Piter Cil: Zachad uratujuć nie pryhožyja słovy, a ciažkaja praca. Hałoŭny pryncyp maje być «spracoŭvaje ci nie spracoŭvaje»

Na praciahu apošnich dvaccaci hadoŭ Cil paśladoŭna papiaredžvaŭ pra niebiaśpiečnuju technałahičnuju stahnacyju čałaviectva. Na jaho pohlad, prykładna z 1970‑ch hadoŭ Zachad rezka zapavoliŭsia ŭ raźvićci.

Prahres praciahvaŭsia ŭ «śviecie bitaŭ» — kampjutarach, internecie, mabilnych technałohijach i prahramnym zabieśpiačeńni. Ale ŭ «śviecie atamaŭ» usio było značna horš. Mašynabudavańnie, chimičnaja, aerakaśmičnaja i jadziernaja inžynieryja pierastali być tymi śfierami, u jakija išli najlepšyja inžyniernyja kadry.

Pry kancy 1990‑ch važnym ruchavikom rostu staŭ internet. Ale, na dumku Cila, navat jaho było niedastatkova, kab vyvieści ŭsiu cyvilizacyju na novy ŭzrovień.

Cil bačyć u štučnym intelekcie vialiki šans na novy technałahičny ryvok i palapšeńnie ŭzroŭniu žyćcia ŭsich. «A ciapier ja dumaju, što, mahčyma, štučny intelekt — heta niešta bolšaje za internet i što jon, prynamsi patencyjna, zdolny znoŭ paskoryć rost — z usimi dobrymi i kiepskimi nastupstvami hetaha».

Ci varta zapavolvać ŠI?

Cil nie admaŭlaje ryzyki taho, što štučny intelekt, jaki značna pieraŭzydzie čałavieka, moža vyjści z-pad kantrolu.

«Navat kali imaviernaść składaje 5% ci 10%, heta davoli niebiaśpiečna», — davodzić vienčurny inviestar.

Ale z hetaha, davodzić Cil, nie vynikaje, što treba ruchacca pavolniej i zaŭsiody vybirać maksimalna aściarožny šlach.

«Kali ničoha nie rabić, kali ni ŭ adnym vymiareńni nie budzie prahresu, ja nie dumaju, što našy hramadstvy ŭvohule zmohuć narmalna funkcyjanavać», — ličyć Cil.

Arhumientujučy svoj pohlad, miljarder zaŭvažaje, što

zachodniaje hramadstva dziesiacihodździami trymałasia na niapisanym mižpakalenčym dahavory: dzieci pavinny žyć lepš za baćkoŭ. Heta aznačała ekanamičny rost, bolšy materyjalny dabrabyt, lepšuju miedycynu i novyja mahčymaści.

«I kali heta pierastaje pracavać, tady, na moj pohlad, usio hramadstva pačynaje pavodzić siabie vielmi, vielmi dziŭnym čynam. Ludzi časta ŭjaŭlajuć alternatyvu ŠI jak mirnaje, ustojlivaje hramadstva z nulavym rostam. Ja nie vieru, što alternatyva vyhladaje mienavita tak», — davodzić Cil.

Na jaho pohlad, biada libieralnych, svabodnych hramadstvaŭ Zachadu ŭ tym, što ŭ ich ciapier niama ŭpeŭnienaści, što ekanamičny rost budzie praciahvacca. Ludzi pierastali adčuvać, što stanovicca lepš. Palityka ŭsio bolš pieratvarajecca ŭ hulniu z nulavoj sumaj, u tryškaŭ kaptan: kab natačyć u adnym miescy, palityki adrazajuć u inšym.

«Ja nie dumaju, što ŠI — panaceja ad usiaho. Ale bieź jaho, dumaju, hetyja partyi, jakija dziejničajuć u łohicy hulni z nulavoj sumaj na krajnim pravym i krajnim levym fłanhach buduć prosta praciahvać ubiracca ŭ siłu», — ličyć Cil.

Pahroza demakratyi na Zachadzie

Jak davodzić Cil, tendencyja da pasłableńnia demakratyi sapraŭdy isnuje, i ŭ libieralnych hramadstvaŭ jość surjoznyja ciažkaści. Palityčnyja lidary skancentravanyja na tym, jak pryjści da ŭłady, a pytańnie, jak vypravić hłybokija strukturnyja prablemy hramadstva i ekanomiki, adkładajuć na paśla.

