Epocha tankaŭ zaviaršajecca. Jak i čamu Ukraina choča viarnuć ich na pole boju

Sučasnyja ŭzbrojenyja kanflikty pa ŭsim śviecie ŭsio bolš pieratvarajucca ŭ «vojny dronaŭ». Tannyja i efiektyŭnyja, jany vyciskajuć na pieryfieryju bajavych dziejańniaŭ darahija ciažkija branieviki. Niekatoryja z vajskovych ekśpiertaŭ ahułam kažuć pra «zaviaršeńnie ery tankaŭ», padkreślivajučy toje, što heta zbroja «minułych vojnaŭ» i ŭ sučasnych supraćstajańniach jany pieratvarajucca ź pieravahi ŭ ciažar. Praŭda, hetuju pazicyju nie padzialajuć va ŭkrainskim hienieralitecie.

Evalucyja abarony

Bolš za čatyry hady paŭnamaštabnaj vajny va Ukrainie istotna «praredzili» kolkaść tankaŭ jak adnaho, tak i druhoha boku. Naprykład, padlik ukrainskaha Hienštaba pakazvaje, što pa stanie na 3 červienia Rasija straciła amal 37 tysiač adzinak braniatechniki: kala 12 tysiač tankaŭ i 24,7 tysiačy bajavych braniavanych mašyn.

Pa padlikach mižnarodnaha analityčnaha prajekta Oryx, Ukraina za čas vajny straciła amal 6 tysiač adzinak braniatechniki, ź jakich kala 1,4 tysiačy tankaŭ. Heta vielizarnyja ličby, jakija ŭ dziasiatki razoŭ pieravyšajuć usiu kolkaść braniatankavaha ŭzbrajeńnia, naprykład, takich bujnych jeŭrapiejskich krain, jak Francyja i Hiermanija.

Ciapier, kab abaranicca ad dronaŭ, vajskoŭcam jak Rasii, tak i Ukrainy zvyčajna davodzicca abšyvać braniatechniku masiŭnymi mietaličnymi kanstrukcyjami — tak zvanymi «manhałami».

Pavialičyć

Časta niazhrabnyja i niesamavityja, jany chacia b dajuć šaniec davieźci asabovy skład da pazicyj, vytrymaŭšy niekalki traplańniaŭ FPV-dronaŭ. Adnak hetyja manstruoznyja kanstrukcyi istotna ŭpłyvajuć na prachodnaść i efiektyŭnaść tankaŭ i inšaj «brani».

Heta pry tym, što zaraz ich i tak pieravažna vykarystoŭvajuć nie dla nastupalnych apieracyj, a dla abaronnych abo jak zamieńnik artyleryi, stralajučy z zakrytych pazicyj. Heta kali tank stralaje nie pramoj navodkaj, a pa kaardynatach na płoskaści z ukryćcia, minimizujučy ryzyku ŭdaru ŭ adkaz ad praciŭnika.

Pry hetym navat takija apieracyi pravodziacca pieravažna ŭ pryciemkach ci pry drennym nadvorji, kab minimizavać ryzyku vyjaŭleńnia raźvieddronami praciŭnika.

Nadyšoŭ čas źmianiać abaronu tankaŭ i sposaby jaje prymianieńnia ŭ sučasnaj vajnie, ličać ekśpierty i vajskovaje kamandavańnie.

Kaniec epochi «manhałaŭ»

«Usie hetyja «manhały» — časovaje rašeńnie. Jašče dalej naroščvać ich nie maje nijakaha sensu», — havoryć Ukrainskaj słužbie Bi-bi-si surazmoŭca va ŭkrainskim vajskovym kamandavańni.

Reč u tym, što takija kanstrukcyi istotna abmiažoŭvajuć efiektyŭnaść i samu sutnaść bajavoj pracy braniatechniki. Jana tracić chutkaść, prachodnaść, manieŭranaść i nie moža efiektyŭna padtrymlivać nastup piachoty na poli boju. Akramia taho, dalejšaje naroščvańnie źniešniaj abarony — tych samych rašecistych dachaŭ nad viežaj tanka, «parykoŭ» z pravadoŭ abo pryvaranych mietaličnych plit pa bakach — moža pryvieści da pierahruzki i pałomki mašyny.

