«Tut niama času na žyćcio». Biełarus — pra pracu dalnabojščykam u ZŠA

Jak usio pačynałasia

Pavieł pajšoŭ pa śladach baćki.

— Moj tata pracavaŭ kiroŭcam-mižnarodnikam jašče ŭ časy SSSR. U 1990‑ia jon z partniorami adkryŭ biełaruska-niamieckaje pradpryjemstva — nazvu ciapier užo i nie zhadaju. Baćka sam kruciŭ baranku MAZ-64229. Ja dahetul pamiataju numary hetaj mašyny: KV1212, — raskazvaje surazmoŭca. — Potym za rul hetaha MAZa sieŭ i ja, mnie było tady 20 hadoŭ. Da taho času ja jakraz advučyŭsia na pieršym kursie instytuta i zdaŭ siesiju. Uvohule, kiroŭcam u mižnarodnych hruzapieravozkach aficyjna možna było pracavać tolki z 21 hoda. Ja pajechaŭ u červieni, a ŭ lipieni mnie jakraz spaŭniaŭsia 21 hod. Vyrašyŭ, što roźnica ŭ miesiac — ničoha strašnaha. Heta byŭ 1995 hod.

— Pajechaŭ ja, viadoma, nie adzin, a z daśviedčanym naparnikam. My vazili kapiravalnuju techniku ź Niderłandaŭ u Maskvu — heta byŭ naš pastajanny maršrut. Uvohule, adjeździŭ ja leta, a vosieńniu viarnuŭsia za instytuckuju partu. Na hetym maja karjera dalnabojščyka tady i skončyłasia: pieršy zachod u prafiesiju praciahvaŭsia ŭsiaho try miesiacy, i, ščyra kažučy, na toj momant ja dumaŭ, što taki dośvied zastaniecca adzinym u maim žyćci. Hruzapieravozki nadoŭha źnikli z majho žyćcia.

Pierajezd u ZŠA

Ideju paŭdzielničać u łatarei Green Card Pavieł padhledzieŭ u svajakoŭ.

— Dapamoh vypadak. Prykładna za paŭtara hoda da hetaha rodnaja siastra majoj žonki razam z mužam padali zajaŭku na Green Card i vyjhrali. Ja tady vaziŭ ich u Polšču na sumoŭje ŭ pasolstva. Pahladzieŭ na ŭsio heta i padumaŭ: «A čamu b i mnie nie pasprabavać?» U vyniku zapoŭniŭ ankietu, zhulaŭ — i taksama vyjhraŭ. U 2022‑m razam ź siamjoj źjechaŭ. Było niaprosta, pierajezd abyšoŭsia mnie ŭ 20 000 dołaraŭ, — dzielicca biełarus.

Pavialičyć

— Vy jechali ŭ ZŠA pracavać kiroŭcam ci ŭsio atrymałasia spantanna?

— U Amieryku ja jechaŭ z peŭnaj upeŭnienaściu, bo tam užo žyli svajaki. Dziakujučy im ja jechaŭ nie ŭ nieviadomaść: u mianie adrazu byli i žyllo, i kankretnaja praca. Pra dalnaboj ja tady navat nie dumaŭ, płanavaŭ zajmacca ŭ Amierycy jakim-niebudź biźniesam. Spačatku ja ŭładkavaŭsia ŭ kampaniju pa ŭstalavańni i absłuhoŭvańni haražnych varot. Pracavaŭ zvyčajnym najomnym supracoŭnikam, ale niadoŭha. Chutka razabraŭsia, što da čaho, kupiŭ pikap Dodge, pryčep, adkryŭ svaju firmu i staŭ pracavać užo jak subpadradčyk. Ale nie ŭsio tak prosta. Davodziłasia pracavać vielmi šmat! I heta ŭ Techasie, dzie ŭdzień śpiakota bolš za 40 hradusaŭ Celsija! Ja navat paru razoŭ stračvaŭ prytomnaść ad pieratamleńnia. A hrošaj atrymlivaŭ kapiejki. Treba było niešta mianiać… Tady ja rvanuŭ da svajho brata ŭ Majami.

I love you, baby

Mužčyna pryznajecca, što i ŭ inšym štacie sprava nie pajšła. Adna z pryčyn — drennaje viedańnie movy.