Niekalki dziesiacihodździaŭ niedastatkovaha ekanamičnaha rostu asłabili hramadskija suviazi. Mižpakalenčy hramadski dahavor razburyŭsia. Małodšamu pakaleńniu robicca ŭsio ciažej nabyć ci arandavać žyllo i dasiahnuć taho ŭzroŭniu materyjalnaha dabrabytu, jaki mieli papiarednija pakaleńni. Hiermaniju, Jeŭropu i častkova ZŠA Cil nazyvaje «hierantakratyjami» — hramadstvami, jakija ciapier pracujuć pieradusim na karyść starejšaha pakaleńnia.

Radykalnyja partyi nie prapanujuć dobrych rašeńniaŭ, ale jany časta pieršymi nazyvajuć prablemu. I tamu jany majuć padtrymku moładzi.

Cil nahadvaje, što na vybarach u Bierlinie partyja «Levyja» (Die Linke) atrymała 25% hałasoŭ u cełym, a siarod vybarščykaŭ da 24 hadoŭ za jaje prahałasavali 47%.

Ryzyka rezkaha pavarotu ŭleva isnuje i ŭ ZŠA. Realnuju niebiaśpieku Cil bačyć u «demakratyčnych sacyjalistach». U 1982 hodzie hetaja płyń naličvała kala 5000 čałaviek. Ale padčas vybarčaj kampanii Bierni Sandersa ŭ 2016 hodzie ź vieteranskaj supołki arhanizacyja pieratvaryłasia ŭ małady revalucyjny ruch. Kolkaść jaje aktyvistaŭ uzrasła da 50 000, a miedyjanny ŭzrost źniziŭsia z 66 da 33 hadoŭ.

Ci mahčyma zapavolić ŠI?

Na pohlad Cila, zapavolić raźvićcio ŠI było b mahčyma tolki ŭ tym vypadku, kali b isnavała sapraŭdnaja ščyraja supraca ŭsich dziaržaŭ. Ale takoje było b mahčymaje tolki, kali b isnavaŭ adziny suśvietny ŭrad, jaki mieŭ by realnuju ŭładu i realnyja miechanizmy prymusu.

«Taja častka mianie, jakaja zastajecca kłasičnym libierałam, ličyć, što takija leki mohuć akazacca horšymi za chvarobu. Viadoma, moža isnavać falšyvy hłabalny ŭrad, pry jakim vy šmat što abmiarkoŭvajecie, prymajecie mnostva davoli pustych zajaŭ — i na hetym usio. I, viadoma, isnuje ryzyka, što ŭ vyniku raźvićcio ŠI zapavolać na Zachadzie, ale nie ŭ Kitai», — papiaredžvaje Cil.

U hetym kantekście Cil rezka raskrytykavaŭ pazicyju Papy Lva adnosna ŠI.

«Kamunistyčnaja partyja Kitaja nie budzie słuchać Papy. A voś imaviernaść taho, što ludzi ŭ ZŠA jaho pasłuchajuć, jość. Tamu faktyčna encyklika Papy pracuje na Kamunistyčnuju partyju Kitaja. Ja nie kažu, što jon ahient kamunistaŭ, ale prynamsi jon vystupiŭ u roli karysnaha idyjota dla Kampartyi Kitaja», — krytykuje miljarder.

Pry hetym Cil nie zhodny i z žadańniem tłumačyć usie prablemy Zachadu kitajskim umiašańniem. Jon nazyvaje siabie žorstkim krytykam Kitaja i ličyć supiernictva ź im nadzvyčaj surjoznym, ale značnuju častku prablem zachodnija hramadstvy, na jaho pohlad, stvarajuć sami.

Čamu Jeŭropa mienš baicca ŠI?

Diopfnier źviarnuŭ uvahu na dziŭny paradoks. Amieryka tradycyjna asacyjujecca z technałahičnym aptymizmam, ale mienavita tam užo pratestujuć suprać ŠI. U Jeŭropie ž staŭleńnie časta bolš spakojnaje.

Na pohlad Cila, amierykancy bajacca ŠI tamu, što jon sapraŭdy ŭžo źmianiaje ich žyćcio.

«Viadoma, situacyja pa-raniejšamu vielmi dynamičnaja. Ale ŭ pieršym nabližeńni karcina takaja: u ZŠA adbyvajecca šmat, Kitaj chutka idzie śledam, a Jeŭropa adstała nadzvyčaj mocna. Tamu ŭ Jeŭropie hetaha prosta nie adčuvajuć. Heta nie adčuvajecca navat na ŭzroŭni karparacyj», — ličyć vienčurny inviestar.

