«Пайшлі нах*й вы і ваш «Бацька», пі***асы!» П'яныя прыгоды зрабілі армяніна Ярванда палітвязнем. Цяпер ён змагаецца з праблемамі ў Польшчы

Ярванду Марцірасяну 52 гады. Ён грамадзянін Арменіі, раней жыў у Віцебску. Па палітыцы ён трапіў за краты пасля канфлікту з міліцыяй у маі 2024 года. Ярванда абвінавацілі ў тым, што ён у стане алкагольнага ап’янення, у службовым аўтамабілі і ў прысутнасці супрацоўнікаў Дэпартамента аховы «неаднаразова выказваўся ў абразлівай форме» ў адрас Аляксандра Лукашэнкі. Падчас суда Марцірасян прызнаў сваю віну, але не дапамагло — яму прысудзілі два гады калоніі.

Паколькі гэта ўжо не першы тэрмін Ярванда, яго адправілі ў калонію для рэцыдывістаў №11 у Ваўкавыску. Там праз некалькі месяцаў на яго завялі новую справу — за «злоснае непадпарадкаванне адміністрацыі». Невядома, колькі разоў Марцірасяну працягвалі б тэрмін і калі б ён выйшаў на свабоду, але здарыўся пераднавагодні цуд.

13 снежня 2025 года Ярванда Марцірасяна нечакана вызвалілі пасля візіту ў Мінск Джона Коўла — спецпрадстаўніка прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. Яго разам з іншымі палітвязнямі прымусова вывезлі ва Украіну. Адтуль Марцірасян накіраваўся ў Польшчу. 

Вось яго гісторыя. 

Сібір, валютчыкі і «Шосты аддзел»

«Сам я з Арменіі. Яшчэ падлеткам, у 13‑14 гадоў, я паехаў у Расію класці асфальт, але сеў на малалетку за бойку з мясцовымі. Далі тры гады, адбываў у калоніі ў Сібіры, Алтайскім краі. Пакуль сядзеў, у Арменіі памёр мой бацька. Прыйшла тэлеграма, але што я зраблю? 4 тысячы кіламетраў да іх…

Пасля вызвалення паехаў у Беларусь, у Віцебск. Быў пачатак 90-х, мы бегалі па рынках, падкрадалі тавары ў в’етнамцаў і карэйцаў. У 1993‑м я сеў за крадзеж, выйшаў у 1996-м. А потым пачаліся праблемы з «шостым аддзелам» (маецца на ўвазе падраздзяленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю, цяпер гэта ГУБАЗіК — НН). Мяне падставілі: валютчыкаў нехта кінуў на грошы, а павесілі ўсё на мяне, бо тых валютчыкаў «шосты аддзел» і крышаваў. Мяне злавілі, трымалі 10 дзён у падвале, патрабавалі 55 тысяч даляраў. Білі так, што я прытомнасць страціў. Баяліся, што памру, выклікалі нарад РАУС і загадалі аформіць, нібыта я ў іх ужо самлеў. Калі б гэтыя грошы сапраўды ў мяне былі, я б у Беларусі дакладна не тырчаў, мяне б не знайшлі.

У 1999 годзе я ажаніўся на беларусцы, жыў у яе. У 2000 годзе мяне зноў арыштавалі. Трымалі год у ізалятары часовага ўтрымання з бамжамі. Я аб’явіў галадоўку, пакуль мяне не запыталі — чаго ты хочаш? Я сказаў: «Сядзець з бамжамі стаміўся. Давайце мне білет, я з’еду». У выніку мне далі 10 гадоў забароны на ўезд у Беларусь, купілі білет і адправілі ў Маскву. Спачатку жыў там, пасля ў Пензе, затым пераехаў у Мардовію. Працаваў, зноў сядзеў за крадзеж.

Сказаў — і сеў

У Беларусь я прыехаў толькі ў 2019-м. Я ж тут раней жыў, дык думаў, што мне тут усё зразумела. Але аказалася, шмат што змянілася. Уладкаваўся на працу штампоўшчыкам у Таварыства сляпых — збіраў разеткі і выключальнікі, жыў у інтэрнаце. У мяне самога трэцяя група інваліднасці. 