— Za što ja tolki ni braŭsia! Sprabavaŭ navat arhanizavać svoj biźnies pa apracoŭcy škła, ale sprava išła sa skrypam. Raźvivać niešta svajo tam nievierahodna ciažka, asabliva biez dobraj anhlijskaj. A ŭ mianie z movaj na toj momant byli vielizarnyja prablemy — ni be ni me. Akramia školnych «Stand up» i «I love you, baby», ja ŭvohule nijakich słoŭ nie viedaŭ. Ciapier užo bolš-mienš mahu parazumiecca, a tady było vielmi ciažka. Hrošy tym časam rastavali: treba było na niešta žyć, arandavać žyllo, a chaciełasia ž jašče i adkładać na ŭłasnuju nieruchomaść. U niejki momant ja zrazumieŭ, što treba iści ŭ dalnaboj — tam chacia b płaciać stabilna.

Na pravy katehoryi CDL (dla kiravańnia vialikahruznym transpartam, aŭtobusami i mašynami ź niebiaśpiečnymi hruzami. — Zaŭv. Onlíner) ja vučyŭsia ŭ Majami. Paśla vučoby ŭładkavaŭsia ŭ kampaniju i pieršyja dva hady adpracavaŭ najomnym kiroŭcam. Nabraŭsia dośviedu, asvoiŭsia na amierykanskich darohach, a potym zrabiŭ nastupny krok — kupiŭ ułasny trak.

Pavialičyć

— Kolki zarablaje najomny kiroŭca fury ŭ ZŠA?

— Mnie płacili 25 pracentaŭ ad frachtu. U Amierycy dla najomnych kiroŭcaŭ uvohule jość dva asnoŭnyja sposaby apłaty: albo fiksavanaja staŭka za kožnuju milu, albo pracent ad frachtu — koštu pieravozki hruzu. U mianie byŭ druhi varyjant, i za miesiac čystymi atrymlivałasia kala 10 000 dołaraŭ.

— Heta pry jakim hrafiku?

— Hrafik ščylny: try-čatyry tydni ty ŭ darozie, potym na 5—7 dzion viartaješsia dadomu. Praŭda, kali rejs prachodziŭ praz Chjustan, dzie žyła maja siamja, ja moh pastavić mašynu na płatnuju stajanku i pravieści paru dzion doma. Časam u kancy pracoŭnaj vachty ja prosta pryhaniaŭ mašynu na bazu kampanii ŭ Čykaha, pakidaŭ jaje na techabsłuhoŭvańnie, a sam lacieŭ u adpačynak. Firma całkam apłačvała mnie avijabilety tudy i nazad. U hetym płanie ŭmovy byli supier.

Ale navat tak doŭha vytrymlivać hety rytm ciažka. Ja pieryjadyčna kidaŭ dalnaboj, sprabavaŭ znoŭ pabudavać niejki biźnies na miescy. Chaciełasia być bližej da domu, bo takaja praca — heta vielizarny stres dla adnosin. U Amierycy ŭ 90% kiroŭcaŭ-dalnabojščykaŭ siemji, na žal, raspadajucca. I mianie hetaja statystyka, na žal, nie abminuła — my z žonkaj u vyniku raźvialisia, — z sumam kaža Pavieł.

Pavialičyć

Svoj hruzavik

Mužčyna nie chavaje, što z kuplaj ułasnaha hruzavika dadałosia i kłopataŭ: ramont mašyny, buchhałteryja, samastojny pošuk hruzaŭ. Ale ŭ toj ža čas Pavieł adznačaje, što ŭ jaho źjaviłasia bolš volnaha času i doŭhačakanaja niezaležnaść ad pastajannaha cisku z boku kampanii i dyśpietčaraŭ.

— U pačatku 2025 hoda ja ŭsio ž vyrašyŭ, što para pracavać na siabie, i kala hoda pracavaŭ pa sistemie Power Only — heta kali ŭ ciabie jość svoj ciahač, a pryčepy ty biareš u arendu ŭ roznych łahistyčnych kampanij. U asnoŭnym vaziŭ hruzy dla FedEx — izatermičnyja paŭpryčepy, a taksama refryžeratary. Paźniej staŭ supracoŭničać z bujnoj amierykanskaj transpartnaj kampanijaj Koch Trucking, jakaja vozić pradukty charčavańnia pa ŭsioj krainie.

— Što za mašyna?

— Heta byŭ patrymany Volvo VNL 2017 hoda vypusku z prabieham 805 tysiač mil (kala 1,3 miljona kiłamietraŭ. — Zaŭv. Onlíner). Dla amierykanskaha hruzavika heta narmalnyja ličby, bo matory ŭ ich spakojna chodziać da paŭtara miljona mil. Prasili za jaho 36 tysiač dołaraŭ, ale ŭdałosia starhavacca na 30 000. Kupić mašynu — heta paŭspravy, bo ŭ stary trak možna ŭkłaści jašče kuču hrošaj. Ale mnie pašancavała: pierad prodažam tam zamianili sčapleńnie, da taho ž pastavili novuju turbinu i śviežyja šyny, tak što ciahač byŭ u vydatnym techničnym stanie.

Pavieł staŭ zarablać bolš, čym zvyčajny najomny kiroŭca. Źjavilisia srodki na kuplu ŭžo ŭłasnaha trejlera. Vybar vypaŭ na flatbed — płatformu dla pieravozki niehabarytnych hruzaŭ.

Pavialičyć

Usio zaležyć ad tvajho «rekardu»

U Amierycy ŭ kožnaha dalnabojščyka jość aficyjnaja historyja jaho kiravańnia — Motor Vehicle Record (MVR). Heta dziaržaŭnaja baza źviestak, dzie zafiksavanyja ŭsie parušeńni: pieravyšeńni chutkaści, avaryi, štrafy. Kali kiroŭca traka kaža: «U mianie «čysty rekard»» (Clean Record), heta aznačaje, što ŭ jaho niama parušeńniaŭ i lubaja transpartnaja kampanija z radaściu voźmie jaho na pracu na dobrych umovach. A Pavieł zhadvaje MVR u kantekście ŭzajemaadnosin pieravozčyka i hruzaadpraŭnika.

— Dla pošuku hruzaŭ pa ŭsioj Amierycy isnujuć śpiecyjalnyja prahramy — tak zvanyja łoŭdbordy. Ale prosta zajści tudy i ŭziać lubuju zamovu, jakaja spadabałasia, nie atrymajecca. U amierykanskaj łahistycy ŭsio žorstka zaviazana na tvajoj reputacyi i historyi pracy — tym, što tut nazyvajuć «rekardam». Hety «rekard», pa sutnaści, jak rejtynh kiroŭcy ŭ biełaruskim taksi, tolki staŭki tut u razy vyšejšyja. U hetaj bazie źviestak adlustroŭvajecca ŭsio: tvaje avaryi, štrafy, parušeńni režymu pracy i adpačynku, a taksama ahulnaja nadziejnaść kampanii, pad jakoj ty zarehistravany. Kali ŭ ciabie ci tvajoj firmy drenny rejtynh, brokiery prosta nie davierać tabie kaštoŭny hruz. Daviadziecca zadavolvacca tannaj nizkahatunkovaj pracaj. Čysty i biezdakorny «rekard» — heta hałoŭny propusk da darahich i vyhadnych zakazaŭ, — adznačaje surazmoŭca.

— Jak prachodzić pracoŭnaja źmiena amierykanskaha dalnabojščyka?

— Ranicu ja zaŭsiody pačynaju z zaradki, u mianie ŭ kabinie ŭstalavany turnik dla padciahvańniaŭ. Śniadanak hatuju sam: varu kašu, jem jajki z avakada i pju kavu. Nijakaha niebiaśpiečnaha hazavaha abstalavańnia ŭ amierykanskich mašynach niama, usio na elektryčnaści. U mianie ŭstalavany aŭtanomny dyziel-hienieratar — jon zabiaśpiečvaje pracu kandycyjaniera i techniki, a zimoj Webasto hreje ruchavik i kabinu. Paśla śniadanku abaviazkova ahladaju trak, praviaraju ŭzrovień masła i vyjazdžaju.

Pavodle amierykanskich zakonaŭ, pieršyja 8 hadzin ty možaš jechać biez prypynku, potym abaviazany zrabić 30‑chvilinny pierapynak. Padčas jazdy pierakusvaju sadavinoj. Paśla pierapynku možna dajeździć astatnija 3 hadziny.

Usiaho ŭ ZŠA dazvolena 11 hadzin čystaha kiravańnia ŭ miežach 14‑hadzinnaha pracoŭnaha dnia. Paśla hetaha trak pavinien spynicca na paŭnavartasny 10‑hadzinny adpačynak. Usiaho za tydzień pavodle praviłaŭ možna adpracavać nie bolš za 70 pracoŭnych hadzin.

— Hety čas kantraluje śpiecyjalnaja inśpiekcyja?

— Kantrol na darohach u ZŠA vielmi žorstki, usio zaviazana na tak zvanyja vahavyja stancyi — Weigh Stations. Mienavita tam palicyja i transpartnaja inśpiekcyja pravodziać pravierki. Štrafy za parušeńni tut vielizarnyja, ale samaje strašnaje navat nie hrošy. Hałoŭnaja prablema ŭ tym, što luboje parušeńnie zanosicca jak u asabisty «rekard», tak i ŭ «rekard» kampanii, pad jakoj ty pracuješ. Sistema ŭładkavanaja tak, što adna pamyłka adrazu bje pa ŭsim biźniesie: u ciabie imhnienna padaje rejtynh, brokiery pierastajuć davać dobryja hruzy, a košt strachoŭki raście. Aštrafavać dalnabojščyka ŭ Štatach mohuć za mnohaje. Čaściej za ŭsio traplajucca na pieravyšeńni chutkaści. Taksama vielmi stroha sočać za vahoj i habarytami.

«Šmat što padobnaje da Jeŭropy»

Pavieł raskazvaje, što kiroŭcy pa abodva baki akijana sutykajucca z adnolkavymi prablemami.

— Sa stajankami ŭ ZŠA viečnaja prablema — ich katastrafična nie chapaje. U siarednim parkoŭka kaštuje 20 dołaraŭ za noč. Praŭda, paśla nastupleńnia ciemry znajści volnaje miesca nierealna. Praz heta mnohija kiroŭcy parušajuć praviły i spyniajucca prosta na źjezdach z aŭtastrad. Heta zabaroniena, palicyja za takoje haniaje, ale ludziam prosta niama kudy padziecca.

Jość na stajankach i kradziažy, u kryminalnych rajonach nakštałt Chjustana ci Ńju-Jorka treba być vielmi pilnym. Paliva źlivajuć redka, ale kraduć usio, što drenna lažyć. Naprykład, u mianie z pryčepa skrali darahija aluminijevyja apareli, jakija ja vykarystoŭvaŭ dla zajezdu techniki. Mnohija kiroŭcy na noč nie prosta začyniajuć kabinu na zamki, ale jašče i dadatkova ściahvajuć dźviery znutry hruzavymi ramianiami.

— Chapaje i inšych darožnych «siurpryzaŭ»: zatory, urahany, pavodki. A jašče ŭ Amierycy vielizarnaja biada ź dzikimi žyviołami. Litaralna ŭčora ja ledź nie źbiŭ alenia — jon vyskačyŭ prosta pierad kapotam, ledź paśpieŭ uchilicca. Dla abarony ad ich dalnabojščyki staviać śpieradu masiŭny «kienhuratnik». Praŭda, svoj ja ŭžo paśpieŭ pahnuć, kali niadaŭna zahraz u brudzie padčas abjezdu pa ŭzbočynie.

— Atrymlivajecca, što niama ŭsioj toj kinošnaj ramantyki pra amierykanski dalnaboj?

— Ramantyka ramantykaj, ale ŭ asnoŭnym heta ciažkaja i źniasilvajučaja praca. Abjomy pracy tut kałasalnyja. Kali ty najomny supracoŭnik, kampanija patrabuje prajazdžać u siarednim 650 mil za dzień. Ciapier ža na svaim traku ja prajazdžaju pa 750 mil (kala 1200 km) štodnia. Pracujuć usie pa-roznamu: chtości jeździć adzin, a chtości ŭ ekipažy z dvuch čałaviek, i tady mašyna ŭvohule nie spyniajecca kruhłyja sutki.

Chutkasnyja abmiežavańni ŭ ZŠA zaležać ad kankretnaha štata. Dzieści maksimum — heta 65 mil za hadzinu. Ale ŭ Techasie, Akłachomie, Ńju-Mieksika ci Arkanzasie abmiežavańni miakčejšyja, tam dazvolena razhaniacca da 75—80 mil za hadzinu. Pavodle našych mierak 75 mil — heta prystojnyja 120 km/h.

«Druhi raz nie ŭviazaŭsia b»

Mužčyna adkryta kaža, što druhi raz nie ŭviazaŭsia b u padobnuju avanturu.

— Ja b nikomu nie raiŭ siudy pierajazdžać. Amieryka ciapier užo zusim nie taja, što była raniej. Praź inflacyju i kryzis žyć tut stała nievierahodna ciažka, ludzi kruciacca ad zarpłaty da zarpłaty, vypłačvajučy biaskoncyja kredyty, rachunki i ipateku. Tut niama času na žyćcio. U Biełarusi ŭ mianie byŭ nievialiki biźnies pa apracoŭcy škła, chobi, ja zachaplaŭsia rali, budavaŭ honačnuju mašynu. Tam była duša, a tut — sucelnaja honka na vyžyvańnie ŭ režymie «treba, treba, treba».

• 16
• 2
• 5
• 6
• 1
• 10
• 1
• 0