Śpiecyjalist pa braniatankavym uzbrajeńni Mikoła Sałamacha kaža, što takaja źniešniaja abarona ŭžo važyć kala 3 ton. Heta blizka da miažy, kali tank pierastanie narmalna funkcyjanavać.

«Dla lohkaj braniatankavaj techniki — MTŁB, BMP, BTR — heta (źniešniaja abarona. — Red.) pavinna być nie bolš za 1, 5‑2 tony, dla ciažkaj techniki, to-bok tankaŭ, nie bolš za 5 ton, — tłumačyć jon u razmovie z Ukrainskaj słužbaj Bi-bi-si. — Dalej pačynajucca prablemy z chadavoj častkaj, padvieskaj, tranśmisijaj i mahutnaściu ruchavika. To-bok naroščvańnie «manhałaŭ» da biaskoncaści niemahčymaje».

Jašče adnoj prablemaj źjaŭlajecca toje, što achoŭnyja kanstrukcyi braniatechniki nie ŭnifikavanyja — kožnaje padraździaleńnie robić ich takimi, jakimi pažadaje i z ulikam ułasnych ujaŭleńniaŭ pra efiektyŭnaść abarony.

Pavialičyć

Choć u pieršyja hady paŭnamaštabnaj vajny ŭkrainskija śpiecyjalisty pasprabavali raspracavać unifikavany «kapiušon» dla braniatechniki. Heta była składanaja mietaličnaja kanstrukcyja ź sietak, jakaja zakryvała vierchniuju častku mašyny. Adnak pytańnie ich masavaha vykarystańnia ŭpierłasia ŭ jakaść vytvorčaści i materyjałaŭ, kaža Mikoła Sałamacha.

«Kab jano pracavała absalutna karektna, hetyja sietki pavinny być nieharučyja, to-bok nie pavinny zaharacca ad vybuchu bojeprypasu, i nie nieści niebiaśpieku dla abjekta, jaki jany abaraniajuć. Jany taksama pavinny vytrymlivać niekalki paražeńniaŭ z roznych kirunkaŭ», — kaža jon.

Pa słovach śpiecyjalista, zaraz ukrainskija tankisty kanstrujujuć źniešniuju abaronu «brani», zychodziačy z najaŭnych materyjałaŭ i ŭłasnaha vopytu. Pra stvareńnie kamplektaŭ, jakija buduć padychodzić absalutna dla ŭsich tankaŭ i ahułam braniavanaj techniki, havorka pakul nie idzie.

Surazmoŭca Ukrainskaj słužby Bi-bi-si ŭ kamandavańni USU kaža, što pieršyja madeli «manhałaŭ» užo daŭno nie aktualnyja, pakolki abaraniajuć tank tolki źvierchu, a ŭ apošnija hady imkliva vyrasła kolkaść paražeńniaŭ braniatechniki ŭ nižniuju častku. Heta robicca pieravažna z dapamohaj manieŭranych aptyčna-vałakonnych FPV-dronaŭ ci navat NRK (naziemny rabatyzavany kompleks).

«Hiejmčejndžar» vajny?

Kali dalejšaje naroščvańnie pasiŭnaj abarony niemahčymaje, to treba pierajści da aktyŭnaj abarony braniatechniki. Havorka pra stvareńnie ŭkrainskaj sistemy KAA (kompleks aktyŭnaj abarony), jakaja b sama adsočvała i na adlehłaści źniščała bieśpiłotniki (i inšyja pahrozy), jakija atakujuć braniatechniku. Heta dazvoliła b zavieści «braniu» nazad u «kił-zonu» na froncie, naładzić łahistyku i navat pasprabavać viarnucca do daŭno zabytych praktyk miechanizavanych šturmaŭ.

«Zaraz u našym fokusie — kompleks aktyŭnaj abarony techniki. Bieź jaho niemahčyma adnavić manieŭranaść vojskaŭ», — zajaviŭ Ukrainskaj słužbie Bi-bi-si pradstaŭnik vyšejšaha kamandavańnia USU.

Pa jaho słovach, va ŭkrainskich raspracoŭščykaŭ užo jość pierśpiektyŭnyja napracoŭki, jakija nieabchodna ŭ najbližejšy pieryjad pratestavać i davieści da praktyčnaha vykarystańnia.

