Što za rasijskija błohiery, jakim padziakavaŭ Sibiha, i što za kampanija suprać «Ałabuhi»
Ministr zamiežnych spraŭ Ukrainy Andrej Sibiha publična padziakavaŭ rasijskim błohieram Chiesusu, Majkłu Naki i Nadziei Tałakońnikavaj za kampaniju suprać rekłamy «Ałabuhi Palitech», u vyniku jakoj YouTube vydaliŭ kala 600 videarolikaŭ, što prasoŭvali hetuju navučalnuju ŭstanovu. Ciapier Kijeŭ płanuje damahacca ŭviadzieńnia piersanalnych sankcyj suprać tych błohieraŭ, jakija raźmiaščali rekłamu hetaj ustanovy — i voś čamu.

Historyja asablivaj ekanamičnaj zony (AEZ) «Ałabuha» pačałasia ŭ kancy 1990‑ch hadoŭ, kali ŭłady Tatarstana šukali sposaby pryciahnuć inviestycyi i stvaryć novyja pracoŭnyja miescy. U sučasnym vyhladzie jana dziejničaje z 2005 hoda.
Pa miery raźvićcia pradpryjemstvaŭ uźnik deficyt kadraŭ. Kab rychtavać śpiecyjalistaŭ niepasredna dla rezidentaŭ zony, u 2021 hodzie na bazie Jełabužskaha politechničnaha kaledža było stvorana padraździaleńnie — adukacyjny centr «Ałabuha Palitech».
U 2022 hodzie na terytoryi AEZ «Ałabuha» Rasija pačała naładžvać vytvorčaść udarnych bieśpiłotnikaŭ «Hierań» — łakalizavanaj viersii iranskich Shahed-136. Kab zabiaśpiečyć pradpryjemstva kadrami, ułady zrabili staŭku na «Ałabuhu Palitech».

Pavodle niezaležnych žurnalisckich rasśledavańniaŭ, «Ałabuha Palitech» nie źjaŭlajecca samastojnaj adukacyjnaj ustanovaj i nie maje ŭłasnaj licenzii na adukacyjnuju dziejnaść, a prapanuje tolki prahramy dadatkovaj prafiesijnaj adukacyi. Asnoŭny akcent zrobleny na praktyčnaj pracy na vytvorčaści, a ahulnaadukacyjnyja dyscypliny adyhryvajuć druharadnuju rolu.
Šyrokuju ŭvahu ŚMI «Ałabuha Palitech» pryciahnuła ŭ 2023 hodzie paśla šerahu rasśledavańniaŭ. U ich śćviardžałasia, što «studenty» nasamreč pracujuć na vytvorčaści bieśpiłotnikaŭ dla vajennych metaŭ. Paviedamlałasia pra vajskovuju dyscyplinu dy abmiežavańni na raspaŭsiud infarmacyi pra žyćcio kaledža. Akramia taho, aŭtary rasśledavańniaŭ śćviardžali, što sistema kantrolu, pakarańniaŭ i ideałahičnaj apracoŭki ŭ kaledžy nahadvaje vajenizavanuju zakrytuju strukturu.
Akramia rasijskich navučencaŭ, kaledž aktyŭna nabiraŭ moładź z krain Afryki i Centralnaj Azii. Pavodle rasśledavańniaŭ, zamiežnych studentaŭ vykarystoŭvali pieravažna dla nizkakvalifikavanaj pracy i časta raźmiaščali asobna ad astatnich navučencaŭ.
Dla pryciahnieńnia abituryjentaŭ «Ałabuha Palitech» štohod razhortvała maštabnyja rekłamnyja kampanii — u krasaviku—mai i napiaredadni ŭstupnaj kampanii. Kiraŭnictva ŭstanovy kuplała rekłamu ŭ papularnych błohieraŭ i miedyjnych asob.
Pra maštab kampanii śviedčyć i toj fakt, što prapanovy za vialikija hrošy raźmiaścić rekłamu «Ałabuhi Palitecha» ŭ 2022 i 2023 hadach prychodzili i «Našaj Nivie». My admovilisia.
Pavodle rasśledavańnia T-invariant, u lutym—sakaviku 2026 hoda rekłamnaj kampanijaj «Ałabuhi» zaniałosia ahienctva Influxx. Mienavita ŭ hety pieryjad startavała maštabnaja rekłamnaja kampanija z udziełam padletkaŭ, jakija raskazvali, što vučacca ŭ kaledžy «Ałabuha Palitech», pracujuć na zavodzie pa vytvorčaści bieśpiłotnikaŭ, a ŭžo praz hod buduć atrymlivać 150 tysiač rasijskich rubloŭ na miesiac — heta kala 2000 dalaraŭ, bolš čym udvaja bolš za siaredni ŭ Rasii zarobak.
Pavodle słoŭ adnaho z błohieraŭ, za raźmiaščeńnie 25‑siekundnaha rekłamnaha rolika płacili ad 250 tysiač da paŭtara miljona rasijskich rubloŭ — u zaležnaści ad achopu aŭdytoryi kankretnaha kanała.