На мітынгі ў 2020‑м я не хадзіў.

А ўжо пасля гэтых падзей, у 2024 годзе, я сядзеў у кампаніі з жанчынай у інтэрнаце. Мы выпівалі, вырашылі пайсці па дабаўку. На вуліцы нас прыняў патруль. Кажуць: «Паехалі ў РАУС». Я пагадзіўся, папрасіў толькі жанчыну адпусціць.

У машыне ў іх камеры на грудзях, усё пішуць. Яны пачалі, маўляў: «Панаехалі, п’яце нашу гарэлку, з нашымі бабамі гуляеце, калі б не Бацька, мы б вас тут усіх паставілі ракам і выперлі з краіны!»

Ну я і адказаў: «Пайшлі нах*й вы і ваш «Бацька», пі***асы!» Яны адразу: «О, ну ты трапіў!» 

Мяне прывезлі ў аддзел, я там прасядзеў выхадныя, пасля далі штраф 25 базавых, адправілі ў дурку пракапацца. Думаў — на гэтым усё. Але праз тыдзень прыехалі оперы. Адвезлі ў псіхушку, два тыдні калолі галаперыдолам, нібыта я неадэкватны. А вы ведаеце, што такое галаперыдол? Ад яго цягліцы становяцца як вата.

А пасля мяне закрылі на два гады па 368‑м артыкуле — «Абраза прэзідэнта». А я нават не ведаў, што за словы ёсць крымінальная адказнасць.

Вызваленне з мехам на галаве

Гэтым разам сядзелася цяжка, ніякай разняволкі не было. Прэсавалі маральна, начальнік калоніі ў Ваўкавыску пастаянна не даваў спакою, адпраўляў «пад дах» (ШІЗА або памяшканне камернага тыпу — НН). Пасля была турма ў Мазыры. Там некалькі разоў мяне ўдарыў зампаліт. 

Вызваленне было дзіўным: мяне перавезлі ў гродзенскую крытку (турма №1 Гродна — НН), пасля надзелі мех на галаву і павезлі ва Украіну. Выкінулі — і ўсё.

«Я ведаю: калі прыеду ў Беларусь — мяне пасадзяць зноў»

Зараз я ў Польшчы, жыву ў лагеры для ўцекачоў, прашу прытулак.

Я адзін, ніякіх іншых сувязяў і сям'і ў мяне няма. Маці даўно памерла ў Арменіі. Калі мяне дэпартавалі ў 2000-м, жонка была цяжарная. Калі я вярнуўся праз 19 гадоў, сыну ўжо было 20 гадоў. Ён мяне не ведае, я яго не бачыў. Былая жонка даўно замужам за іншым.

У мяне інваліднасць: заменены сустаў, ёсць цукровы дыябет, астма, цыроз печані, выдаленая падстраўнікавая залоза. Зараз у мяне абвастрылася астма. Мая мэта цяпер — пацвердзіць інваліднасць у Польшчы, каб атрымаць картку і магчымасць знайсці лёгкую працу і працаваць.

Я ведаю: калі прыеду ў Беларусь — мяне пасадзяць зноў. Я бачыў на зоне тых, каго саджалі ў 2024‑м за фотаздымкі з пратэстаў 2020-га. Там сістэма працуе проста: нават пасля вызвалення — год прафілактычнага ўліку, а потым зноў за краты. Таму я тут. Спрабую змагацца са сваімі залежнасцямі, спадзяюся на дапамогу валанцёраў і хачу проста чалавечага жыцця».

Пад кантролем валанцёраў і медыкаў

Ярванду выдалі толькі частку дапамогі, прадугледжанай для кожнага вызваленага палітвязня — каля 600 еўра. Рэшту ён перадаў валанцёрам на захоўванне, бо баіцца прапіць іх.

Неўзабаве пасля вызвалення ён ужо сарваўся настолькі, што апынуўся ў бальніцы.

Цяпер былы палітвязень хоча закадзіравацца, бо сам спыніцца не можа. Валанцёры шукаюць магчымасць аплаціць яму лячэнне.

• 2
• 1
• 3
• 19
• 3
• 12
• 0
• 0