Hetyja sistemy abarony, padkreśliŭ jon, tyčacca nie tolki ciažkaj brani, ale i NRK, jakija ŭ apošnija miesiacy masava vykarystoŭvajucca dla łahistyki na froncie. Adnak značnaja častka ich źniščajecca ŭ «kił-zonie» ad udaraŭ varožych BPŁA, tamu vostra staić pytańnie pavyšeńnia ich žyvučaści.

Pavialičyć

U pačatku maja namieśnik hałoŭnakamandujučaha USU, bryhadny hienierał Andrej Lebiadzienka zajaviŭ, što ŭkrainskaja sistema KAA naohuł moža stać «hiejmčejndžaram» vajny.

«Siońnia kirunak aktyŭnaj abarony ŭzbrajeńnia i vajskovaj techniki ad varožych udarnych dronaŭ źjaŭlajecca krytyčna važnym. My šukajem efiektyŭnyja rašeńni. Majem ruchacca šlacham intelektualnych sistem abarony, a nie prosta naroščvać braniu na ciažkaj technicy», — skazaŭ jon padčas kanfierencyi Drone Autonomy 2026.

Namieśnik hałoŭnakamandujučaha adznačyŭ, što nieabchodna abjadnać u adnu sistemu jak srodki vyjaŭleńnia i identyfikacyi dronaŭ, tak i srodki ich paražeńnia.

«U nas užo jość asobnyja elemienty — sietkakidalniki, razumnyja tureli — ale jany nie abjadnanyja ŭ adzinuju sistemu. Mienavita takaja intehravanaja sistema moža stać tym hiejmčejndžaram, jaki źmienić chod vajny», — zajaviŭ hienierał Lebiadzienka.

Što takoje KAA

Kompleksy aktyŭnaj abarony — heta sistema, jakaja ŭklučaje ŭ siabie radyjołakacyjnyja stancyi (RŁS) abo aptyčnyja stancyi dla vyjaŭleńnia pavietranych pahroz, vyličalnuju sistemu, jakaja ich adsočvaje, identyfikuje i raźličvaje trajektoryi paražeńnia, i puskavyja ŭstanoŭki ci tureli, jakija stralajuć pierachopnikami, kab źbić pahrozy na padlocie.

Adnak hetyja sistemy pačali stvarać, kali asnoŭnymi pahrozami dla «brani» byli supraćtankavyja hranaty i kiravanyja rakiety. Ale jak abaranić vialikija tanki ad maleńkich dronaŭ — heta niavyrašanaja prablema, nad jakoj zaraz aktyŭna pracujuć nie tolki ŭkrainskija, ale vajskovyja śpiecyjalisty inšych krain, u pryvatnaści Rasii, ZŠA, Hiermanii i Izraila.

Apošni najbolš prasunuŭsia ŭ hetym pytańni, stvaryŭšy takija sistemy KAA, jak Trophy i Iron Fist. Jany ŭžo prajšli vyprabavańni na poli boju padčas bajavych dziejańniaŭ na Blizkim Uschodzie. Stvoranyja na pačatku 2000-ch, jany demanstrujuć vysokuju efiektyŭnaść suprać rakiet i hranat, ale ich vykarystańnie ŭ sučasnych umovach suprać FPV pakazała istotnyja prablemy.

Pavialičyć

Tak, u sacsietkach možna pabačyć šmat kadraŭ bieśpieraškodnaha paražeńnia izrailskich tankaŭ Merkava, abaronienych sistemaj Trophy, dronami bajevikoŭ «Chiezbały» padčas bajoŭ u Livanie. Kompleks aktyŭnaj abarony, jak vidać, prosta nie paśpievaje pieraškodzić hetym paražeńniam.

Asnoŭnaja składanaść palahaje ŭ tym, što sistemie KAA ciažka svoječasova vyjavić i pravilna praličyć trajektoryju dla paražeńnia adnosna pavolnych, ale manieŭranych i nievialikich pa pamierach FPV-dronaŭ.

Akramia taho, paŭstaje pytańnie bojekamplektu. Kali Trophy maje sistemu pierazaradžańnia, to Iron Fist, naadvarot, takoj sistemy nie maje, ale moža vypuskać uvieś zapas svaich snaradaŭ-pierachopnikaŭ, kab adbić załpavy ahoń. Inšaja reč, što raschod usich pierachopnikaŭ na adzin załp moža zrabić mašynu faktyčna biezabaronnaj pierad nastupnym udaram.

