Kažuć, u Rasii źniali žanočuju viersiju «Hrafa Monte-Krysta». Što heta za sieryjał?
Rasijski sieryjał pra dziaŭčynu, jakaja pomścić za svajo niespraviadlivaje źniavoleńnie, bje rekordy prahladaŭ. Jaho hladziać i ŭ Biełarusi.

«Choład», novy sieryjał ad rasijskich stryminhaŭ, — historyja pra mažoraŭ, siamju i baraćbu za spraviadlivaść z maładoj pryhožaj zorkaj u hałoŭnaj roli.
Stvaralniki nazyvajuć «Choład» ułasnaj viersijaj «Hrafa Monte-Krysta». Nahadajem toj siužet: hieroj Dziuma, niespraviadliva źniavoleny marak, źbiahaje z turmy paśla 14 hadoŭ za kratami i nabirajecca sił, kab adpomścić.
U «Hrafa Monte-Krysta» dziasiatki ekranizacyj. Časam scenarysty dazvalali sabie stavicca da siužeta advolna — pieranosili jaho ŭ dalokuju budučyniu i krainy ad Paŭdniovaj Karei da SSSR. Ale paŭsiul zachoŭvałasia asnoŭnaja siužetnaja schiema Dziuma: vialikaja kryŭda (čaściej za ŭsio praź iłžyvaje abvinavačvańnie), sychod u cień praź źniavoleńnie ci vyhnańnie, a potym viartańnie, kab adpomścić.
Taki šlach atrymaŭsia i ŭ Ženi Płotnikavaj, hieraini Lubovi Aksionavaj. Razam z mužam i maleńkaj dačkoj jana viartajecca ź siamiejnaha śviata i na darozie ŭstupaje ŭ kanflikt z kampanijaj mažoraŭ. Paśla Ženia pračynajecca ŭ balničnaj pałacie i daviedvajecca, što jaje muž i dačka zahinuli ŭ avaryi, zładžanaj tymi samymi mažorami.
Viadoma, takuju avaryju treba rasśledvać. I Ženi prapanujuć vybar: abo jana padpisvaje papieru, što ŭ trahiedyi vinavataja niejkaja treciaja mašyna, abo, jak pahražaje joj kałamutny advakat, budzie horš. Biada ŭ tym, što na tym siamiejnym śviacie dziaŭčyna vypiła hłytok niečaha ałkaholnaha — a značyć, jana i sama moža lohka akazacca vinavataj u biadzie.
Urešcie na rukach dziaŭčyny zaščoŭkvajucca kajdanki, i jaje advoziać u adnu z rasijskich kałonij. Spačatku maładaja ŭdava nie choča žyć i robić usio, kab najchutčej uźjadnacca z rodnymi, jakija pakinuli jaje ŭ toj avaryi. Ale potym Ženia vyrašaje pomścić.

U budučaha hrafa z ramana Dziuma, adnak, ničoha b nie atrymałasia biez adnaho hieroja. Jamu dapamahaje abat Faryja, katalicki śviatar, jaki vučyć niebaraku navukam i dzielicca ź im infarmacyjaj pra toje, dzie znajści skarby, karysnyja dla ździajśnieńnia pomsty.
U «Choładzie» skarby madernizavali, jak i samoha abata, zamiest jaho tam chitraja ekanamistka Jana. Ženia sustrakaje jaje ŭ karcary. Jana vučyć novuju siabroŭku, jak vyžyvać na zonie i ładzić finansavyja machinacyi, a zaadno raskazvaje joj pra tajemnyja rachunki na voli i toje, jak atrymać da ich dostup. Tyja aktyvy i dapamohuć Ženi pajści na pomstu.
«Choład» zdymali adrazu try rasijskija stryminhi — «Ivi», START i Wink. Bačna, kolki hrošaj układziena ŭ prajekt: raznastajnyja łakacyi ad bahataj Maskvy da kałonii ŭ śniezie, top-akciory nakštałt Lubovi Aksionavaj, Łarysy Huziejevaj i Piatra Fiodarava, prapracavanyja interjery i kolkaść masoŭki.
Stryminhi robiać na «Choład» vialikuju staŭku, i jana spracoŭvaje. Vyjšła tolki 2 z 10 sieryj prajekta, ale pra «Choład» užo bahata kažuć u sacsietkach, a stryminhi chvalacca pośpiechami — pieršaja sieryja sabrała try miljony prahladaŭ, na rasijskim «Kinapošuku» prajekt maje rejtynh u 7,9 bałaŭ z 10. Miarkujučy pa danych pošukavikaŭ, «Choład» aktyŭna hladziać i ŭ Biełarusi.
Prajekt mocna nahadvaje inšy vakołturemny chit apošnich hadoŭ, «Aŭtsors». Heta była historyja pra rasijskuju kałoniju strohaha režymu ŭ 90-ja, dzie jašče ładziać śmiarotnyja pakarańni. Tamtejšaja kamanda nahladčykaŭ vyrašaje pieradać prava na ich praviadzieńnie svajakam, čyich rodnych zabili tyja kryminalniki — zładzić, takim čynam, svajeasablivy aŭtsorsinh.
I «Aŭtsors», i «Choład» zadavolvajuć žadańnie hledača chacia b na ekranie pabačyć, jak adzin čałaviek pieramahaje sistemu. Mała chto ŭ ciapierašniaj Rasii ci Biełarusi pojdzie na adkryty supraciŭ, ale ž navat u samaj zakrytaj sistemie nakštałt turmy jość svaje ŭraźlivaści. Kościa z «Aŭtsorsa» i Ženia z «Chołada» biaruć ich na ŭzbrajeńnie i dajuć hledaču šans pabačyć toj maleńki pieramožny bunt, bieź jakoha ŭžo nijak. Ahresija, zahnanaja daloka praź niemahčymaść jaje vyrazić, vychodzić vonki, i robicca kryšku lahčej, hladač atrymlivaje svoj maleńki katarsis.

«Choład», jak i «Aŭtsors» — poŭnaja supraćlehłaść zachodnich sieryjałaŭ pra hieraičnych palicejskich, jakija abaraniajuć narod. Niekali takija sieryjały zdymali i ŭ Rasii — zhadajcie «Vulicy pabitych lichtaroŭ» — ale ciapier hladač bolš nie vieryć, što sistema zdolnaja abaranić spraviadlivaść. Tamu i ciahnucca da sieryjałaŭ, dzie čałaviek z naroda zmahajecca za spraviadlivaść i pieramahaje, u adroźnieńnie ad dziaržavy, jakaja zaŭždy ciabie kinie.
Ludzi, choć trochi znajomyja z sapraŭdnymi žanočymi kałonijami ŭ postsavieckich krainach, peŭna ž znojduć u «Choładzie» šmat adstupleńniaŭ ad realij u bok turemnych štampaŭ. Ale, zdajecca, kazka pra Monte-Krysta zaŭždy była tolki kazkaj, i nie varta stavicca da jaje inakš.
Naŭrad ci ŭ siońniašniaj Rasii zdolnyja źjavicca mocnyja prajekty, jakija b raskazvali praŭdu pra turmu. Ale turma — zručnaja scena, kab raskazać pra ŭzajemaadnosiny čałavieka ź sistemaj u najbolš nasyčanym farmacie.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary