Mahiloŭ: Adzinaja biełaruskamoŭnaja vučanica iznoŭ adna ŭ kłasie
Sioleta Jalinka Sałaŭjova pojdzie ŭ čaćviortuju klasu. Pieršaha vieraśnia joj uručać dyplomy za pieramohi na alimpijadach pa matematycy, rasiejskaj dy biełaruskaj movach, a taksama pa pradmiecie «Čałaviek i śviet».
Baćki ž mantažujuć videarolik z zvarotam da mahiloŭcaŭ, jakija, mahčyma, chočuć addać dziaciej u klasu ź biełaruskaj movaj navučańnia, ale pakul nijak nie navažacca. Videarolik źbirajucca rastyražavać u sacyjalnych sietkach internetu: «U čaćviortaj klasie my nia majem nijakich iluzijaŭ, što pryjduć ludzi, ale ž u piatuju, kali pojdzie havorka, što heta siaredniaja adukacyja i patrebnyja buduć roznyja nastaŭniki, to tady, moža, para čałaviek zachočuć, kab ichnyja dzietki vyvučali toj ci inšy pradmiet bolš pahłyblena. Budzie bolš mahčymaściaŭ, bo mienš dziaciej. My vyrašyli nie iści ŭ haradzki adździeł adukacyi, bo heta jak iłbom ab ścianu. Ludzi sami pavinny zrabić svoj vybar. My ž chočam pakazać pieravahi», — kaža maci vučanicy Nadzieja Sałaŭjova.
Sytuacyju ź biełaruskamoŭnym školnictvam u Mahilovie Nadzieja Sałaŭjova nazyvaje krytyčnaj.Najciažejšaja zadača, ličyć jana, — źmianić staŭleńnie baćkoŭ da biełaruskaj movy i navučańnia na joj: «Kali pytajemsia ŭ baćkoŭ, to jany adkazvajuć, što jany chočuć dobraj doli dla dziaciej, ale čamuści dumajuć, što biełaruskaja klasa hetaj doli im nia daść. Jak moj dośvied kamunikacyjaŭ ź ludźmi, to da biełaruskaha školnictva nichto admoŭna nia stavicca, ale kali ja zadaju pytańnie, ci addali b vy svajo dzicia ŭ biełaruskuju klasu, to — nie. Čamu? Niama praciahu. Niama ŭniversytetaŭ, vyšejšaj adukacyi».
Vyśvietlić siońnia ŭ adździełach adukacyi dźviuch rajonnych administracyjaŭ Mahilova, ci jość zajavy ad baćkoŭ na navučeńnie ichnych dziaciej na biełaruskaj movie, nie ŭdałosia.U pryjomnaj adnaho ź ich paviedamili, što specyjalistka, jakaja zajmajecca takim pytańniem, u adpačynku, a sakratarka druhoha adździełu skazała, što takich zajavaŭ, pavodle jaje źviestak, nie było.
Ci jość u Mahilovie škoły abo klasy z całkam biełaruskamoŭnym navučańniem — na hetaje pytańnie i na inšyja, źviazanyja ź biełaruskamoŭnym školnictvam, vykazvajucca žychary horadu:
Spadarynia: «Nie, takich škołaŭ u nas dakładna niama. Klasy jość takija. Indyvidualna tudy zapisvajucca. Treba, kab my ŭsie havaryli pa-biełarusku. I baćki doma, i ŭsie astatnija. Kali dzicia vučać biełaruskaj movie, baćki havorać na rasiejskaj movie, to jamu duža ciažka».
Spadarynia: «Dzieci našy niejak nia duža chočuć vučyć movu. Vo kali b uviali klasy i całkam pradmiety byli na biełaruskaj movie, i jany b pryvykli. My taksama vučylisia ŭ rasiejskamoŭnaj škole, a biełaruskuju movu vučyli jak zamiežnuju. Toje ž samaje i našy dzieci. Biełaruskaja mova jak zamiežnaja ŭ nas».
Tym časam Jalinka Sałaŭjova čakaje sustrečy z svajoj biełaruskamoŭnaj škołaj. Hutaryć z žurnalistam vučanica asablivaj achvoty nia maje. Dapamahaje jejnaja maci.
Karespandent: «Adnoj sumna vučycca, ci chočacca, kab byli dzietki?»
Alinka Sałaŭjova: «Chočacca, kab byli dzietki».
Nadzieja Sałaŭjova: «Što treba zrabić, kab dzietki pryjšli?»
Jalinka Sałaŭjova: «Treba ich zaprasić».
Pra toje, što dačka advučyłasia try hady ŭ škole adna, Nadzieja Sałaŭjova nie škaduje: U nas polskaja klasa bolš papularnaja. Navat habrejskaja. Tam bolš dziaciej.
«Naša meta była, kab jana viedała, što ŭ Biełarusi biełaruskaja mova, kab na joj razmaŭlała. Jana heta robić. Ja zadavolenaja jakaściu adukacyi, nastaŭnicaj. Chaciełasia b pra heta raskazać bolš ludziam. Kab jany padumali i nia ŭ polskuju klasu addavali, a ŭ biełaruskuju. U nas polskaja klasa bolš papularnaja. Navat habrejskaja. Tam bolš dziaciej. Na žal».
Klasa ź biełaruskaj movaj navučańnia źjaviłasia ŭ Mahilovie paśla amal dziesiacihadovaha pierapynku namahańniami hramadzkaści. Kali nadyšoŭ čas zapisvać u jaje dziaciej, heta zrabiła tolki siamja Sałaŭjovych.Niepraciahły čas razam ź Jalinkaj vučylisia jašče dvoje vučniaŭ, ale z-za prablemaŭ u siamji ich pieraviali ŭ inšuju škołu. Baćki vučanicy sioleta źbirajucca naviedać miescy, dzie źbirajucca jejnyja adnahodki, kab raspavieści pra pieravahi biełaruskamoŭnaj klasy.
Niekalki małakamplektnych biełaruskich klasaŭ jość u rajcentry Horki. Pa-biełarusku atrymlivajuć viedy vučni adzinaj u vobłaści himnazii. Jana ŭ rajcentry Asipovičy. U joj vučycca bolš za dźvie sotni dzietak.
Biełarusy horača spračajucca, ci varta pryviazvać dapamohu na dzicia da zarobku maci51
Biełarusy horača spračajucca, ci varta pryviazvać dapamohu na dzicia da zarobku maci
U Biełarusi zaćvierdzili praviły evakuacyi kaštoŭnaściaŭ na vypadak vajny: cehłu z Bresckaj krepaści z nadpisami buduć ratavać pierš za karciny Šahała i Sucina1313
Kamientary