«Siadžu ŭ trusach, zamiarzaju». U sacsietkach vyśmiejali čarhovuju strašyłku ANT pra «zamiarzajučuju Jeŭropu»
Tema «zahnivajučaha» i «zamiarzajučaha» Zachadu daŭno stała kłasikaj biełaruskaj dziaržprapahandy. Z nadychodam zimy telekanały pačynajuć pałochać hledačoŭ choładam u kvaterach jeŭrapiejcaŭ i niepasilnymi kamunalnymi taryfami. Čarhovy siužet ANT vyklikaŭ škvał emocyj hledačoŭ.
«Pavodle danych Jeŭrastata, bolš za 41 miljon čałaviek u ES nie mohuć dazvolić sabie padtrymlivać naležnaje aciapleńnie. Pry hetym dźvie traciny tych, chto znachodzicca ŭ tak zvanaj enierhietyčnaj biednaści, žyvuć u čatyroch najbujniejšych ekanomikach ES.
Pracent takich ludziej u krainach vahajecca ad mienš čym 3 da 19 pracentaŭ. Pakazčyk u 10 pracentaŭ pieravyšany ŭ Litvie, Ispanii, Partuhalii, na Kipry i ŭ Francyi. Tak, u Ispanii 8,5 miljona čałaviek nie zmahli aciaplać svaje damy. U Francyi hetaja ličba skłała 8,1 miljona», — paviedamili prapahandysty.
Reakcyja aŭdytoryi nie prymusiła siabie čakać: pad videa źjaviŭsia škvał niehatyŭnych i iraničnych kamientaroŭ. My sabrali samyja pakazalnyja ź ich.
«Na kaho heta raźličana?»
Hledačoŭ ščyra ździviła adarvanaść naviny ad realnaści.
«A jeŭrapiejcy pra heta viedajuć?» — pytajucca ŭ kamientarach.
«A my ŭ Jeŭropie hetaha i nie viedajem», — adkazvajuć im žychary ES.
«Adkul takaja prapahanda?», «Nudzić ad takoj chłuśni», «Brachnia», — aburajucca karystalniki.
Adzin z hledačoŭ zadajecca pytańniem:
«Boža, na kaho heta raźličana?».
Jamu tut ža dajuć vyčarpalny adkaz:
«Heta raźličana na svaich. Kab dumali, što jany žyvuć lepš za ŭsich! Dla tych, chto naohuł nie viedaje, dzie znachodzicca Ispanija i ŭ Jeŭropie zrodu nie byŭ».
«U Ispanii i na Kipry asabliva choładna»
Asablivuju viesiałość u kamientataraŭ vyklikała zhadka paŭdniovych krain jak miescaŭ, dzie ludzi pakutujuć ad choładu. Karystalniki iranizujuć z nahody klimatu:
«U Ispanii i na Kipry asabliva choładna», «U Ispanii. Nu tak, tam ža -40».
Žychary zhadanych krain śpiašajucca abvierhnuć tezisy prapahandy realnymi zvodkami nadvorja:
«U Ispanii ludzi mierznuć! Voś heta aniekdot! Zima ŭ Ispanii ciopłaja, bolš padobnaja da rasijskaj viasny. Na vulicy da +15°C, byvajuć viatry i daždžy, ale ŭ cełym znachodzicca na vulicy kamfortna».
Inšyja dadajuć kankretyki: «Žyvu ŭ Ispanii. Siońnia 15 śniežnia — 15 hradusaŭ ciapła. Zamiarzajuć», «Siadžu ŭ Madrydzie, u domie, zamiarzaju, u futbołcy, na vulicy +12, doma +22, boža, jakaja biada».
Realnyja ličby
Kab nie być hałasłoŭnymi, žychary krain ES — ad Polščy da Skandynavii — pačali dzialicca ličbami sa svaich žyrovak i pakazčykami termomietraŭ.
Voś viestki z krain Bałtyi:
«U Łatvii płaču za haz 170 jeŭra. Dom 160 kvadrataŭ. Doma 23 hradusy», «Žyvu ŭ Ryzie. Termahałoŭka radyjatara adrehulavanaja na 3.5, inakš u pakoi horača. Prablem z aciapleńniem nikoli nie było», «U Litvie z novaha hoda haz dla spažyŭcoŭ tańnieje na 10 pracentaŭ. Doma horača. U majkach chodzim»,
«Łatvija — adna z samych chałodnych krain u Jeŭropie. U subotu tolki druhi raz za hety hod ubačyŭ na vulicy śnieh, u kvatery 19‑22 hradusy, i heta ja navat batarei jašče nie ŭklučaŭ», «Litva, dom 160 m2, u miesiac haračaja vada i aciapleńnie mnie abychodziacca ŭ 150 jeŭra»,
«Supakojciesia, u kvatery +22 u śniežni, Litva. Ja razumieju, što vy b chacieli, kab było inakš».
