Jakuju došku dla narezki vybrać — draŭlanuju ci płastykavuju? Što kažuć śpiecyjalisty
Kali vybirajecie došku dla narezki, važna ŭličvać nie tolki zručnaść i daŭhaviečnaść, ale i pytańni hihijeny, biaśpieki praduktaŭ i navat mahčymy ŭpłyŭ na zdaroŭje. Žurnalisty The Washington Post raspytali ekśpiertaŭ, kab razabracca, jakuju došku lepš vybrać dla chatniaj kuchni. Adkaz nie taki prosty.
Doška dla narezki — adzin z samych zapatrabavanych pradmietaŭ na kuchni. Jana kantaktuje z syrym miasam, rybaj, harodninaj, sadavinoj, chlebam i ŭžo pryhatavanymi praduktami. Tamu pytańnie, ź jakoha materyjału jana zroblenaja, — nie tolki pra zručnaść abo daŭhaviečnaść, ale i pra biaśpieku ježy.
Doŭhi čas isnavała mierkavańnie, što draŭlanyja doški bolš niebiaśpiečnyja, bo bakteryi mohuć pranikać u ich pory i zastavacca tam nadoŭha. Adnak sučasnyja daśledavańni pakazvajuć, što hetyja mikraarhanizmy sapraŭdy mohuć traplać u drobnyja raskoliny draŭniny, ale tam jany pastupova hinuć, kali doška vysychaje. Tamu sama pa sabie draŭlanaja pavierchnia nie robić došku bolš niebiaśpiečnaj.
Razam z tym śpiecyjalisty adznačajuć, što takija doški patrabujuć bolš starannaha dohladu. Ich nielha myć u pasudamyjcy, bo vysokaja tempieratura moža sapsavać draŭninu. Paśla vykarystańnia došku treba pamyć uručnuju haračaj vadoj z myjnym srodkam, dobra vysušyć i tolki paśla hetaha prybrać.
Kali na došcy razrazali syroje miasa, jaje varta dadatkova pradezynfikavać. Dla hetaha ekśpierty rekamiendujuć pryhatavać słaby rastvor — kala 15 mł bytavoha adbielvalnika na 4 litry vady. Jaho nanosiać na pavierchniu doški, pakidajuć na niekalki chvilin, a zatym zmyvajuć čystaj vadoj.
Akramia taho, draŭlanyja doški treba čas ad času apracoŭvać charčovym minieralnym alejem i pry nieabchodnaści šlifavać, kab pavierchnia zastavałasia hładkaj.
Hałoŭnaja pieravaha płastykavych došak — ich možna biez prablem myć u pasudamyjcy. Vysokaja tempieratura i myjnyja srodki dazvalajuć efiektyŭna pazbavicca ad bolšaści bakteryj.
Adnak płastyk maje inšuju prablemu. Na im chutčej utvarajucca hłybokija barazionki ad naža, u jakich mohuć razmnažacca mikraarhanizmy. Pakolki płastyk nie maje por, vadkaść zastajecca na jaho pavierchni i vyparajecca pavolniej, čym na drevie, u jakoje jana pranikaje i raźmiarkoŭvajecca pa bolšaj płoščy. Tamu płastykavyja doški nieabchodna čaściej zamianiać, kab padtrymlivać naležny ŭzrovień biaśpieki na kuchni.
Ci varta bajacca mikrapłastyku?
Jašče adna prablema, pra jakuju ŭsio čaściej havorać daśledčyki, — mikrapłastyk.
Padčas narezki ad płastykavaj doški mohuć adździalacca drabniutkija čaścinki, jakija traplajuć u ježu. Niekalki daśledavańniaŭ užo pakazali, što płastykavyja doški sapraŭdy mohuć być adnoj z krynic mikrapłastyku ŭ racyjonie čałavieka. Adnak na hetym dakładnaść vysnoŭ zakančvajecca.
Navukoŭcy pakul nie mohuć upeŭniena skazać, jakuju kolkaść takich čaścinak čałaviek atrymlivaje, ci ŭsie jany pranikajuć u tkanki arhanizma i nakolki heta niebiaśpiečna dla zdaroŭja. Značeńnie maje i pamier čaścinak: bujniejšyja, chutčej za ŭsio, prosta vyvodziacca z arhanizma, a voś samyja drobnyja mohuć pranikać praz kletačnyja miembrany.
Akramia samoha płastyku, zaniepakojenaść vyklikajuć i chimičnyja rečyvy, jakija ŭvachodziać u jaho skład, — naprykład, płastyfikatary i farbavalniki. Daśledavańni na žyviołach užo pakazvali, što jany mohuć upłyvać na mikrabijom kišečnika, ale ci adbyvajecca toje samaje ŭ ludziej, pakul nieviadoma.
Ekśpierty padkreślivajuć: ryzyka, vierahodna, zaležyć ad taho, jak časta čałaviek karystajecca płastykavaj doškaj, nakolki jana znošanaja i kolki inšych krynic mikrapłastyku prysutničaje ŭ jaho paŭsiadzionnym žyćci.
Jakuju došku ŭsio ž vybrać?
Na siońnia śpiecyjalisty nie bačać pryčyn terminova admaŭlacca ad płastykavych abo draŭlanych došak, kali jany znachodziacca ŭ dobrym stanie.
Najlepšy varyjant — mieć na kuchni niekalki došak. Asobnuju vykarystoŭvać dla syroha miasa, a inšuju — dla harodniny, sadaviny, chleba i inšych praduktaŭ. Heta značna źnižaje ryzyku pierakryžavanaha zabrudžvańnia, kali bakteryi z syroha miasa traplajuć na ježu, jakaja nie budzie prachodzić dastatkovuju termičnuju apracoŭku.
Mnohija śpiecyjalisty pa biaśpiecy charčovych praduktaŭ i prafiesijnyja kuchary vykarystoŭvajuć prostuju schiemu: płastykavuju došku — dla syroha miasa, bo jaje lohka pradezynfikavać u posudamyjnaj mašynie, a draŭlanuju — dla ŭsich astatnich praduktaŭ.
Mienavita takoje spałučeńnie, na dumku ekśpiertaŭ, dazvalaje najlepš vykarystać pieravahi abodvuch materyjałaŭ.
Kamientary
dnúška, ‑a, n.
Doščačka, na jakoj kryšać miasa, aharodninu i pad.
2) Jaki płastyk?
---
Čamu draŭnina duba hnije pavolniej za inšych
dreva duba maje vyjaŭlenyja antybakteryjnyja i bakterycydnyja ŭłaścivaści. Hałoŭnymi pryčynami hetaha źjaŭlajucca vysokaje ŭtrymańnie dubilnych rečyvaŭ (tanin), ščylnaja struktura draŭniny i pryrodnaja ŭstojlivaść da mikraarhanizmaŭ.