«Z hałavoj zanuraješsia ŭ emocyi». Hanna Jankuta — pra novy biełaruski raman pra staleńnie

Pra hetuju knihu ja źbirałasia napisać daŭno, bo pračytała, jak tolki jana vyjšła. Ale ŭsio nijak nie składvałasia. I voś pabačyła niadaŭna ŭ aŭtarki, što knizie spaŭniajecca paŭhoda — dobraja nahoda ŭsio ž viarnucca da jaje i napisać, bo kniha šmat u čym niezvyčajnaja.

«Linea lateralis» — debiutny raman Jany Hulciajevaj, i što dosyć niazvykła dla debiutaŭ apošnich hadoŭ (pryhadvajecca tolki jašče adno vyklučeńnie — Makar Vałynkin) — jon abjomny. Kniha hustoŭna azdoblenaja fotazdymkami Naračy, jakija možna razhladać cełuju viečnaść, i spasyłkami na muzyku, jakuju možna słuchać prykładna stolki ž. Usio heta zadaje peŭnuju ramku dla ŭsprymańnia ramana, robić jaho šyrejšym za samoha siabie.

Sam raman možna adnieści da young adult (jakoha ŭ nas vielmi nie chapaje) ci navat da Bildungsroman. U centry — historyja dziaŭčyny-padletka z dysfunkcyjnaj siamji, dzie nivodzin z darosłych nie zdolny ŭziać na siabie adkaznaść za dzicia. Raman pavoli viadzie praz školnyja hady Miry da jaje pastupleńnia va ŭniviersitet, vučobie ŭ jakim, mabyć, budzie pryśviečany praciah.

Majo dziacinstva i padletkavyja hady prajšli ŭ zusim inšych abstavinach (miesca, čas, situacyja ŭ siamji, adnosiny ŭ škole), ale šmat jakija typažy, situacyi i adčuvańni — absalutna paznavalnyja. Čaho, darečy, ja nie mahu skazać pra «Hareźlivy pacałunak» Jevy Vajtoŭskaj — u niejkim sensie hetaja kniha dla mianie mała čym adroźnivajecca ad «Hary Potera» Džaan Roŭlinh.

Mahčyma, roźnica pamiž dziacinstvam u Minsku i nie-Minsku sapraŭdy była (a moža, i zastajecca) vielmi adčuvalnaj. Jana Hulciajeva ŭ intervju kaža: «Nie ŭpeŭnienaja, što padletki — metavaja aŭdytoryja knihi». A ja b vielmi chacieła, kab abiedźvie hetyja knihi ŭžo isnavali ŭ maje padletkavyja hady, heta byli b maje vokny na takoje roznaje žyćcio. Zdajecca, u toj čas mnie nie trapiłasia ničoha, što raskazvała b pra maich adnahodkaŭ u Biełarusi (chacia niešta ž napeŭna było).

U «Linea lateralis» mnie vielmi padabajecca apisańnie «zvyčajnaha» žyćcia: padziei ŭ škole, adnosiny z baćkami i svajakami, siabrami, nastaŭnikami i adnakłaśnikami, novyja znajomstvy, nie zaŭsiody dobryja.

Moj lubimy momant (bačyła toje samaje ŭ inšych vodhukach) — heta historyja pra majak. U składanym, psichałahičnym, realistyčnym ramanie taki zahadkavy i jaskravy epizod, jaki zastaŭsia biez tłumačeńnia, zrabiŭsia asobnaj piarlinkaj, jakaja adcianiła asnoŭnaje dziejańnie.

Što było dla mianie ciažkim — heta vielmi karotkaja dystancyja pamiž apoviedam i pačućciami. Dla mianie dystancyja, toje, jak piśmieńniki ź joj pracujuć — adna z najvažniejšych rečaŭ u prozie. Tut aŭtarski padychod da dystancyi kardynalna adroźnivajecca ad majho.

Čytajučy hetuju knihu, ty z hałavoj zanuraješsia ŭ emocyi i pačućci, žyvieš u ich napoŭnicu, i da hetaha varta być hatovaj/hatovym. Jość u hetym apisańni emocyj niešta ad aŭtafikšnu (choć u adnym vodhuku jakraz jość supraćpastaŭleńnie «Linea lateralis» «sučasnaj ekanomnaj lichamankavaści aŭtafikšnu»). Ale taksama ja padazraju, što kancentracyja na emocyjach — całkam naturalnaja dla knih young adult. Rastłumačyć emocyi, pravieści praź ich čytača i pakazać, što tak adčuvać narmalna — adna z mahčymych funkcyj takoj knihi.

Što padałosia nie nadta ŭdałym — kampazicyjnaja ramka: adkul historyja ŭziałasia, chto, jak i kamu jaje raskazaŭ. Atrymlivajecca, što ŭ knizie adrazu niekalki hieraiń-apaviadalnic («apaviadalnica» i «kamientatarka»), što ŭskładniaje strukturu.

Ale na asnoŭnaj historyi heta nie adbivajecca — jana ŭciahvaje ŭ siabie, niahledziačy na psichałahičnuju składanaść, i nie adpuskaje.

• 1
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0