Situacyja ŭ Polščy vyhladaje padobnym čynam:
«Polšča, u domie 23 hradusy, za miesiac płacim kala 150 jeŭra za haz (dom 120 m kv., uciepleny). Zarpłata ŭ mianie 1800 jeŭra, u muža 3000 jeŭra. Na kaho raźličana vaša prapahanda?»,
«Žyvu ŭ Polščy, vokny ŭsiu zimu adčynienyja», «Varšava, vokny na pravietryvańni. Aciapleńnie amal nie ŭklučajem, redka. U pakojach ciopła, chodzim u futbołkach i šortach».
Nie zmaŭčali i žychary poŭnačy Jeŭropy:
«Siadžu ŭ Chielsinki ŭ kvatery ŭ trusach…. 21 hradus….. choładna!…. treba, napeŭna, škarpetki i kašulu apranuć….. jak jany tak usio viedajuć?»,
«Žyvu ŭ Šviecyi. Hazavaha aciapleńnia nie bačyła. Usio na elektryčnaści. Ahni źziajuć i hirlandy na kožnym bałkonie. Na kaho hetaja łokšyna raźličana?»
«A jak spravy ŭ Rasii?»
Častka hledačoŭ prapanavała aŭtaram siužeta pahladzieć na situacyju bližej da ŭschodnich miežaŭ, zamiest taho kab chvalavacca za Jeŭrasajuz.
«Što jašče vydumajuć? A jak spravy ŭ Rasii? Jość statystyka?», — pytajucca ŭ kamientaryjach.
Ludzi cikaviacca: «A čamu ŭ «vialikaj hazavaj dziaržavie» ludzi mierznuć?» — i rajać: «Lepš by skazali, kolki ŭ Rasii ludziej biez haza ŭ chałodnych damach».
«35 hadoŭ adna i taja ž płaścinka»
Mnohija źviarnuli ŭvahu navat nie stolki na hłupstva samoj naviny, kolki na jaje nazojlivuju cykličnaść. Kamientatary adznačajuć, što biełaruskaje telebačańnie pracuje pavodle starych, pravieranych dziesiacihodździami mietadyčak: jak tolki nadychodzić zima, u efir zapuskajucca strašyłki pra «zamiarzajučy Zachad».
«Kožny hod adno i toje ž», «Znoŭ zamiarzajuć», «Što, znoŭ?», «Što, znoŭ? Kožny hod adno i toje ž», — pišuć karystalniki.
«Adhadaj krainu pa navinach», — iranizuje niechta z hledačoŭ.
Pry hetym u starejšaha pakaleńnia takaja rytoryka dziaržkanała vyklikała ŭstojlivyja fłešbeki z savieckaha minułaha.
«Jak heta mnie nahadała prahramu «Vriemia» ŭ sssraŭskim dziacinstvie. Viečna hałodnaja i zamiarzajučaja Jeŭropa i Amieryka. Kolki hadoŭ prajšło, a prapahanda ŭsio taja ž», —
dzielicca ŭražańniami adzin z hledačoŭ.
«35 hadoŭ adna i taja ž płaścinka», — dadaje inšy.
Cichanoŭskaja zastajecca dla prapahandy voraham numar adzin. Voś novyja mietadyčki, jany datyčać partretaŭ i achovy
«Ja taja samaja ŭ futry». Maładaja švačka pracavała ŭ futry, pakul dziaržTB raskazvała, što na fabrycy ŭ Žłobinie nie choładna
«Novych piatrušak vypuścili, chutka paśmiajomsia». Boty jak pa mietadyčcy kamientujuć vyzvaleńnie palitviaźniaŭ
«Jana nie vyhladała ščyraj, była ŭ mascy». Paŭlučenka pra sustreču Kaleśnikavaj ź biełaruskimi žurnalistami12
Kamientary
Nie viedaju jak na Kipry, a ŭ Ispanii biełarusy sapraŭdy mierznuć. Nijakaha centralnaha atapleńnia niama, a tapicca elektryčnaściu davoli doraha. Plus vialikaja vilhać u damach. Sami ispancy heta nie błaha pieranosiać, a voś biełarusy pakutujuć.