Vatykan aficyjna abviaściŭ ab adłučeńni ad Carkvy lidaraŭ ultrakansiervatyŭnaha Bractva śviatoha Pija X, jakija napiaredadni biez dazvołu Papy vyśviacili čatyroch novych biskupaŭ. Heta najbujniejšy raskoł za apošnija dziesiacihodździ, jaki stavić pa-za zakonam sotni tysiač viernikaŭ pa ŭsim śviecie, u tym liku i hramadu lefieŭrystaŭ u Minsku.
1 lipienia ŭ šviejcarskim Ekonie, dzie raźmiaščajecca hałoŭnaja sieminaryja Śviatarskaha bractva śviatoha Pija X (FSSPX), adbyŭsia adkryty bunt suprać ułady Ryma. Biskup Alfonsa de Hałareta pry dapamozie biskupa Biernara Fiele biez papskaha mandata vyśviaciŭ čatyroch novych biskupaŭ sa Šviejcaryi, ZŠA i Francyi.
Za cyrymonijaj nazirała kala 15 tysiač čałaviek, a hienieralny nastajaciel bractva Davide Paljarani zajaviŭ, što jany «hatovyja zapłacić lubuju canu, kab vyratavać Carkvu», i praihnarujuć lubyja sankcyi Vatykana. Napiaredadni Papa Leŭ XIV u asabistym liście litaralna maliŭ kiraŭnictva lefieŭrystaŭ admovicca ad vyśviačeńniaŭ i «nie raździrać Chitona Chrystovaha», ale jaho zaklik byŭ adchileny.
Reakcyja Ryma akazałasia maksimalna žorstkaj. Užo 2 lipienia Dykasteryja vieravučeńnia vydała dekret za podpisam kardynała Viktara Fiernandesa. Zhodna z dakumientam, usie biskupy, jakija ŭdzielničali ŭ ardynacyi, aŭtamatyčna padpadajuć pad adłučeńnie ad Carkvy (latae sententiae). Dykasteryja kanstatavała fakt aficyjnaha raskołu (schizmy).
Što tyčycca astatniaha duchavienstva i viernikaŭ-miran, Vatykan vynies strohaje papiaredžańnie: kožny, chto farmalna dałučycca da hetaha schizmatyčnaha akta, taksama aŭtamatyčna budzie adłučany.
Chto takija lefieŭrysty i čamu jany pajšli na raskoł
Bractva śviatoha Pija X — heta nie łakalnaja marhinalnaja hrupa, a hihanckaja hłabalnaja struktura, jakaja naličvaje bolš za 700 śviataroŭ, kala 260 sieminarystaŭ, maje ŭłasnyja klaštary, škoły i prysutničaje ŭ dziasiatkach krain śvietu. Kolkaść ich paśladoŭnikaŭ aceńvajecca ŭ 600 tysiač čałaviek, a najbujniejšyja centry znachodziacca ŭ Francyi, Šviejcaryi i ZŠA.
Kanflikt hetaj mahutnaj arhanizacyi z Vatykanam maje daŭnija karani. Jon pačaŭsia ź niepryniaćcia reformaŭ Druhoha Vatykanskaha sabora (1962—1965). Zasnavalnik bractva, francuzski archibiskup Marsiel Lefieŭr, i jaho paśladoŭniki kateharyčna adkinuli pierachod na nacyjanalnyja movy ŭ nabaženstvach, kurs na ekumienizm i mižrelihijny dyjałoh.
Bractva pryznaje vyklučna dareformiennuju Trydenckuju imšu na łacinskaj movie i patrabuje ad viernikaŭ strohaha dres-kodu: žančyny prysutničajuć na nabaženstvach u doŭhich spadnicach i velumach, nadziavańnie štanoŭ ličycca nieprymalnym.