Jon bačyć heta i pa Palantir. Prodažy kampanii amierykanskamu biźniesu chutka rastuć, bo karparacyi razumiejuć: treba terminova vyśvietlić, jak pracavać u novuju epochu.

U Jeŭropie takoha adčuvańnia terminovaści značna mienš: «Tam usio jašče zachoŭvajecca hetaja iniercyja: my možam pačakać. Nie rabi zaŭtra taho, što možna adkłaści na paślazaŭtra».

Patrebna kampietentnaść zamiest maralizatarstva

Sučasny publičny dyskurs pierahružany biazhłuzdym maralizatarstvam, kaža Cil. Hramadstva pastajanna aceńvaje ŭsio ŭ katehoryjach «dabra i zła», zusim zabyvajučy pra funkcyjanalnuju acenku «pracuje ci nie pracuje». U realnym śviecie niekampietentnaść z dobrymi namierami prynosić kudy bolš škody, čym žorstkaja, ale efiektyŭnaja praca.

Technałohii sami pa sabie niejtralnyja, padobna da zvyčajnaha naža, jakim možna jak pryhatavać viačeru, tak i ŭčynić złačynstva. Karać ci zabaraniać sam instrumient biazhłuzda, aceńvać treba tolki dziejańni kankretnych ludziej.

«My viadziom usie hetyja dyskusii pra dabro i zło, ale pry hetym vakoł nas prosta bieźlič kiepskaha. Jość šmat čaho nie złoha i nie dobraha, a prosta kiepskaha. Kali vy žyviacie ŭ śviecie, dzie 99% biźniesaŭ, kampanij, ludziej, palityčnych i biźnies-lidaraŭ całkam niekampietentnyja, heta i jość prablema», — davodzić miljarder.

Čamu dziaržava ŭsieahulnaha dabrabytu moža navučycca ŭ Arhienciny?

Vienčurny inviestar źviartaje ŭvahu na adnu z hałoŭnych strukturnych prablem dziaržaŭ usieahulnaha dabrabytu, da jakich adnosiacca i amal usie jeŭrapiejskija dziaržavy, — vysokija padatki i vialiki biudžetny deficyt.

Pry nulavych pracentnych staŭkach takuju madel možna było padtrymlivać doŭha. Ciapier absłuhoŭvańnie daŭhoŭ stanovicca ŭsio daražejšym.

Cil bačyć try bazavyja varyjanty: rezka skaračać dziaržaŭnyja vydatki, značna pavyšać padatki abo praciahvać pazyčać hrošy i adkładać rašeńnie.

Paśla finansavaha kryzisu 2008 hoda Zachad, na jaho pohlad, pieravažna vybiraŭ treci šlach. Cil sumniavajecca, što tak moža praciahvacca biaskonca.

Što ŭ vyniku moža zdarycca, možna ŭbačyć na prykładzie Arhienciny. U 1900— 1920‑ia hady była raspaŭsiudžana fraza «bahaty jak arhienciniec». Adnak z toj pary Arhiencina pahruziłasia ŭ praciahły zaniapad. Ciapier situacyju sprabuje pierałamić Chaŭjer Milej šlacham radykalnych strukturnych reformaŭ pa skaračeńni dziaržaŭnych vydatkaŭ.

«Ci možam my niejak navučycca na historyi Arhienciny, kab nam nie spatrebiłasia sto hadoŭ zaniapadu, pierš čym my dojdziem da hetaha?» — zadajecca pytańniem miljarder.

Dzie pavinna być Jeŭropa?

Jak davodzić Cil, jeŭrapiejskaja ekanomika pavinna raści, stvarać novyja industryi i ŭdzielničać u budaŭnictvie budučyni. Kali Jeŭropa zdolnaja sama stać suśvietnym lidaram u niejkaj halinie — tym lepš. Kali adstavańnie zanadta vialikaje, varta bolš ciesna supracoŭničać z Amierykaj.

Cil nahadvaje, što ŭ kancy 1960‑ch hadoŭ Jeŭropa zmahła zapuścić sumiesny brytana-francuzski prajekt zvyšhukavoha samalota «Kankord», dahnać i abyści ZŠA. Industryja zvyšhukavoj avijacyi stała śfieraj, u jakoj Jeŭropa była lidaram. A voś u 1990‑ch hadach francuzski prajekt zakrytaj sietki Minitel u vyniku prajhraŭ hłabalnamu internetu.

