The Economist параўнаў злачыннасць у буйных гарадах па абодва бакі Атлантыкі. Вынік быў неадназначным.
Звычайнае супастаўленне паліцэйскай статыстыкі розных краін часта дае скажоную карціну. У адных краінах людзі часцей паведамляюць пра злачынствы, чым у іншых, дый адны і тыя ж дзеянні ў розных краінах могуць юрыдычна класіфікавацца па-рознаму.
Праблема ёсць нават з межамі гарадоў. Калі ў афіцыйную тэрыторыю мегаполіса ўваходзяць вялікія прыгарадныя раёны з нізкай шчыльнасцю насельніцтва, сярэдні ўзровень злачыннасці можа выглядаць ніжэйшым.
Крымінолаг Універсітэцкага каледжа Лондана Мэт Эшбі (Matt Ashby) разам з калегамі паспрабаваў улічыць гэтыя адрозненні. Даследчыкі сабралі звесткі з 20 гарадоў развітых краін з насельніцтвам не менш за 2,5 мільёна чалавек, прывялі іх тэрыторыі да больш супастаўнага выгляду і ўніфікавалі азначэнні розных відаў злачынстваў.
Па забойствах розніца велізарная
Найлепш паміж краінамі параўноўваецца колькасць забойстваў. Людзі могуць паведамляць ці не паведамляць у паліцыю пра дробныя крадзяжы ці хуліганства, але смерць чалавека заўсёды ўлічваецца ў афіцыйнай статыстыцы.
І тут розніца паміж ЗША і Еўропай найбольш прыкметная. Самым небяспечным горадам у выбарцы быў Чыкага. У 2024 годзе там зафіксавалі 587 гвалтоўных смерцяў, або 22 на 100 тысяч жыхароў. Гэта ў 2,7 раза вышэй за паказчык Лос-Анджэлеса, які заняў другое месца.
Для параўнання, сярэдні паказчык у дзесяці еўрапейскіх гарадах склаў толькі 1,7 забойства на 100 тысяч чалавек.
Але Лондан і Парыж маюць сваю праблему
З іншымі відамі злачыннасці выразнай мяжы паміж Еўропай і ЗША ўжо няма. Рабаванні людзей адбываюцца па абодва бакі Атлантыкі прыкладна аднолькава часта. Пры гэтым асабліва вылучаюцца Лондан і Парыж: у абодвух гарадах штогод фіксуецца больш за 300 такіх выпадкаў на 100 тысяч чалавек.
Аўтамабілі часта крадуць у Чыкага і Лос-Анджэлесе, але Нью-Ёрк па гэтым паказчыку бяспечнейшы за большасць еўрапейскіх гарадоў. Затое ў Еўропе часцей здараюцца крадзяжы з пранікненнем у дамы і кватэры.
Эксперты адзначаюць, што на такую неадназначную карціну могуць уплываць розныя фактары. У Еўропе развітая сістэма сацыяльнай падтрымкі можа змяншаць стымул да крадзяжоў, а ў ЗША ролю стрымлівання могуць адыгрываць актыўная праца паліцыі і значна больш шырокае прымяненне турэмнага зняволення.
Аднак, як заўважаюць аўтары, атрыманыя імі звесткі нельга лічыць цалкам супастаўнымі. Галоўная праблема застаецца: у розных краінах людзі з рознай ахвотай паведамляюць пра злачынствы ў паліцыю, і гэтая гатоўнасць з часам мяняецца.
Напрыклад, афіцыйная колькасць згвалтаванняў у Англіі і Уэльсе за апошнія дзесяць гадоў падвоілася. Аднак ананімныя апытанні паказваюць, што рэальная колькасць выпадкаў істотна не змянілася. Магчымае тлумачэнне росту статыстыкі ў тым, што пацярпелыя сталі часцей звяртацца ў паліцыю, улік злачынстваў палепшыўся.
Падобным чынам рост зарэгістраваных рабаванняў аб'ектаў бізнэсу ў Лондане можа часткова тлумачыцца тым, што паліцыя спрасціла парадак падачы заяў пра такія выпадкі.
Насамрэч гарады становяцца бяспечнейшымі
Нягледзячы на складанасці з параўнаннем Еўропы і ЗША, доўгатэрміновая дынаміка дае больш адназначную карціну.
У Лондане і Нью-Ёрку ўзровень забойстваў цяпер найніжэйшы ў гісторыі.
Парыж выглядае дрэнна па колькасці вулічных рабаванняў, але за апошняе дзесяцігоддзе іх стала амаль удвая менш.
Таму галоўная выснова экспертаў аптымістычная. Нягледзячы на страшылкі ботаў у сацсетках, вялікія гарады і Еўропы, і Амерыкі сталі бяспечнейшымі, прыязнейшымі і больш прыемнымі для жыцця, чым пакаленне таму.
Каментары
Больш за тое, абсалютна скажонная юрыдычная сістэма, як у РБ: калі ўладальнік бізнэсу ці ахвяра злачынства паспрабуе сябе абараніць - у турму сядуць яны, а злачынец атрымае дадатковую абарону як ахвяра сістэмнага расізму.