Ciapierašnija padziei — heta lustrany paŭtor histaryčnaha kryzisu 1988 hoda. Tady sam Marsiel Lefieŭr, spasłaŭšysia na «nadzvyčajnaje stanovišča» ŭ Carkvie, samavolna vyśviaciŭ čatyroch biskupaŭ (u tym liku ciapierašnich kansiekrataraŭ de Hałaretu i Fiele) i hetak ža byŭ adłučany ad Carkvy Papam Janam Paŭłam II.
Nastupnyja pantyfiki doŭhija hady sprabavali viarnuć tradycyjanalistaŭ u łona Carkvy.
U 2009 hodzie Papa Bieniedykt XVI navat źniaŭ adłučeńni ź biskupaŭ Bractva, što vyklikała suśvietny skandał, bo adzin ź ich, Ryčard Uiljamsan, akazaŭsia adkrytym nieanacystam i admaŭlalnikam Chałakostu.
Papa Francysk pajšoŭ na jašče bolšyja ŭstupki, pryznaŭšy sapraŭdnaść spoviedziaŭ i šlubaŭ u lefieŭrystaŭ. Adnak novyja vyśviačeńni ŭ Ekonie kančatkova pierakreślili ŭsie dypłamatyčnyja vysiłki Vatykana i zafiksavali aficyjny raskoł.
Kaplica na vośmym paviersie, ruskaja mova i pijar ad sudździ Šmita
Niahledziačy na hłabalny maštab, hety raskoł maje naŭprostavaje dačynieńnie da Biełarusi. U krainie lefieŭrysty dziejničajuć absalutna lehalna. Jany zarehistravanyja jak relihijnaja hramada «Prychilniki Serca Jezusa Chrysta», choć ułasnaha asobnaha kaścioła ŭ ich dahetul niama.
Niadzielnaja imša pravodzicca ŭ kaplicy, abstalavanaj u pamiaškańni na vośmym paviersie biznes-centra «Ocean» na praśpiekcie Dziaržynskaha, 3B. Praŭda, na pačatku 2024 hoda hramada navat abviaščała «Kryžovy pachod Ružanca», źbirajučy malitvy za budaŭnictva ŭłasnych chramaŭ u Minsku i Varšavie.
Prajekt kaścioła lefieŭrystaŭ u vakolicach Varšavy, na budaŭnictva jakoha źbirajuć u minskaj hramadzie Bractva. Fota: fejsbuk-supołka «Licytacje na rzecz budowy nowego kościoła FSSPX»
Pry hetym dziejnaść lefieŭrystaŭ u Biełarusi maje vyrazny rusifikatarski ŭchił. Usie ich aficyjnyja internet-resursy, staronki ŭ sacyjalnych sietkach i štokvartalny časopis «Malisia za nas» viaducca vyklučna na ruskaj movie.
Duchoŭnuju apieku nad minskaj hramadoj ažyćciaŭlajuć śviatary Bractva, siarod jakich pastajanna fihuruje šviejcarac Viernier Biozihier. Mienavita ŭ Minsku prachodziła ŭračystaja prymicyjnaja (pieršaja) imša Viktara Pasičnika — pieršaha ŭ historyi ruskamoŭnaha śviatara FSSPX, što zrabiła biełaruskuju stalicu niefarmalnym centram pryciahnieńnia dla tradycyjanalistaŭ z susiednich krain.
Trydenckaja imša pa starym łacinskim abradzie słužycca i ŭ inšych biełaruskich haradach: Lelčycach, Siańnie, Viciebsku, Mahilovie i Kareličach. Adnak treba razumieć važny niuans: daloka nie ŭsie jany majuć dačynieńnie da raskolnikaŭ. U rehijonach takija nabaženstvy časta pravodziać aficyjnyja, pryznanyja Vatykanam śviatary, naprykład, ajcy-daminikancy ci dyjacezijalnyja ksiandzy.
Cikava, što raskład łacinskaj imšy, u tym liku ŭ kaplicy Bractva śviatoha Pija X, rekłamavaŭ u svaim instahramie skandalna viadomy polski sudździa-pierabiežčyk Tomaš Šmit.