«Kali ŭ 2026 hodzie zadać pytańnie pra ŠI: heta historyja nakštałt Concorde ci historyja nakštałt Minitel? Kali adkazvać sumlenna, maja acenka takaja: Jeŭropa adstała jašče macniej, čym Minitel u svoj čas», — davodzić Cil.

Pryčynu miljarder bačyć nie stolki ŭ strachu niaŭdačy, kolki ŭ «strachu pośpiechu», jaki, na jaho pohlad, charakterny dla jeŭrapiejskaha pradprymalnictva.

Kali amierykanski pradprymalnik znachodzić pracujučuju madel, jon moža pasprabavać davieści jaje da maštabaŭ Iłana Maska ci Marka Cukierbierha. Jeŭrapiejec, miarkuje Cil, čaściej u niejki momant pradaść kampaniju abo pierastanie ahresiŭna jaje naroščvać.

Vienčurny inviestar pryvodzić statystyku. Kali ŭziać 50 najbahaciejšych ludziej u ZŠA, tolki 12 ź ich naležać da pakaleńnia X abo maładziejšyja (naradzilisia ŭ 1965 hodzie ci paźniej). Pry hetym 9 z hetych 12 sami zarabili svaje hrošy.

U Hiermanii z 50 najbahaciejšych ludziej da pakaleńnia X naležać 20. Adnak usie jany atrymali svajo bahaćcie ŭ spadčynu.

«Nivodzin čałaviek nie zrabiŭ niečaha novaha, nie stvaryŭ novaha bahaćcia, nie pabudavaŭ vialikaha novaha biznesu, zdolnaha maštabavacca», — zaŭvažaje Cil.

Jak davodzić vienčurny inviestar, novaja vialikaja kampanija stvaraje vakoł siabie tysiačy inšych zamožnych ludziej, dziasiatki tysiač pracoŭnych miescaŭ i cełyja novyja haliny. Kaliści Hiermanija ŭmieła heta rabić. Cil miarkuje, što prykładna paśla 1995 hoda niešta ŭ hetym miechaniźmie złamałasia.

Čamu Cil nie choča pamirać?

Cil šmat hadoŭ inviestuje ŭ bijatechnałohii i daśledavańni daŭhalećcia. I adkryta pryznaje, što sprava nie tolki ŭ biźniesie. Jaho matyvacyja — strach staraści i śmierci.

Jon nahadvaje, što myślary rańniaha Novaha času čakali, što navuka palehčyć čałaviečuju dolu, pieramoža chvaroby i padoŭžyć žyćcio. Siońnia Cila «prosta šakuje hety hramadski zaniapad, praź jaki my ad usiaho hetaha admovilisia. Ludzi navat nie dumajuć, što my možam vylečyć chvarobu Alchiejmiera».

Na pohlad miljardera, jość roznyja pryčyny, čamu ludzi stali bolš piesimistyčnymi. Miedycyna ŭžo šmat razoŭ sutykałasia z zadačami, jakija akazvalisia značna ciažejšymi, čym čakałasia. Jon nahadvaje pra abvieščanuju Ryčardam Niksanam u 1971 hodzie «vajnu raku». Prajšło bolš za paŭstahodździa, prahres vielizarny, ale rak nie pieramožany.

Cila asabliva cikavić mahčymaść zrazumieć bijałohiju jak infarmacyjnuju sistemu. Kali heta ŭdasca, tearetyčna možna budzie nie tolki zapavolvać, ale i pavaročvać nazad niekatoryja bijałahičnyja pracesy.

«Kampjutary mohuć žyć viečna», — kaža vienčurny inviestar.

Pry hetym ideju «zahruzki śviadomaści ŭ kampjutarnuju simulacyju» jon nie padtrymlivaje. Čałaviečuju identyčnaść Cil ličyć hłyboka źviazanaj ź fizičnym ciełam.

Na pytańnie, ci nie stała b viečnaje žyćcio nievynosna sumnym, Cil adkazvaje prosta: «Heta ŭsio adno lepš za alternatyvu. Ja nie dumaju, što mnie było b sumna».

Niahledziačy na razmovy pra viečnaść, najbolš kankretnaja miedycynskaja meta, jakoj vienčurny inviestar płanuje ŭ bližejšyja hady zaniacca, — heta demiencyja. Jon chacieŭ by znajści sposab zapavolić abo paviarnuć nazad paharšeńnie pracy čałaviečaha mozhu.

• 17
• 2
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0