Były palitviazień i lidar «Maładoha frontu» Źmicier Daškievič u vypusku TOKu patłumačyŭ svaju ćviorduju pazicyju adnosna vychavańnia dziaciej na biełaruskaj movie i pravił, jakich trymajucca ŭ ich siamji.
Pa słovach Daškieviča, navat u Biełarusi, dzie jany z žonkaj imknulisia stvaryć dla svaich dziaciej całkam biełaruskamoŭnaje asiarodździe, «dobra, kali biełaruskaja mova zajmała pałovu ŭ žyćci dziciaci». Jak zhadvaje Źmicier, jaho dzieci nie viedali ruskaj movy, pakul nie pajšli ŭ biełaruskamoŭnuju škołu.
«Biełaruskamoŭnaja škoła — što ŭ Biełarusi, što tut — usie razmaŭlajuć pa-rasijsku. I ŭ baćkoŭ-biełarusaŭ, jakija addajuć dziaciej u biełaruskamoŭnuju škołu, u mnohich (nie skažu, što va ŭsich, ale, na žal, u mnohich) nie chapaje mazhoŭ navat mulcik dziciaci pastavić pa-biełarusku, kazku pračytać pa-biełarusku i hetak dalej», — sa skruchaj zaŭvažaje Daškievič i zhadvaje dośvied ułasnych dziaciej.
Kali ŭ navučalnaj hrupie jaho syna Davida byli siabry ź piaci biełaruskamoŭnych siemjaŭ, jakija ŭsich ruskamoŭnych «pieramołvali», to ŭ dački Mary situacyja była inšaja. Jana akazałasia adzinaj biełaruskamoŭnaj u hrupie, i joj było vielmi ciažka: dzicia pastajanna źbivałasia na ruskuju movu. Nastaŭnica zaŭvažała palapšeńnie tolki paśla vakacyj, kali dziaŭčynka pabyła doma z rodnymi, bo pa-za domam «jano ŭsio pa-rasijsku».
Daškievič zaŭvažaje, što mnohija biełaruskamoŭnyja siemji nie nadajuć movie naležnaj uvahi:
«Staviać mulcik pa-rasijsku, babula zabrała niedzie — haduje pa-rasijsku. I vyrastaje dzicia ŭ biełaruskamoŭnaj siamji, a chodzić u biełaruskamoŭnuju ŭstanovu i ź biełaruskamoŭnym nastaŭnikam razmaŭlaje pa-rasijsku».
Źmicier padkreślivaje, što heta ŭsichnaja prablema: navat siarod pradstaŭnikoŭ biełaruskaj elity, piśmieńnikaŭ i kulturnych dziejačaŭ — jak zachavać biełaruskaść dziaciej.
«Voś vam i ŭvieś radykalizm. I heta trahiedyja. (…) Tamu ŭ hetym śviecie — u Biełarusi, i moža być ciapier u vyhnańni ŭ mnohich krainach, dzie biełaruščyny niama — heta štodzionnaje zmahańnie za biełaruščynu.
U Biełarusi my zaŭsiody zmahalisia i zaraz zmahajemsia, kab zastacca chryścijanami, zastacca biełaruskamoŭnymi.
Heta zmahańnie kožnaha dnia. Heta nie možna tak raz — i ŭsio, my tut biełaruskamoŭnyja. Nie. Kali ty nie budzieš zmahacca za vieru i za movu, hety śviet sažre ciabie. Ty budzieš źniščany. A dla mianie lepš nie žyć, čym zhadzicca z dumkaj, što maje dzieci buduć źniščanyja hetym śvietam. Dziela čaho ja žyŭ?» — davodzić jon.
Daškievič zajaŭlaje, što hatovy achviaravać usim i admovicca ad usiaho, kab vykanać svaju hałoŭnuju zadaču — pieradać dzieciam vieru i movu:
«Ja paśviaču hetamu ŭsie svaje siły. I ja ŭsiaho vyrakajusia, kab paśviacić siabie hetaj hałoŭnaj svajoj zadačy: kab maje dzieci trymalisia za Isusa Chrysta i za rodnuju movu. I jany buduć lepšymi, čym ja, i zrobiać toje, što ja nie zdoleŭ zrabić, i zrobiać bolš».
Ciapier čytajuć
Ad rekietu da prodažu fota mahił. Jak vyhladaje znutry hrupoŭka Project X, jakaja viarbuje ludziej dla pieravozki mihrantaŭ ź Biełarusi ŭ ES10
Kamientary