Kłaskoŭski: Kali kalij pojdzie praz Kłajpiedu, heta źnizić zaležnaść Biełarusi ad Rasii
Mejnstrym biełaruskaj palityčnaj emihracyi pieraścierahaje Zachad ad raźvićcia ekanamičnaj supracy ź Minskam, u pryvatnaści — u kalijnaj śfiery. Ale taki kateharyčny padychod vyklikaje pytańni, piša palityčny analityk Alaksandr Kłaskoŭski dla «Biełsata».
Donald Tramp adkrytym tekstam zajaviŭ, što rychtujecca maštabnaja kalijnaja ŭhoda ź Biełaruśsiu. Jak viadoma, najtańniejšy maršrut ekspartu biełaruskich uhnajeńniaŭ — praź litoŭskuju Kłajpiedu. Ale z 2022 hoda jon zakryty praz sankcyi. Ciapier amierykancy sprabujuć pierakanać litoŭskija i łatyšskija ŭłady, kab jany zhadzilisia na tranzit kaliju ź Biełarusi.
Lidarka demakratyčnych siłaŭ Śviatłana Cichanoŭskaja ŭ kamientary AFP adreahavała na Trampava paviedamleńnie tak: «Naša pazicyja palahaje ŭ tym, što ciapier nie čas handlavać z režymam, pakul usie dachody ad kalijnych uhnajeńniaŭ iduć na represii, iduć na padtrymku rasijskaj vajskovaj mašyny».
Jak u aniekdocie pra padaražeńnie harełki
Najpierš uźnikaje pytańnie: adkul pierakanańnie, što ŭsie kalijnyja dachody iduć mienavita na represii i padtrymku rasijskaha militaryzmu? Jany ž iduć i na zarobki rabotnikam, i ŭ dziaržaŭny biudžet, to bok i na sacyjalnyja vydatki.
U ahulnym ža płanie navat kupla praduktaŭ u biełaruskaj kramie ŭskosna siłkuje režym. Dyk što, jaho praciŭnikam varta pierajści na padnožny korm?
Kali resursy režymu buduć skaračacca, to najpierš jon budzie ekanomić na zvyčajnych hramadzianach, ale ŭ kožnym razie pastarajecca zabiaśpiečyć patreby Siamji, represiŭnaha aparatu. Jak u starym aniekdocie pra padaražeńnie harełki: «Tata, zaraz ty pačnieš mieniej pić?» — «Nie, synku, zaraz ty pačnieš mieniej jeści».
Tamu spadzieŭ praz sankcyi prymusić aŭtakrata źmiakčyć svaju palityku padajecca nie nadta abhruntavanym. Chutčej naadvarot: kab utrymać uładu ŭ horšych umovach, daviadziecca zakručvać hajki.
Kali chtości miarkuje, što ekanamičnym zdušeńniem možna davieści narod da hałodnych buntaŭ, to, pa-pieršaje, heta nialudski ekśpierymient, a pa-druhoje, u Paŭnočnaj Karei z tamtejšym vartym žalu ŭzroŭniem žyćcia nichto suprać ułady nie rypajecca.
Ci varta zacyklivacca na Łukašenku?
A ciapier kankretna pra kalijny tranzit praz Kłajpiedu. Kamanda Cichanoŭskaj suprać takoha scenara. Naprykład, kali ŭ sakaviku śpiecpasłańnik prezidenta ZŠA Džon Koŭł publična ŭźniaŭ hetuju temu, daradca demakratyčnaj lidarki Dzianis Kučynski zajaviŭ BNS: «Na našuju dumku, ciapier nie čas Litvie prapanoŭvać Łukašenku jakija-niebudź palityčnyja ci ekanamičnyja sastupki, takija jak palityčny dyjałoh abo tranzit kalijnych uhnajeńniaŭ.
Vakoł hetaha tranzitu ciapier idzie składanaja zakulisnaja hulnia, vynik jakoj pradkazać ciažka. Va ŭsiakim razie, Vašynhton maje čym zacikavić Vilniu abo Ryhu.
Ale ja tut pra pazicyju demakratyčny siłaŭ. Častka ich pradstaŭnikoŭ pierakananaja, što kali litoŭcy zhodziacca znoŭ pieravalvać kalij praz Kłajpiedu, to heta budzie vyklučna tryumfam Łukašenki. A vy nie dapuskajecie, što najpierš vyjhraje Biełaruś, bo asłabnie jaje łahistyčnaja zaležnaść ad Rasiei?
Darečy, ja zładziŭ na hety kont apytanku ŭ svaim telehram-kanale. Dyk voś, 49% miarkujuć, što adnaŭleńnie kalijnaha tranzitu praz Kłajpiedu ci Ventśpiłs budzie vyjhryšam tolki dla aŭtakrata, a 51% — što heta budzie vyjhryšam dla našaj krainy. Jak bačym, navat u pieravažna apazicyjnaj aŭdytoryi hałasy padzialilisia praktyčna paroŭnu.
Usio, što asłablaje zaležnaść ad Rasii, — na karyść našaj krainie
A zaraz davajcie raźbiarom arhumient pra siłkavańnie rasijskaha režymu. Nasamreč mienavita ciapier jon zdymaje viarški ź pieravałki biełaruskich uhnajeńniaŭ praz svaje party. Zvyš taho, kali lvinaja dola biełaruskaha zamiežnaha handlu idzie praz Rasiju, to heta dazvalaje Kramlu jamčej trymać chaŭruśnika za žabry.
Kali ž ujavić sabie, što biełaruski kalij pojdzie praz Kłajpiedu, to prybytak — i niemały — atrymajuć litoŭskaja čyhunka i tamtejšy port, urešcie — biudžet krainy Jeŭrasajuza. Siłkavańnie ž pucinskaha režymu akurat źmienšycca. Akramia taho, biełaruskija vytvorcy kaliju ŭzmocniać svaje pazicyi ŭ spabornictvie z rasijskimi kankurentami (suprać jakich, darečy, Jeŭropa takich žorstkich abmiežavańniaŭ nie ŭvodziła).
Tak što inšym razam Łukašenkavym praciŭnikam, badaj, varta strymlivać sankcyjny impet i ŭklučać chałodny rozum.
Abmiežavalnyja kroki Zachadu nie źniščać niezaležnaści Rasii — chacia b tamu, što heta jadravaja dziaržava. A voś suvierenitet Biełarusi apynajecca pad udaram. Niedarečna palić dom, kab padsmažyć jaječniu.
I naadvarot — varta spryjać usim tym zachadam, jakija dajuć šaniec choć trochi asłabić zaležnaść Biełarusi ad impieryi.
Kamientary
Jaki ciažar? Uvieś sens impierskaj palityki ŭ ekstrakcyi renty i kapitału z kantralirujemaj terytoryi.
RF maje z RB značna bolej, čym RB z RF. Ale pakolki miedyjnyj aparat RF akcentuje ŭvahu vyklučna na 2-j častcy, a dziaržaparat RB zamoŭčvaje pieršuju, toje žyvie debilny mif, što RF utrymlivaje RB, "daje hrošy".
U jaki durni vierać, navat bankiry.