Jak pačałasia kampanija suprać rekłamy
Pra pačatak hetaj historyi padrabiazna raskazaŭ ukrainski žurnalist Uładzisłaŭ Novikaŭ, jaki daśledavaŭ rekłamnuju kampaniju «Ałabuhi».
Pavodle jaho, adpraŭnym punktam staŭ viečar 26 krasavika, kali Twitch — adna z najbujniejšych u śviecie płatformaŭ dla žyvych hulniavych videatranślacyj — zabłakavaŭ akaŭnty rasijskich strymieraŭ, jakija tranślavali kibierspartyŭny turnir pad brendam «Ałabuha Palitech».
Nieŭzabavie paśla hetaha adzin z samych viadomych ruskamoŭnych strymieraŭ Alaksiej Hubanaŭ (JesusAVGN, Chiesus), jaki paśla pačatku poŭnamaštabnaj vajny pakinuŭ Rasiju i vystupaje suprać rasijskaha ŭvarvańnia, pieradaŭ Novikavu sabranuju jaho supolnaściu bazu z 606 spasyłak na YouTube-roliki, u jakich błohiery rekłamavali «Ałabuhu Palitech».
Novikaŭ paśpieŭ zachavać hetyja videa jašče da taho, jak ich aŭtary pačali masava vydalać abo redahavać rekłamnyja intehracyi.
Adnačasova ŭ rasijskim antyvajennym siehmiencie YouTube źjaviŭsia adkryty śpis błohieraŭ, jakija supracoŭničali z «Ałabuhaj». Da kanca krasavika ŭ im užo naličvałasia 472 aŭtary, a sumarnaja aŭdytoryja ich kanałaŭ pieravyšała 531 miljon padpisčykaŭ. U śpis traplali błohiery, u videa jakich u roznyja hady źjaŭlalisia rekłamnyja intehracyi, zhadki abo repartažy pra «Ałabuhu Palitech».
Da kampanii dałučyŭsia były žurnalist «Echa Moskvy» i palityčny błohier Majkł Naki, jaki ciapier žyvie za miažoj. Jaho kanał u YouTube maje 2,25 miljona padpisčykaŭ. U svaich efirach jon raskazvaŭ pra suviaź «Ałabuhi» z vytvorčaściu bieśpiłotnikaŭ i taksama zaklikaŭ karystalnikaŭ paviedamlać płatformie pra videa, jakija rekłamujuć kaledž.
Kampaniju taksama padtrymała adna z zasnavalnic Pussy Riot Nadzieja Tałakońnikava razam sa svajoj kamandaj — amierykanskim pradprymalnikam i aktyvistam Džonam Kołduełam i Kryścijanam Karyna.
Ich udzieł u kampanii paźniej asobna adznačyŭ ministr zamiežnych spraŭ Ukrainy Andrej Sibiha.
Vyniki kampanii suprać «Ałabuhi Palitech» i dalejšyja kroki
Pieršyja vyniki kampanii nie prymusili siabie čakać. U mai TikTok pravioŭ niekalki chval błakavańniaŭ błohieraŭ, jakija publikavali rekłamnyja intehracyi «Ałabuhi Palitech». Pad błok trapili i aŭtary ź miljonnymi aŭdytoryjami.
U noč na 11 červienia YouTube pačaŭ vydalać videaroliki, jakija źmiaščali rekłamu «Ałabuhi Palitech».
3 lipienia ministr zamiežnych spraŭ Ukrainy Andrej Sibiha paviedamiŭ u sacyjalnaj sietcy X, što YouTube aficyjna paćvierdziŭ ukrainskamu boku vydaleńnie kala 600 videa, jakija rekłamavali «Ałabuhu» i vykarystoŭvalisia dla vierbavańnia supracoŭnikaŭ na zavod. Pa słovach ministra, hetyja roliki byli raźmieščanyja na sotniach kanałaŭ z sumarnaj aŭdytoryjaj bolš za 500 miljonaŭ padpisčykaŭ.
This week, @YouTube has officially confirmed that, following our request, it has completed the global removal of around 600 videos that promoted Alabuga and ran recruitment content for the plant. The videos were posted on hundreds of channels with over 500 million subscribers…
Sibiha adznačyŭ, što takoha vyniku ŭdałosia dasiahnuć dziakujučy «kaalicyi ludziej, jakija nie dazvolili hetaj historyi zastacca niezaŭvažanaj». Jon asobna padziakavaŭ błohieru Alaksieju Hubanavu (JesusAVGN), jaki, pavodle ministra, pieršym vykryŭ rekłamnyja intehracyi i skłaŭ kartu źviazanych ź imi sietak, a taksama Majkłu Naki, Nadziei Tałakońnikavaj i jaje kamandzie. Asobnuju padziaku kiraŭnik MZS Ukrainy vykazaŭ kibierdepartamientu Słužby biaśpieki Ukrainy.
Pavodle Sibihi, vydaleńnie rolikaŭ — tolki pieršy etap. Ukraina ŭžo pracuje nad uviadzieńniem indyvidualnych sankcyj suprać błohieraŭ, jakija ŭdzielničali ŭ rekłamie «Ałabuhi Palitech». Rekłamy hetaj «fabryki śmierci», dzie źbirajuć «Hierani», stała mienš.
Kamientary