Što čakaje prychilnikaŭ Bractva
Dekret Dykasteryi vieravučeńnia Vatykana kardynalna mianiaje status prychilnikaŭ Bractva. Kali raniej Katalicki Kaścioł, dziakujučy žestu dobraj voli Papy Francyska, dazvalaŭ viernikam spaviadacca ŭ lefieŭrystaŭ i pryznavaŭ sapraŭdnaść ich šlubaŭ, to ciapier hetyja sastupki anulavanyja.
Śviaty Pasad aficyjna abviaściŭ: sakramanty Pakajańnia i Šlubu, jakija ździajśniajucca śviatarami FSSPX, z 2 lipienia 2026 hoda źjaŭlajucca niesapraŭdnymi. Heta aznačaje, što spoviedź abo viančańnie ŭ minskaj kaplicy na praśpiekcie Dziaržynskaha bolš nie majuć nijakaj kananičnaj siły.
Bolš za toje, Vatykan vynies žorstkaje papiaredžańnie: luby śviecki viernik, jaki śviadoma i farmalna dałučycca da Bractva śviatoha Pija X, aŭtamatyčna trapić pad adłučeńnie ad Carkvy jak raskolnik.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
Ci zakryjuć Jeŭropu dla biełarusaŭ? Daradca Cichanoŭskaj raspavioŭ, pra što damoviŭsia ŭ Bierlinie15
Kamientary
19. ale ŭ carkvie lepiej chaču piać słovaŭ skazać rozumam maim, kab i inšych nastavić,čym proćmu słovaŭ nieznajomaju movaju.
23. Kali ŭsia carkva sydziecca razam i ŭsie pačnuć havaryć nieznajomymi movami, i ŭvojduć da vas niedaśviedčanyja albo niavierujučyja, - dyk ci nia skažuć, što vy šalejecie?" (Biblija, Novy Zapaviet)- heta SŁOVA BOŽAJE.
Chvała Chrystu, chvała navieki!
"Sytuacyja ŭskładniajecca tym, što liberalnaja dresiroŭka hramadztva na antychryścijanskich pseŭdakaštoŭnaściach i na zbočanaj marali ŭžo pryviała da źnižeńnia čałaviečaha čyńniku i voli ludziej. Zachodnie-eŭrapiejskaje hramadztva straciła inicyjatyvu salidarnaści i rachunak voli. Jano jak supolnaść užo nia ŭ stanie akazać surjoznaje supraciŭleńnie teroru i dyktatu pryšelcaŭ, choć «intrusy» (emihranty) składajuć jašče niaznačnuju častku hramadztva. Parušanymi akazalisia istotnyja suviazi miž žančynaj imužčynam u hramadztvie. Kali koratka (pa schiemie), to vyhladaje tak: mužčyna tam užo nia zdolny abaraniać žančynu i zmahaccaza jaje, a žančyna nia zdolnaja achviaravacca dziela mužčyny. Takoje hramadztva – słaboje. Nie kažu ŭžo tut pra ŭpadak siamiejnych kaštoŭnaściaŭ. My bačym jašče tolki pačatak upadku. Mušu jašče raz paŭtaryć toje, pra što kazaŭ nia raz. Levaliberalizm jak forma lavactva ŭ asnovie svajoj bolš niebiaśpiečny dla kultury i cyvilizacyi, čym kamunizm, choć i nie supravadžajecca hienacydam i ludzkimi achviarami. Levaliberalizm pryvodzić da taho, što hramadztva i asobny čałaviek mentalna i maralna zhnivajuć znutry. U vyniku źnikaje samaje hałoŭnaje ŭ kultury – nadziejnaja asoba, dehraduje charaktar i maralnaja indyvidualnaść čałavieka, začyniajecca duchoŭnaść i cyvilizacyjnaja perspektyva."
2016 h.