka Biełarusi» i Encykłapiedyju historyi Biełarusi.

Michaś Čarniaŭski napisaŭ i zachaplalnyja dziciačyja knihi pra staražytnyja časy: «Strała Rasamachi», «Vohniepakłońniki».

Jaho zacikaŭlenaści nie abmiažoŭvalisia staražytnaj historyjaj. Dziela papularyzacyi zabytych staronak historyi Biełarusi, Čarniaŭski napisaŭ knihi «Pravadyr kryłatych vieršnikaŭ Jan Karol Chadkievič», «Dziesiać bitvaŭ» i «Jak pošuh małanki. Raścisłaŭ Łapicki». Apošniaja viartała historyi zabytaje imia adnaho z udzielnikaŭ paślavajennaha antysavieckaha supracivu.

Hetym letam Michaś Čarniaŭski źbiraŭsia ździejśnić daŭniuju maru — zładzić raskopki haradzišča ŭ rodnaj vioscy. Ciapier heta musić zrabić jahony syn, taksama archieołah. Pachavańnie Michasia Čarniaŭskaha adbudziecca 22 studzienia na radzimie, u vioscy Kruci Miadzielskaha rajona Minskaj vobłaści.

Pres-słužba BSDP paviedamlaje, što raźvitańnie projdzie ŭ Domie Smutku, što na Kabuškina, 49 (zajezd z vulicy Kulašova, rajon Partyzanskaha pr-ta).

«Naša Niva» vykazvaje samyja ščyryja spačuvańni siamji i blizkim sp. Čarniaŭskaha.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0