Svaje pierśpiektyŭnyja raspracoŭki antydronavych KAA pradstavili vytvorcy APK z Hiermanii i Rasii. Praŭda, niepasredna na poli boju nivodnaja ź ich jašče nie dakazała svaju efiektyŭnaść.

Ukrainskija raspracoŭki

Pra ŭkrainskija kompleksy aktyŭnaj abarony viadoma mała. Jak adznačaje śpiecyjalist pa braniatankavaj technicy Mikoła Sałamacha, niekalki hadoŭ tamu ajčynnyja śpiecyjalisty stvaryli KAA «Zasłon», ale jaho tak i nie pryniali na ŭzbrajeńnie. Pa jaho słovach, sistema mieła prablemy z dakładnaściu, miechanikaj pryvadaŭ i chutkadziejnaściu, a taksama była zaležnaj ad zachodnich kamplektujučych.

«Va Ukrainie vytvorčaść padobnych sistem nie naładžanaja i ja nie dumaju, što ŭ najbližejšy čas jana budzie naładžanaja. Tamu pakul rana vieści havorku, što ŭ najbližejšy čas Ukraina zdolnaja budzie vyrablać toj samy «Zasłon» ci chacia b jaho anałah», — ličyć ekśpiert.

U sakaviku 2026 hoda profilnaje vydańnie Defense Express paviedamiła, što ŭkrainskaja sistema vyjaŭleńnia dronaŭ I-SEE razhladajecca jak asnova dla budučaha ŭkrainskaha kompleksu aktyŭnaj abarony dla braniatechniki. Takuju infarmacyju ŚMI paviedamili sami raspracoŭščyki hetaj sistemy.

I-SEE — heta sistema vyjaŭleńnia dronaŭ, što bazujecca na vykarystańni štučnaha intelektu i mašynnaha zroku dla vizualnaha vyjaŭleńnia BPŁA. Jana nie tolki vyjaŭlaje ich, ale i zabiaśpiečvaje aŭtamatyčnaje supravadžeńnie zachoplenaj celi, a paśla — paražeńnie supraćdronavymi srodkami.

Pra raspracoŭku ŭłasnaha kompleksu aktyŭnaj abarony zajaŭlali i pradstaŭniki ŭkrainskaha vytvorcy NRK «Źmiej» — kampanija Rovertech. Pavodle ich zadumy, sensary z dapamohaj štučnaha intelektu majuć vyjaŭlać drony vakoł NRK i adstrelvać u ich bok sietkakidalniki.

Važnyja niuansy — hety KAA pavinien być niedarahim, ale adnačasova musić dakładna identyfikavać cel, nie dapuskać iłžyvych spracoŭvańniaŭ i mieć vysokuju dakładnaść traplańniaŭ.

Kali raspracoŭščykam udasca vyrašyć usie prablemnyja pytańni, a taksama intehravać svaje kompleksy dla pracy na ruchomych abjektach u składanych umovach bajavych dziejańniaŭ, to Ukraina moža atrymać istotnuju pieravahu. Havorka idzie nie tolki pra biaśpieku łahistyki i ratacyj, ale i pra toje, kab viarnuć tankam ich unikalnuju rolu na vajnie.

«Niama inšaha srodku, akramia tanka, kab ździajśniać niepasrednuju ahniavuju padtrymku piachoty, jakaja nastupaje. Kožnaje piachotnaje adździaleńnie nie zmoža padtrymlivać u nastupleńni ekipaž BPŁA, u jakoha ŭ najaŭnaści 20‑30 dronaŭ. Prosta nie budzie takoj kolkaści ekipažaŭ. A ŭ tanka ci ŭ bajavoj mašyny piachoty bojeprypasaŭ budzie dastatkova, kab zabiaśpiečyć vykanańnie hetaj zadačy», — kaža Mikoła Sałamacha.

Pry hetym jon padkreślivaje:

«Inšaja reč, što pakul što nichto nie moža znajści toj sposab dziejańniaŭ i sposab abarony tankavaj techniki, kab zabiaśpiečyć jaje vykarystańnie ŭ tych maštabach, jak heta było 10‑12 hadoŭ tamu».

Na jaho dumku, heta prablema budzie abaviazkova vyrašanaja, ale nie raniej čym praz 1‑2 hady.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0